Foto Solidair, Françoise De Smedt

Betoging non-profit: we willen geen sector worden waar winst het hoogste goed is

Voor de vierde keer op rij, op nauwelijks een jaar tijd, betoogden vandaag meer dan 15.000 werknemers uit de zorg, welzijn en cultuur. Ze eisen dat de regeringen in ons land middelen vrijmaken voor de non-profit. Middelen die moeten leiden tot betere werkomstandigheden en meer kwalitatieve zorg.

 

De werknemers in de non-profit zijn het beu. Het water staat velen van hen aan de lippen. In de betoging benadrukten verschillende delegaties dan ook dat ze deze keer met veel meer volk in Brussel waren: “Als de regering niet ingaat op onze eisen, zullen we bij de volgende acties - in april voor Wallonië en in juni nationaal - nog talrijker zijn.”

Wraakroepende toestanden

Vanwaar die woede en vastberadenheid? Elk gezin kent wel familieleden of vrienden die beroep doen op de non-profit. Zo komt iedereen in aanraking met wraakroepende toestanden: maximaal 3 euro per dag voor de dagelijkse maaltijden, luiers hergebruiken om kosten te drukken in de commerciële zorginstellingen, klachten over onderfinanciering in openbare instellingen. In Vlaanderen liggen 15.000 zwaar zorgbehoevende personen in een ondergefinancierd bed, waardoor verzorgers zich voortdurend moeten verontschuldigen omdat ze nauwelijks tijd hebben voor de hoogst noodzakelijke zorg. Ouderen worden soms om 18 uur in bed gestopt omdat de nachtploeg onvoldoende bemand is om dat op een later uur te doen. De werknemers in de non-profit hebben honderden redenen om te betogen.

Een nieuw sociaal akkoord

De directe aanleiding voor de betoging is een nieuw te onderhandelen sociaal akkoord voor de volgende 5 jaar. De werknemers en hun vakbonden eisen meer loon en meer aanwervingen. Ze protesteren eveneens tegen de plannen van federaal minister van Volksgezondheid Maggie De Block (Open Vld) om de rimpeldagen af te schaffen voor de 45-plussers. In ruil voor de toekenning van die rimpeldagen - of dagen van extra arbeidsduurvermindering dagen (ADV) voor mensen boven de 45 jaar - liet de sector jaren een loonsverhoging vallen.

Foto Solidair, Françoise De Smedt

Het sociaal overleg zit muurvast

De sinds januari gestarte onderhandelingen hebben zijn nog geen millimeter opgeschoten. Al jaren kennen de werknemers van de non-profit geen noemenswaardige loonsverhogingen. Door de onderfinanciering is er een groot personeelstekort, met toenemende werkdruk als gevolg. Toch komen de verschillende overheden niet over de brug met meer middelen. Integendeel, de overheden willen nog meer besparen, onder meer door de afschaffing van de rimpeldagen.

15 miljoen vrijgemaakt

Bij de recente begrotingscontrole maakte de federale regering toch 60 miljoen vrij voor “Nieuw beleid voor politie, justitie, de onderhandelingen in de social profit en het energietransitiefonds”. Kortom, om en bij de 15 miljoen om tegemoet te komen aan de eisen van de non-profit. Een aanfluiting. Nauwelijks voldoende voor 375 bijkomende aanwervingen, terwijl er alleen al in de zorg voor mensen met een beperking een tekort is van 2000 personen.

Foto Solidair, Françoise De Smedt

Stop het doorschuiven naar de privé

De zorg, welzijn en cultuur vormen voor de regeringspartijen geen prioriteit. Integendeel, al jaren proberen de verschillende overheden te besparen. Het budget voor de non-profit is al meerder keren niet geïndexeerd, ondanks de stijgende noden. De overheid probeert zich ook terug te trekken uit de sector. Steeds meer doen de overheden beroep op de privé om de noden in de non-profit te financieren.

Op de dag van de betoging kondigde Minister van Economie Kris Peeters (CD&V) zijn laatste initiatief aan. Hij ontwikkelde een systeem waarbij privépersonen kleine sommen geld kunnen investeren in de bouw van scholen, rusthuizen en psychiatrische instellingen. “U stopt geld in een privéonderneming die het project financiert en zodra die huur ontvangt van de uitbater, krijgt u een dividend uitgekeerd. Het initiatief levert bovendien de schatkist 50 miljoen euro op”, vertelt een glunderende Kris Peeters. Wat hij bewust verzwijgt, is dat wie de privé introduceert de non-profit in het carcan duwt van het bedrijfsleven, met zijn targets en meetinstrumenten.

Twee visies die botsen

De non-profit dreigt te evolueren naar een sector waar de percenten centraal staan, waar winst het hoogste goed is. Weg van de solidaire samenleving, waar de mens centraal staat, met sterke structurele hefbomen zoals kwaliteitsvolle zorg, onderwijs en cultuur. Gefinancierd met publieke middelen, toegankelijk voor iedereen, zonder onderscheid volgens de dikte van de portefeuille van de gebruiker. Hefbomen die de sociale cohesie van de maatschappij versterken. Ook dat is waar de werknemers van de non-profit voor opkomen.

Foto Solidair, Françoise De Smedt

Er is geld

Er zijn minstens vier bronnen waar de regeringen het geld kunnen vinden om meer te investeren in de non-profit.

1. Voer het kiwimodel in. Via openbare aanbesteding kan de overheid kiezen voor het goedkoopste medicament. Het levert een besparing op van meer dan 1 miljard euro. Bovendien worden op die manier de medicamenten goedkoper voor de patiënten.

2. Bespaar op de hoge lonen van de specialisten. Geneeskunde voor het Volk, de vereniging van dokterspraktijken van de PVDA, berekende dat er jaarlijks 2 miljard euro bespaard kan worden als alle specialisten het salaris van een universiteitsprofessor zouden krijgen. Nu verdient een groot deel van de specialisten ruim twee maal zoveel.

3. Voer eindelijk de miljonairstaks in. De 1% rijksten van de bevolking bezitten samen een fortuin van 420 miljard euro. Een belasting van 1% op vermogens boven de 1 miljoen euro brengt 8 miljard euro op. Een deel van de inkomsten kan naar de non-profit gaan.

4.Bespaar op het militair budget. Mark Selleslach van de christelijke LBC-NVK stelde: “Als de regering één straaljager verkoopt, hebben we direct 10 nieuwe sociale akkoorden.”