Op 24 mei 2017 kwamen in Brussel duizenden mensen op straat om te protesteren tegen de komst van Trump. (Foto G3W / Twitter)

Alleen onderhandelde vrede kan lot Syrische bevolking verbeteren

auteur: 

Marc Botenga

“Hou je klaar Rusland, onze raketten komen eraan.” Trumps tweet was niet mis te verstaan. Een rechtstreekse confrontatie tussen de twee kerngrootmachten leek opeens akelig dichtbij. Groot-Brittannië en Frankrijk staan te springen om mee te doen. De militaire escalatie moet stoppen, zegt de PVDA. Alle strijdende partijen moeten aan de onderhandelingstafel.

Trumps “Twitter-diplomatie” toont hoe gevaarlijk en agressief het Amerikaanse beleid is. De Verenigde Staten lijken zelfs bereid tot een militaire confrontatie met Rusland. Alle pionnen staan klaar voor een militaire interventie en een directe confrontatie tussen de VS en Rusland in het Syrische luchtruim, een escalatie waar iedereen al zeven jaar voor vreest. Dat Trump onlangs hardliners John Bolton en Mike Pompeo in zijn regering opnam, is daar waarschijnlijk niet vreemd aan. Die eerste pleit al jaren voor het bombarderen van onder meer Iran. Opmerkelijk, de Britse premier Theresa May en de Franse president Macron volgen Trump blindelings. Macron was bijzonder duidelijk. Frankrijk zal Syrië aanvallen. Theresa May wil zelfs meedoen zonder het Britse Parlement te consulteren.

Onderzoek in plaats van bommen

Als officiële reden voor de escalatie spreken Trump, Macron en May over het mogelijk gebruik van gifgas in de Syrische stad Douma. Syrië en Rusland ontkennen. De herovering van Douma zorgde in elk geval voor schrijnende beelden. Over het mogelijk gebruik van gifgas kan men niet lichtzinnig doen. Dat soort wapens zijn verboden door het internationaal recht, dat ook sanctiemogelijkheden voorziet.

Voor dergelijke sancties moet wel eerst zowel het gebruik van chemische wapens, als de verantwoordelijke, worden vastgesteld. Tot zo’n diepgaand onderzoek kan de VN-Veiligheidsraad beslissen. Voorlopig werd daar nog geen akkoord bereikt. Rusland blokkeerde de Amerikaanse resolutie. Washington stemde tegen het Russische voorstel.

Normaal wordt er dan verder onderhandeld. Maar in plaats van dringend een grondig onderzoek op te zetten binnen de Verenigde Naties, koos Trump voor militair spierballengerol. Door een onafhankelijk onderzoek af te wijzen, zo merkte de Boliviaanse ambassadeur bij de VN op, spelen de VS tezelfdertijd detective, aanklager, rechter en beul. China daarentegen riep in de Veiligheidsraad zijn verontwaardiging uit over het mogelijke gebruik van gifgas, maar eiste tezelfdertijd een politieke oplossing van het conflict.

Zo’n onderzoek is heel belangrijk, benadrukte de Britse linkse oppositieleider Jeremy Corbyn recent nog. Toen de Russische ex-spion Skripal in Londen vergiftigd werd, beweerde Groot-Brittannië bewijs te hebben dat Rusland achter de vergiftiging zat. Dat bewijs bleek onbestaand. Corbyn reageerde: “Er kan en moet een basis zijn voor een gemeenschappelijk politiek antwoord op deze misdaad. Maar in mijn jaren in het Parlement heb ik al te vaak duidelijk gezien, dat het denken in een internationale crisis wordt overspoeld door emoties en overhaaste oordelen. Gebrekkige inlichtingen en onbetrouwbare dossiers hebben geleid tot de rampspoed van de invasie in Irak. Er was overweldigende steun over alle parlementaire fracties heen, voor het aanvallen van Libië, maar het bleek op basis van verkeerde info te zijn. Een universele verontwaardiging tegen de aanslagen van 11 september heeft geleid tot een oorlog tegen Afghanistan, die tot op de dag van vandaag voortduurt, terwijl het terrorisme zich over de hele wereld heeft verspreid.”

Van militaire escalatie naar vredeslogica

Niemand die gelooft dat Trump inzit met het lot van de Syrische bevolking. Hij denkt aan Amerikaanse belangen. De recente herovering door het Syrische leger van Douma, een voorstad van Damascus, was een klap voor Washington. De rebellengroep Jaish al-Islam (het Leger van Islam) moest de stad ontvluchten. De rebellengroep krijgt steun van Amerikaanse bondgenoten Turkije en Saoedi-Arabië. Een rebellenbolwerk net bij de hoofdstad, dat was handig. Het Syrische leger daarentegen wordt door Rusland gesteund. Het was niet de eerste tegenslag die de VS in Syrië moesten incasseren. Assad heeft militair gezien de controle teruggewonnen over grote delen van het Syrische grondgebied. Bovendien heeft ook Rusland dus in Syrië een rol opgeëist op het wereldtoneel. Ook de invloed van de andere bondgenoot van Assad, Iran, is toegenomen in de regio. De absolute Amerikaanse suprematie kreeg een deuk en die deuk wil Washington herstellen.

Na bijna acht jaar oorlog in Syrië is het aantal slachtoffers niet meer te tellen. Van Afghanistan tot Libië leidden westerse militaire interventies enkel tot meer chaos, meer lijden en meer burgerdoden. Het bilan van vorige militaire interventies toonde aan dat conflicten niet worden opgelost en de bevolking er niet beter van wordt. Enkel vrede kan het lot van de Syrische bevolking verbeteren.

Als er nieuwe bombardementen komen staan we verder af dan ooit van een vredesproces. Via het NAVO-bondgenootschap lijkt ook België de oorlogslogica van Trump en co. te volgen. Dat is een ramprecept. Voor de Syriërs, maar mogelijk ook voor de rest van de wereld. Vandaag moet alles in het werk worden gesteld om de vrede te herstellen en dat kan pas als alle strijdende partijen aan de onderhandelingstafel gaan zitten. Vandaag meer dan ooit zijn onderhandelde oplossingen dringend en mogelijk. Een volledig wapenembargo, onvoorwaardelijke onderhandelingen en een snel staakt-het-vuren moeten daarin cruciale factoren zijn.