Foto Solidair

Beurtstaking Luik: “Laat die rijken, die nooit getroffen worden, nu maar eens afdokken”

Afgelopen maandag 1 december ging Solidair op piketronde in Luik. Overal waren er veelkleurige stakingspiketten in gemeenschappelijk vakbondsfront, moedige mannen en vrouwen die de kou trotseerden. Mensen die boos zijn op de besparingspolitiek en die fatsoenlijke banen willen, een toekomst voor de jongeren en sterke openbare diensten, kortom een solidaire maatschappij. En die klaar zijn om de strijd verder te zetten!

Het is koud wanneer we om 5.30 u bij de piketten van de industriezone van Sart-Tilman aankomen. Wij lopen mee met Nadia Moscufo, PVDA-gemeenteraadslid in Herstal, en Frédéric Gillot, volksvertegenwoordiger voor de PVDA in het Waals parlement en ex-metaalarbeider. Gelukkig hadden de stakers al vuurtonnen neergezet en Frédéric Gillot, in zijn hart nog steeds vakbondsafgevaardigde, begroet de vele metallo’s die de rotondes blokkeren. Hij kent hun werkplek als geen ander, alles passeert even de revue: de walserijen, de moeilijke economische situatie van de sector sinds de sluitingen bij ArcelorMittal, het verzet tegen de regering...

“Het ergste dat op ons afkomt, vertelt Francis, die delegee is bij de Marichal Ketin fabriek, is het probleem van de pensioenen. Ons werk is echt zwaar, zeer belastend. Ik zie mij dat niet doen tot mijn 67ste. En daar komt dan nog de kwestie van de indexsprong bij, dat zal voor velen hard aankomen.” Eerlijk gezegd kost het weinig moeite om de stakers te overtuigen om hun handtekening te zetten onder de PVDA-petitie tegen pensioenen op 67 jaar. “Hebben jullie wel genoeg zo’n petitieblaadjes mee?” grappen enkele stakers aan het piket.

Maar er is hoop, er is veel verzet, en dat zie je aan de piketten. Natuurlijk is het lastig, sommige bedrijven hebben te kampen met veel technische werkloosheid en de werknemers maken zich zorgen. Toch is de staking in veel bedrijven van de sector volledig, en de mobilisatie draait volop. “Op de 120 werknemers in totaal waren er een zestigtal op de betoging van 6 november in Brussel. Ook vandaag is de strijdbaarheid aan dit piket voelbaar, zo mogelijk nog meer dan voorheen en vooral bij de jongeren.”


Frédéric Gillot, volksvertegenwoordiger voor de PVDA in het Waals parlement en ex-metaalarbeider, in gesprek met delegees en militanten bij Sart-Tilman.

Vincent is ook delegee bij Marichal Ketin en beaamt volledig wat zijn collega vertelt. “Na 15 december sta ik klaar om door te gaan. De 16de, de 17de en zolang het nodig is” voegt hij er nog aan toe. Dan komt er een vrouw in een wagen aangereden. Zij vraagt of zij door mag naar haar opleidingscentrum. “Nee hoor, wij blokkeren de toegang, en het is trouwens gesloten” zegt een staker. “Geeft niet, antwoordt ze, ik sta in elk geval achter jullie!“.

Verder zien wij nog werknemers van Cépi en Mosacier. Ook daar is het kruispunt geblokkeerd, en de mensen van die bedrijven bevestigen dat niemand is komen werken, dat alles stil ligt. Antonio vertrouwt ons toe dat hij die pensioenmaatregelen niet ziet zitten. Vooral omdat een baan vinden voor jongeren daardoor nog veel moeilijker wordt. In feite maken ze zich allemaal zorgen. De werkloosheid onder de jeugd is erg hoog in de streek en de plannen van de regering zal die toestand alleen nog erger maken. Als wij tenslotte bij de filterblokkade aan het einde van de industriezone komen, valt ons weer eens de vastberadenheid van de stakers op. Zij hebben de weg volledig onder controle. Natuurlijk klinkt er wat gemor bij sommige automobilisten - uren vastzitten in het verkeer is geen pretje - maar er zijn er ook die duidelijk laten zien dat ze solidair zijn, chauffeurs van bestelwagens bijvoorbeeld die met de hand zwaaien wanneer ze mogen doorrijden. Er is veel enthousiasme over de voorbije en komende acties en stakingen. “Het is voor het eerst dat ik zo’n mobilisatie meemaak, aldus een enthousiaste staker, eerst met de 120.000 in Brussel en nu met deze stakingen. En dat allemaal om te protesteren tegen maatregelen die de hele bevolking treffen. Ik denk dat als de regering niet wijkt het gemeenschappelijk vakbondsfront de mobilisatie zal verderzetten. “

