Brugpensioen: eerste realiteitstoets toont dat hervorming ondoenbaar is

auteur: 

Kim De Witte

De regering Michel–De Wever wil de brugpensioenleeftijd verhogen van 60 naar 62 jaar vanaf 2015. Voor zware beroepen en lange loopbanen wordt dat 58 jaar vanaf 2015 in plaats van 56 jaar en 60 jaar vanaf 2017. Er is een korte overgangsperiode: wie ontslagen wordt vóór 1 november 2014, valt nog onder de huidige regeling.

Het voornemen van de regering zorgde voor heel wat tumult en chaos op de werkvloer. Mensen die uitkeken naar hun welverdiende rust na een leven van intense arbeid, kregen plots te horen dat ze twee tot vier jaar langer moeten werken. Vele werknemers vroegen onmiddellijk hun ontslag, nog vóór 1 november 2014, zodat ze onder de huidige leeftijdsvoorwaarden van het brugpensioen blijven vallen.

 “Twee jaar langer werken is gewoon geen optie voor ons”, vertellen twee bouwvakkers van het bedrijf Canalco in De Tijd. De directeur van het bedrijf springt zijn werknemers bij. Hij wijst erop dat het geen enkele zin heeft om werknemers die uitgeput en opgewerkt zijn, te verplichten om nog langer te werken. “Zulke werknemers zullen zich ziek melden. En dat kost ons nog meer”, zo klinkt het.

Confrontatie met de realiteit

De plannen van de regering Michel–De Wever om iedereen twee tot vijf jaar langer te doen werken, doorstaan de toets van de realiteit niet. Langer werken is voor veel mensen ondoenbaar. We leven namelijk niet allemaal zoveel langer, en zeker niet in goede gezondheid. Wie een diploma hoger onderwijs aan de muur heeft hangen, leeft 6 tot 7,5 jaar langer en 18 tot 25 jaar langer in goede gezondheid dan iemand zonder diploma. Voor mensen zonder diploma ligt de gezonde levensverwachting rond de 50 jaar. Ze gaat bovendien achteruit. Dat heeft te maken met de verslechtering van de werkomstandigheden: toenemende flexibiliteit, stijgende werkdruk, belasting van het lichaam, blootstelling aan schadelijke producten, wisselende ploegen…

De HR-dienstverlener Securex, dat het ziekteverzuim op het werk jaar na jaar onderzoekt, stelt vast dat het aantal zieken sterk is gestegen. Vooral het aantal zieken dat langer dan een jaar afwezig blijft: dat is verdubbeld tussen 2001 en 2013. Niet toevallig verdubbelde in diezelfde periode ook het aantal vijftigplussers op de arbeidsmarkt. De link is volgens Securex vlug gelegd: het stijgend aantal zieken is de keerzijde van werknemers langer doen werken.

Kunnen rusten na een leven van intense arbeid is een grondrecht. Het brugpensioen maakt dat recht toegankelijk, ook voor hen die minder lang en vooral minder lang in goede gezondheid leven. Er is wel nood aan een recht op werk voor ouderen, niet aan een plicht om langer te werken. Volgens de laatste statistiek van de RVA telt ons land bijna 650.000 werklozen. En volgens de Hoge Raad voor de Werkgelegenheid vindt slechts 2,5 procent van de 55-plussers die hun job zijn kwijtgeraakt, opnieuw werk. Mensen verplichten om langer te werken in die omstandigheden is onzinnig. 

Regering krabbelt terug

De regering Michel-De Wever besliste donderdag een stap terug te zetten in de afbraak van het brugpensioen. De overgangsperiode tot 1 november 2014 wordt verlengd tot 31 december 2014. Bovendien zullen werknemers die nu al met brugpensioen kunnen gaan, hun rechten onder het oude systeem behouden. De rechten worden als het ware ‘vastgeklikt’, ook al blijven deze werknemers volgend jaar nog aan de slag.

De juiste omvang van de aanpassing is nog niet gekend. Is ze van toepassing op alle brugpensioenregelingen of op enkele? En wat met het brugpensioen om gezondheidsredenen? De aanpassing is in ieder geval geen grote overwinning, als men het geheel van de pensioenmaatregelen die op ons afkomen bekijkt. Maar ze is wel een eerste toegeving. Het toont dat ook deze rechtse regering niet immuun is voor druk van onderuit. Het recht op pensioen werd niet ‘uitgevonden’ of ‘toegekend’ uit menslievendheid. Het werd opgebouwd en afgedwongen door sociale strijd. En dat zal nu niet anders zijn.

Ondoenbaar, onlogisch en onnodig

Langer werken is ondoenbaar, onlogisch en onnodig. Het is ondoenbaar omdat veel mensen uitgeput en opgewerkt zijn vóór hun 60 jaar. Zij kunnen gewoonweg niet langer werken. Het is onlogisch omdat België nog steeds 650.000 werklozen telt. Bompa verplichten om langer te werken, terwijl kleinzoon thuis zit zonder werk? Neen, dat is niet logisch. Het is tot slot onnodig. Volgens de Studiecommissie voor de Vergrijzing zullen wij in 2060 evenveel betalen aan onze pensioenen als Oostenrijk en Frankrijk vandaag (minder dan 15% van het BBP). Is dat onhaalbaar? Natuurlijk niet. Het is een kwestie van keuzes in het sociaal en fiscaal beleid. Voer een miljonairstaks in en pak de grote fiscale fraude aan, dan is er genoeg geld om onze pensioenen te betalen.

Commentaar toevoegen

Reacties

Ik denk dat men vergeet naar de richtgeving van Duitsland te kijken. Het is mevrouw Merkel die nu een dictatuur op europees gebied invoert. De Duitse producten hebben doordat ze kwalitatief beter zijn dan deze van andere landen, de economieën van Portugal, Griekenland, Spanje, Italië, en Frankrijk belemmerd en aangetast. Of we moeten uit de euro of er moet een radicale hervorming van Europa..Een terugkeer naar de basislanden van Europa (Benelux, Italië, Frankrijk, Duitsland,Portugal. Ook meer democratie in de Europese commissie.
Vermeld ook maar dat tegelijk met het verhogen van de pensioenleeftijd de regering van plan is om de patronale bijdrage RSZ te laten dalen van 33% naar 25%. Dus tegelijkertijd moeten wij langer gaan werken, zogenaamd om de pensioenen betaalbaar te houden, en tegelijk neemt de regering beslissingen die de pensioenen juist minder betaalbaar maken. De patronale bijdrage RSZ is in feite een soort uitgesteld loon, en het kan bijna niet anders dan dat deze beslissing gevolgen heeft voor de hoogte van het pensioen. Ik vat het op als een eenzijdige loonsvermindering.