We weten nu al: de bankenhervorming van minister Geens zal niet aan de kern van de zaak raken. De controleurs blijven mensen van de incrowd. Dan kan je evengoed de tabakslobby de opdracht geven de strijd tegen longkanker te leiden. (Foto harry_nl / Flickr)

Banken: voorlopig alles (niet) oké

David Pestieau

Het is al vijf jaar geleden dat de banken ons in de crisis stortten. Maar wees gerust, alles is onder controle. Karel De Boeck, de CEO van Dexia zei het dit weekend nog: “In het normale scenario zijn we veilig. Niet nodig het kapitaal te verhogen.”1

Kan je nog geloof hechten aan die bankiers of aan hen die verondersteld worden ze te controleren? Karel De Boeck was in 2007 de “risicoverantwoordelijke” bij Fortis. Een week voor de val van datzelfde Fortis beweerde Jean-Paul Servais, de voorzitter toen van de Bankcommissie, dat de Belgische banken “geen enkel probleem, noch qua solvabiliteit noch qua liquiditeiten” hadden.2

Geen paniek, deze zeer bekwame Servais is vandaag de baas van de Autoriteit voor de Financiële Diensten en Markten (FSMA), de opvolger van… de Bankcommissie. Filip Dierckx, nog een topfiguur van Fortis destijds, is vandaag directeur van Febelfin, de Belgische federatie van financiële instellingen. Econoom Paul Jorion: “Een bankier uit de City zei in 2008: ‘Wij hebben de potten gebroken maar ons gaan ze vragen die potten weer te lijmen.’ En zo is het ook gebeurd.”3

Minister van Financiën Koen Geens probeert ons gerust te stellen: hij werkt aan een “versterking van de bankencontrole” met “regels die alle verantwoordelijken moeten naleven”. Maar we weten nu al: de bankenhervorming van Geens zal niet aan de kern van de zaak raken. Daarbij blijven de controleurs mensen van de incrowd. Dan kan je evengoed de tabakslobby de opdracht geven de strijd tegen longkanker te leiden.

Van privéspelers die alleen op profijt uit zijn moet je geen “zekerheid” of “ethiek” verwachten. Een regelgeving die vertrouwen stelt in de privé is gedoemd te mislukken

In de regering gaan ook stemmen op die de oplossing zien in een opdeling tussen spaar- en zakenbanken. Minister Onkelinx van de PS zei: “Ik verwacht een strikte scheiding tussen spaar- en andere banken. Het moet afgelopen zijn met banken die speculeren op de rug van de spaarders.”4

Luc Coene, de baas van de Nationale Bank en toentertijd ook al een spilfiguur bij Fortis, riposteerde dat “de Belgische bankenmarkt niet geëigend is voor een splitsing van de banken”. Logisch, in tijden van financiekapitalisme waarin industriële en speculatieve activiteiten eng verweven zijn, gaan investeren en speculeren hand in hand. Dat hoort bij het DNA van het systeem. Dus moet je ook geen “zekerheid” of “ethiek” verwachten van privéspelers die alleen op profijt uit zijn. Een regelgeving die vertrouwen stelt in de privé is gedoemd te mislukken.

Om veilig te kunnen sparen en voor goedkoop krediet zal een opdeling alleen niet volstaan. Een openbare bankensector is hier onontbeerlijk. Met voorrang aan kredieten voor sociale en ecologische projecten zoals de bouw en isolatie van woningen. Met staatsgarantie alleen voor deze openbare bankensector. Met cumulverbod voor de beheerders ervan en geen inmenging van de privé. Met een transparant controlecomité van vertegenwoordigers uit de vakbonden, de sociale en consumentenorganisaties. Alléén zo kan er sprake zijn van een herwonnen greep op de bankensector.

1 Le Soir, 5/10/’13 
2 RTBF, Mise au Point, 21/9/’08 
3 Webdocumentaire Hoe durven ze? www.buybuyeurope.eu 
4 Het Laatste Nieuws, 4/9/’13

Commentaar toevoegen