Luik staakt, ja

Terug in La Braise, waar de PVDA-militanten zich even opwarmen bij een kop koffie vooraleer zij de pikettentoer verderzetten, krijgen we een eerste overzicht van de staking. De staking staat sterk, de strijdbaarheid aan de piketten is groot. Op de eerste plaats in de grote industriecentra: FN in Herstal, de industriezones van de Hauts Sarts, Bonne Fortune, Villers-le-Bouillet, de Plenesses, of nog van Eupen… Aan die kant lijkt alles plat te liggen. Ook bij middelgrote bedrijven die meestal niet meedoen, wordt gestaakt, vertellen ons militanten die er gepasseerd zijn. Bij Shanks, een bedrijf in Seraing wordt voor het eerst in tien jaar gestaakt, net als bij Lifé-Pharma, een logistiek bedrijf in Hauts Sarts.

Aan de Colruyt van Montegnée zijn er blijkbaar geen vuurtonnen, maar dan wordt er maar gedanst om er ambiance in te brengen.

Veel grootwarenhuizen zijn trouwens ook dicht, net als tal van middelgrote warenhuizen: Delhaize,  Carrefour, sommige Colruyts, Aldi’s, Lidl’s…
In de stad zijn de kantoren van de administratie, de bank- en verzekeringskantoren en de winkelbedrijven gesloten. Het stadscentrum beleeft een staking zoals we die zelden gezien hebben. 

Luik leeft op het ritme van het sociaal verzet.

“Er is weinig verkeer in de stad, dat wil zeggen dat de staking geslaagd is”
Na onze rustpauze in La Braise lopen wij mee met François Ferrara. François is OCMW-raadslid voor de PVDA in Luik. “Wij zullen langs verschillende piketten passeren want er is niet veel verkeer en dus zal het vlot gaan. Een bewijs trouwens dat de staking een succes is. Anders willen de mensen gaan werken, pakken ze de auto en zit het stadsverkeer potdicht.”  En inderdaad, wij komen geen enkele bus van de TEC tegen, het verkeer verloopt soepel en de straten zijn zo goed als leeg.

De groepspraktijk Le Cadran, in de wijk Saint-Marguerite, toont zijn steun aan de staking.

Onze eerste halte wordt het piket aan het geriatrisch ziekenhuis dat behoort tot een Luikse intercommunale voor speciale zorgen (ISoSL). De zowat 2.800 werknemers van de intercommunale  werken voor centra voor geriatrische en psychiatrische hulp en ook voor bejaardenhuizen. Zes van deze centra - de belangrijkste - zijn geblokkeerd en functioneren in zondagdienst. Er staan veel werknemers en delegees aan het piket en zij krijgen steun van Antoine, een oudgediende van de Intercommunale. “Wij moeten de openbare dienst verdedigen, speecht hij, want die wordt langs alle kanten aangevallen door deze rechtse regering. De kwestie van de pensioenen en de prepensioenen is van cruciaal belang in de openbare sector, net als de deeltijdse banen want er zijn er veel in de sector van de zorg.” Antoine is al met pensioen, maar is toch bereid om te strijden tegen de “sociale achteruitgang die wij nu beleven. Weet u, wij waren hier zelfs in 1982 om te vechten voor de index. Niet plooien!”. Dat komt goed, de stakers aan het piket zijn wel degelijk vastberaden.

