Brochure NMBS slot | Het is vijf voor twaalf voor het openbaar spoor

Al twintig jaar bereiden de regeringen uiterst zorgvuldig de liberalisering van het spoor voor, in overeenstemming met de Europese richtlijnen. Maar de regering moet het zelf toegeven: het verzet van de spoormannen in België wist een scenario zoals bij bpost te verhinderen.

Toch is het vandaag vijf voor twaalf. De regering Michel-De Wever zet de eindsprint in voor de liberalisering van het Belgische spoor. We moeten dat einddoel (de liberalisering en privatisering) afwijzen, maar ook alle andere maatregelen die men nu voorstelt als “de laatste kans” of “moderniseringsplannen”. Die hebben immers slechts een doel: liberalisering en privatisering voorbereiden. Het plan van minister Galant van juli 2015 beoogt duidelijk de verdere afbraak van de openbare dienstverlening met liberalisering als einddoel.

Onder het voorwendsel van economische argumenten beslist de regering de toelagen aan het openbaar spoor fors te verminderen. Dit zijn valse voorwendsels. Deze brochure maakt duidelijk dat het niets te maken heeft met “de economie”: de regering doet alles om de goede werking van de NMBS te dwarsbomen met het oog op de liberalisering en privatisering.

Ondertussen blijkt dat in de landen die we hebben bestudeerd, de liberalisering en privatisering van het spoor, voorgesteld als mirakeloplossing, een ware catastrofe is (Groot-Brittannië en Nederland, de liberalisering van het goederenvervoer per spoor). In die landen is het spoor minder efficiënt, rijden de treinen minder stipt, kost het spoor meer aan de gemeenschap en aan de gebruikers en vernietigt het milieu, is het minder veilig enzovoort. De enigen die er voordeel uit halen zijn de aandeelhouders van de private spoorondernemingen. Het fiasco is zo groot dat in die landen nieuwe bewegingen opkomen voor een openbaar spoor. In bepaalde landen moest de regering (soms gedeeltelijk) op haar stappen terugkeren.

Het is niet allemaal rozengeur en maneschijn bij het Belgische spoor. Dat is duidelijk. De malaise is groot. Vertragingen, afgeschafte treinen, gebrekkige informatie, een tekort aan zitplaatsen, een vervoersplan dat niet aangepast is aan de noden en het aanbod beperkt, het langverwachte GEN dat er maar niet komt, woedende spoorarbeiders, tariefverhogingen, de opsplitsing in twee ondernemingen die alles nog wat ingewikkelder maakt, te weinig investeringen in veiligheid, stiptheid en dienstverlening.

Maar daarom moeten we nog niet kiezen voor de uitzichtloosheid van de liberalisering. Wij stellen een andere weg voor. De weg van een NMBS van de 21e eeuw die tegemoetkomt aan twee uitdagingen: de mobiliteit enerzijds, het milieu en de klimaatverandering anderzijds. Het spoor beschikt over enorme voordelen in vergelijking met andere meer vervuilende en duurdere vervoersmiddelen voor reizigers en goederen. In plaats van dit fantastische vervoersmiddel kapot te maken zouden we het beter ontwikkelen en een veel belangrijker plaats geven in onze samenleving.

Om dit te realiseren moeten drie voorwaarden vervuld zijn. Eerst en vooral een spoor dat correct gefinancierd wordt in functie van de noden. Ten tweede een democratisch en participatief spoor waarin de gebruikers en het spoorpersoneel een inbreng hebben. En ten derde een openbaar spoor, geïntegreerd in één onderneming.

Om die drie voorwaarden ook effectief te vervullen kan deze NMBS van de 21e eeuw alle mogelijke steun gebruiken. De NMBS is niet alleen de zaak van de gebruikers. De NMBS is ook niet alleen de zaak van de spoormannen en -vrouwen. Neen, de NMBS is de zaak van heel de Belgische bevolking. En het is voor heel de bevolking en voor de toekomstige generaties dat een progressieve hervorming van de NMBS noodzakelijk is. Het traject dat de regering aan de NMBS wil opleggen hoeft geen doodlopend straatje te zijn. Het kan helemaal anders. Het Belgische spoor bevindt zich vandaag op een kruispunt der wegen. Het is aan de progressieve krachten van dit land ervoor te zorgen dat de trein de juiste weg inslaat.

Dit is een hoofdstuk uit de PVDA-brochure “Wij gaan voor maximale dienstverlening”. Te verkrijgen via www.pvdashop.be (4 euro). Klik hier om de brochure te downloaden.

Nieuw: download hier de brochure voor op je smartphone of tablet ...

Commentaar toevoegen