Op 22 oktober organiseerden de studenten in verschillende steden sit-ins tegen de verhoging van het inschrijvingsgeld. Ook onder het academisch personeel rijst nu verzet tegen de besparingsmaateregel op onderwijs.

1.700 proffen en docenten solidair met studenten

Vandaag 17 november, op de internationale dag van de student, voeren studenten in heel het land opnieuw acties tegen de besparingen in het onderwijs en tegen de verhoging van het inschrijvingsgeld in het hoger onderwijs. Ook vanuit de hoek van het academisch personeel rijst er echter protest tegen de besparingsplannen op onderwijs.

Onlangs lanceerde een groep van academici, samen met een aantal studentenvertegenwoordigers, een oproep “Investeer in hoger onderwijs” (http://investeerinhogeronderwijs.weebly.com/). In een mum van tijd ondertekenden ruim 1.700 professoren, lectoren, onderzoekers en andere personeelsleden van de Vlaamse hogescholen en universiteiten de oproep tegen de besparingen op het hoger onderwijs. Dat het onderwijs 800 miljoen euro zou moeten inleveren zet zowel de kwaliteit van het onderwijs als de economische groei op de helling, menen ze. De ondertekenaars roepen op tot investeringen in onderzoek en onderwijs, en steunen ook de acties van de studenten tegen de verhoging van het inschrijvingsgeld.

Al jaren is er een onderfinanciering van het hoger onderwijs. Dat is de boodschap waarachter de 1.700 ondertekenaars zich scharen. Ze spreken hun steun uit aan de studenten, die vandaag vanuit alle universiteitssteden te voet of met de fiets naar het kabinet van Vlaams minister voor Onderwijs Crevits zullen trekken. Daar geven de studenten hun eigen petitie af – met meer dan 20.000 handtekeningen – tegen de verhoging van het inschrijvingsgeld.

Sociale drempels en verloren talent

Veel personeelsleden stemmen dus in met deze boodschap. “De verhoging is geen broodnodige investering in het hoger onderwijs, maar een poging om een deel van de besparingen op de studenten en hun ouders af te wentelen”, hekelen ze. Het inschrijvingsgeld verhogen zorgt voor sociale drempels en laat potentieel talent verloren gaan. Bovendien blijkt de uitbreiding van het systeem van studiebeurzen vooral een lege doos te zijn.

“De verhoging dekt maar een zeer klein deel van de gevraagde inleveringen”, zegt professor Jan Dumolyn (UGent). “Het dient er vooral toe om de studenten en besturen tegen elkaar uit te spelen.” 

“De bezuinigingen op hoger onderwijs zijn desastreus en kortzichtig”, klinkt het in de oproep. “Ze ontnemen de universiteiten en hogescholen de nodige zuurstof om volop in te zetten op de verdere uitbouw van een kennismaatschappij door middel van onderwijs en onderzoek.” Nochtans toont een rapport van de OESO uit 2013 aan dat de publieke investering in hoger onderwijs gemiddeld 4,8 keer meer oplevert aan de schatkist dan het kost.

Hogere werkdruk

“Het is voor iedereen slecht als er bespaard wordt op onderwijs”, reageert Line De Witte van Comac Leuven. “Voor de studenten betekent het dat onderwijs minder toegankelijk wordt, en voor het personeel zal de werkdruk toenemen. Zij zullen nog meer studenten moeten omkaderen met nog minder middelen. Nu al worden proffen niet vervangen, wordt er minder academisch personeel aangeworven… Het is dus logisch dat zij ons steunen in de strijd tegen de besparingen en de verhoging van het inschrijvingsgeld.”

De ondertekenaars maken zich ook zorgen over de toekomst van jonge onderzoekers. Hun toekomst wordt potentieel nog meer precair dan nu al het geval is. Er heerst namelijk nog onduidelijkheid over de financiering van onderzoeksinstellingen zoals het Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek en de onderzoeksfondsen verbonden aan de universiteiten en hogescholen. “De aangekondigde uitholling van de federale onderzoeksfondsen is alvast weinig bemoedigend”, stelt Jan Dumolyn vast. “Ook voor het wetenschappelijk onderzoek zijn meer middelen aangewezen, vooral voor toegepast en fundamenteel wetenschappelijk onderzoek dat onafhankelijk van de markt of het beleid plaatsvindt. Dit onderzoek is namelijk de belangrijkste pijler van uitstekend hoger onderwijs.”

Line De Witte sluit niet uit dat er in de toekomst gemeenschappelijke acties komen van studenten en personeelsleden. “We staan sterker als we samen actie voeren. We hebben contact met verschillende personeelsleden en met de vakbonden van het academisch personeel. Nu voert het personeel geen actie mee met ons, maar op 3 december hebben we een nieuwe actie en dan gaan we zeker vragen of ze mee willen doen.”