De onderwijsmensen tweemaal onder vuur

François Ferrara brengt ons daarna naar de wijk Sainte-Marguerite, waar wij leraren ontmoeten die hun school hebben geblokkeerd. Onderweg komen wij voorbij de groepspraktijk Le Cadran, de deuren zijn gesloten en een grote spandoek hangt aan de gevel: “De besparingen  brengen de gezondheid ernstige schade toe.” Duidelijke taal. Tal van syndicalisten uit de medische sector en gezondheidswerkers van onder meer ziekenhuizen van de Lukse regio laten door hun talrijke aanwezigheid zien dat zij niet meegaan met de logica van deze regering.

Voor het Lyceum Jean Boets.

Na Sainte-Marguerite komen we aan bij het Lyceum Jean Boets. Vakbondsafgevaardigden van een andere school zijn aan de deuren komen postvatten, terwijl die van Jean Boets dan weer de deuren van een andere school zijn gaan blokkeren. De school is leeg, er brandt geen licht in de gangen, de hekken zijn gesloten. “Onze directie heeft ons goed ontvangen, wij kregen zefs een kopje koffie.” De staking wordt zeer goed opgevolgd in de scholen, zowel lager als secundair onderwijs en zelfs in de universiteit. “Studenten van Comac, de jongerenbeweging van de PVDA, die sinds enige tijd actief zijn aan de Luikse universiteit, vertrouwden mij toe dat ze er helemaal ondersteboven van waren dat hun universiteit voor het eerst plat lag” vertelde provinciaal PVDA-voorzitter Damien Robert ons later.

Vakbondsafgevaardigde Frédéric Barbette legt ons uit dat de woede in het onderwijsveld verschillende redenen heeft. Natuurlijk zijn de plannen van de regering Michel-De Wever onaanvaardbaar. Maar er is meer. Daar komen de besparingen van de Franse Gemeenschap nog eens bovenop. “Zij gaan nog snoeien in onze middelen, terwijl onze leerlingenaantallen op bijna exponentiële wijze groeien. Zo is het onmogelijk om nog correct werk te leveren.” De leraren zullen er op 15 december zeker bij zijn, en overwegen, volgens Frédéric Barbette, de beweging een vervolg te geven. Buiten de staking en de betogingen legt hij ons uit dat zij zich beraden over andere vormen van protest.

Dansen om zich op te warmen

“Laat ons een omweg maken via de Colruyt van Montegnée, komt onze gids François Ferrara tussen, ik hoor net dat het warenhuis dicht is, dat was niet eens voorzien...” De directie heeft kost wat kost geprobeerd het warenhuis te openen, maar enkele werknemers zijn er met de hulp van delegees van andere bedrijven in geslaagd de hekken te sluiten. Aan dit piket waar de vrouwen in de meerderheid zijn, is de strijdbaarheid groot, en wordt een dansje geïmproviseerd om het wat warmer te krijgen. Het is ondertussen 11 u en sommigen staan al sinds 5 u buiten, terwijl het kwik niet boven 3°C komt. “De mensen hebben het steeds moeilijker om de eindjes aan elkaar te knopen, en dan willen ze een indexsprong doorvoeren. Dat kunnen wij niet laten passeren. Wij staan klaar om verder te gaan, zolang het nodig is!” Wij komen er Anissa tegen. Zij werkt op Prayon en op de fabriek wordt de staking goed gevolgd, zegt ze. Anissa doet samen met haar moeder, die die BBTK-afgevaardigde is, de ronde langs de piketten in de stad.

Anissa werkt op Prayon en op de fabriek wordt de staking goed opgevolgd, zegt ze. Ze is opgetrokken met haar moeder die BBTK-afgevaardigde is en haar ronde doet langs de piketten in de stad.

