ACV-debat over fiscaliteit: dringend nood aan meer rechtvaardigheid

(Foto ACV Antwerpen / Flickr)

Het ACV nodigde de politieke partijen uit voor een debat over fiscaliteit. PVDA-voorzitter Peter Mertens kon rekenen op veel bijval uit de zaal voor de ondubbelzinnige keuze van PVDA+ voor een echte vermogensbelasting voor de superrijken.

Dinsdag 6 mei verzamelden een kleine 200 ACV’ers in Antwerpen voor een verkiezingsdebat over rechtvaardige fiscaliteit. Nog voor het debat begon werden er spijkers met koppen geslagen. Ilse Dielen, ACV-secretaris Antwerpen, citeerde in haar welkomstwoord een recente UA-studie: de 10% meest vermogenden in ons land zijn 254 keer rijker dan de 10% armsten, en de vermogenskloof is 45 keer groter dan de (al grote) inkomenskloof.

Inleider Guido Deckers, nationaal ACV-propagandist over het thema rechtvaardige fiscaliteit, gaf een helder overzicht van 25 jaar onophoudelijke fiscale cadeaus voor de multinationals en de rijksten, en pleitte onomwonden voor een vermogensbelasting en voor de afschaffing van de afkoopwet.

De toon was gezet, je zag de politici van de regeringspartijen al ongemakkelijk schuifelen op hun stoel. Zij wilden immers net gezegd hebben dat de regering toch wel goed werk had geleverd. Daarvoor moesten ze zich in de nodige bochten wringen. Servais Verherstraeten (CD&V) wilde ons blij maken met een dode mus: in plaats van de opheffing van het bankgeheim, wat nodig is voor een vermogensbelasting, bejubelde hij de “vorm van versoepeling van het bankgeheim” die de regering invoerde voor die gevallen waar er aanwijzingen zijn van fraude. De man deed verder ook lyrisch over “onze ondernemers” en “onze multinationals” die “fiscale stabiliteit” nodig hebben...

Snelheidsovertreding

Saïd El Khadraoui (sp.a) had het dan weer over mogelijke “tussenoplossingen” voor een vermogenskadaster, wat een andere noodzakelijke voorwaarde is om een vermogensbelasting te kunnen invoeren. De notionele-interestaftrek, die de multinationals jaarlijks meer dan 6 miljard euro belastingvoordeel oplevert, zomaar afschaffen kan voor El Khadraoui ook niet, want “elk land heeft zijn vorm van notionele-interestaftrek”, en anders is België niet meer competitief genoeg.

Kris Gysels (Open Vld) ten slotte, vond de uitwisseling van bankgegevens binnen de EU dan weer “nuttiger dan een vermogenskadaster”. De man won ook de prijs van de domste uitspraak van de avond, door de minnelijke schikking voor megafraudeurs à la Omega Diamonds op dezelfde voet te plaatsen als... het aanvaarden van een boete voor een snelheidsovertreding – ook een “minnelijke schikking”!

Rob Van de Velde (N-VA) had het voordeel van de duidelijkheid: neen aan een vermogensbelasting, en meteen ook neen aan elke rol van de overheid, die “overal haar vinger in wil hebben”. Merkwaardig was wel dat de man op één punt zijn redenering omdraaide: de terugbetaling van ziektekosten en de uitbetaling van werkloosheidsuitkeringen wil hij uit handen van de ziekenfondsen en de vakbonden halen, en dus door de overheid laten uitvoeren. Deze nauwelijks verholen aanval op het middenveld leverde hem in de zaal een flinke portie boegeroep op. Net als zijn lofzang op de caritatieve maatregel om in Antwerpen 1-euro-maaltijden aan te bieden aan schoolkinderen, “zonder daarvoor de rijken te moeten aanspreken”.

Golflengte

Voor het geëngageerde ACV-publiek ging het eigenlijke debat tussen Groen (Meyrem Almaci) en de PVDA+ (Peter Mertens), de enige sprekers die herhaaldelijk de handen op mekaar kregen. Op heel wat punten zitten beide partijen op dezelfde golflengte in de strijd voor een rechtvaardige fiscaliteit. Zo diende Groen al een wetsvoorstel in voor de opheffing van het bankgeheim en het invoeren van een vermogenskadaster.

Mertens en Almaci benadrukten dat een vermogensbelasting geen kwestie is van technische complexiteiten of van mogelijke kapitaalvlucht, maar van politieke wil. Tegen Verherstraeten, die maar bleef beweren dat volgens de OESO in deze crisisjaren “wie minder heeft, meer is vooruitgegaan dan de rijksten”, stelde Almaci dat er integendeel een omgekeerde herverdeling heeft plaatsgevonden ten voordele van de rijksten. Waarop Mertens pleitte voor “een échte herverdeling: geef ons al dat geld terug dat de laatste dertig jaar van arbeid naar kapitaal is gegaan”. De PVDA-voorzitter noemde België een fiscaal paradijs voor de top 5%.

Toch waren er tussen PVDA+ en Groen ook nuances en meningsverschillen die af en toe leidden tot speldenprikken. De PVDA+ wil de notionele-interestaftrek afgeschaft zien, en wil met de extra geïnde belastingen sociale doelstellingen realiseren. Meyrem Almaci verwerpt de notionele-interestaftrek in zijn huidige vorm, maar “vindt de basisidee niet slecht, om bedrijven sterker te maken”. Er moeten dan wel strikte voorwaarden aan worden verbonden “van jobcreatie, of voor mijn part zelfs jobbehoud”.

“Op straat”

Ook over de vermogensbelasting zélf (of de “vermogensrendementsheffing” in de groene versie) zijn er belangrijke nuances. Met het plan van Groen worden de 15% meest vermogende gezinnen getroffen, terwijl de PVDA alleen mikt op de 2 à 3% allerrijksten. Groen wil de opbrengst doorsluizen naar een verlaging van de loonlast (sociale bijdragen) voor de bedrijven. Peter Mertens waarschuwde voor een dergelijke “vestzak-broekzak”-operatie: voor de PVDA+ moet de 8 miljard opbrengst van een miljonairstaks dienen om de sociale zekerheid en de pensioenen te versterken, en om werk te scheppen in de zorgsector, in het onderwijs en in andere openbare dienstverlening.

Peter Mertens kreeg in elk geval veel bijval uit de zaal voor de ondubbelzinnige keuze van PVDA+ voor een echte vermogensbelasting voor de superrijken.

Een boeiend en bijwijlen pittig debat dus, met veel aandacht gevolgd door de syndicalisten in de zaal. De Antwerpse ACV-voorzitter Jos Schrauwen sloot af met “we gaan de strijd voor een rechtvaardige fiscaliteit graag verder uitvechten in vergaderzalen, en als dat niet gaat, dan op straat”.