“Ons werk bij het OCMW wordt steeds minder menselijk“

Onze laatste halte is het OCMW van Saint-Jacques. Ook hier wordt goed meegestaakt, al is het piket niet zo groot. Toch zijn de deuren versierd met slogans en met hangsloten afgesloten. Of er hier problemen zijn? “Ach er zijn er zo veel... Wij komen personeel tekort, maar als wij om meer mensen vragen, worden wij door alle gezagsdragers van het kastje naar de muur gestuurd. Alsof niemand verantwoordelijk is!” legt Carine uit. Ze is boos, want de situatie is barslecht. Men vraagt steeds meer van ons terwijl de vertrekkers niet worden vervangen. Onze dienstverlening gaat daardoor achteruit en steeds meer mensen hebben klachten. Oké, er moet controle zijn, maar er wordt steeds meer van ons gevraagd en ons werk wordt steeds minder menselijk...”

Deze werknemers, die als eerste de gevolgen van de besparingen en van de verarming moeten opvangen, zijn het meer dan zat. “Natuurlijk zijn we bang voor wat ons op 1 januari 2015 te wachten staat met de vele uitsluitingen van werklozen. Wat nota bene – vergeten we dat niet – door voorgaande regering besloten werd. Maar in feite is de explosie nu al aan de gang! En natuurlijk zullen de federale bezuinigingen zwaar wegen, maar hier, bij de Stad gebeurt ook niets om het probleem op te lossen...”


Haar collega’s komen tussen: “De bevolking wordt armer, dat is duidelijk. Wij zien zieke mensen die moeten kiezen tussen betalen voor bepaalde zorgen of eten… Ik volg nu bijvoorbeeld het dossier op van een mevrouw die verschrikkelijk veel pijn lijdt, ondanks zware pijnstillers. Wij zijn naar de chiropractor geweest, maar dat kost haar 40 euro, waarvan er maar 10 voor terugbetaling in aanmerking komen. Of ze deze maand zal rondkomen weet ik niet...”
    

Een bediende van de gemeentelijke administratie bevestigt dat dit dagelijkse kost is: “Tegenwoordig moet voor alle documenten betaald worden, bij de dienst bevolking. Voor sommige jobs moeten de sollicitanten telkens weer officiële papieren opsturen. Nu al zijn er mensen die niet solliciteren omdat de administratieve stappen te duur zijn, en ze zich die kosten niet meer kunnen veroorloven...” En ook de werkomstandigheden gaan achteruit. “Aan de loketten staan wij meer en meer onder druk. Als wij “te veel” tijd steken in een persoon, krijgen wij vanuit een controlekamer een oproep met het verzoek om het kort te houden. Maar we staan toch ten dienste van de bevolking, niet?” Al deze bezuinigingen betekenen niks goed voor de bevolking en de openbare diensten. En dat pikken deze stakers niet. En 15 december staat al in hun agenda, met de mogelijk optie om zo nodig de strijd verder te zetten.  

“De werkende bevolking heeft nu getoond wie de rijkdom schept in dit land”

Wanneer de verschillende ploegen van hun pikettenronde in La Braise arriveren, komen we onder de indruk van de verhalen. In het lokaal van La Braise kunnen we ons opwarmen en krijgen we een kom lekkere soep. We zijn vooral onder de indruk van de moed en het enthousiasme aan de piketten en van de omvang van de beweging. We komen te weten dat de luchthaven van Bierset, volledig plat ligt. Maar eigenlijk bereiken ons van overal dezelfde geluiden. Geluiden van woede, van weigering om de besparingen te aanvaarden en van de resolute wil om verder te strijden. Maar ook geluiden, her en der, van een alternatief. “Dat ze die rijken maar doen betalen, die nooit getroffen worden. En die multinationals die geen belastingen betalen. Laat ze investeren in de sociale sector en in de toekomst van de jongeren!” Langs de piketten werden overal dergelijke geluiden opgevangen. “Met een staking als deze heeft de werkende bevolking getoond wie de rijkdom schept in dit land” besluit regionaal PVDA-voorzitter Damien Robert. “Als de werkers in staking gaan, valt de productie in de streek zowat stil. Laat de 15e nu maar komen! Volgens wat wij vandaag te horen en te zien kregen, zal dat nog sterker en massaler worden.”