Foto Solidair

Brusselse rechtbank: “BM&S heeft gepoogd het gerecht te misleiden”

Maandag 8 september: de uitspraak van de rechtbank van eerste aanleg van Brussel zorgt aan het piket aan de ateliers van de NMBS in Schaarbeek voor een enorme opluchting bij de stakers van de onderaanneming BM&S. Er was zelfs plaats voor een vreugdedans. 

Reden van de vreugde aan het piket: de Brusselse rechtbank bevestigt in haar schikking dat BM&S “niet alleen getracht heeft om stakingsbrekers van elders aan te voeren”, maar ook dat BM&S “gepoogd heeft om de voorzitter van deze rechtbank te misleiden”. Twee zaken die de stakers en de Algemene Centrale al dagen aan de kaak stellen. De staking groeit in haar derde week uit tot een symbooldossier in de strijd tegen de afbraak van het stakingsrecht.

De werknemers van BM&S reinigen de treinen van de NMBS in het atelier van Schaarbeek. BM&S heeft in november 2013 de openbare aanbesteding binnengehaald die de NMBS daarvoor had uitgeschreven. Het bedrijf moest daarbij de werknemers overnemen van de firma die tot dan die gunning in handen had, namelijk de NV GOM. Maar die werknemers zien een gevaar: BM&S heeft in haar offerte een prijs vooropgesteld “die 40 procent lager lag dan degene die door haar voorganger werd aangerekend”. En dat zouden ze al snel merken: het werd een en al kosten drukken, werkdruk opvoeren, er kwam een in- en uitgeloop van studenten en… twee vakbondsafgevaardigden werden niet in hun functie erkend.  Tot twee keer toe heeft de Algemene Centrale van het ABVV de BM&S-directie erop gewezen: “U bent verplicht de vakbondsafgevaardigden te erkennen”. Het antwoord kwam enkele maanden later: BMS&S ontsloeg de twee vakbondsafgevaardigden en maakte een eind aan de langdurige interimcontracten van drie uitzendkrachten

 Terug naar 19de eeuw

 “Je waant je in de 19de eeuw”, vertelt ons Dominique Verfaille, de gewestelijk ABVV-secretaris voor de schoonmaaksector. Ze legt uit hoe de directie van BM&S de hele sociale bescherming die er in de vorige eeuw is uitgewerkt, punt voor punt onderuit haalt.

  1. BM&S weigert de vakbondsafvaardiging te erkennen en ontslaat twee vakbondsafgevaardigden op basis van totaal uit de lucht gegrepen dringende redenen – “zware vergrijpen” en “bedreigingen” -  maar als de vakbond naar bewijzen vraagt, moet ze erkennen dat ze die niet heeft.
  2. Als de werknemers op 21 augustus in staking gaan, beslist BM&S interims in te schakelen om de stakers te vervangen. Dat is onwettig: een wet verbiedt om tijdens stakingen een beroep te doen op interims.
  3. Om dat verbod te omzeilen, heeft BM&S die interims in zeven haasten toch een tijdelijk contract aangeboden. BM&S heeft opnieuw “ratten” geronseld en een gerechtsdeurwaarder ingeschakeld om de staking te breken.
  4. BM&S dient bij het gerecht ook een eenzijdig verzoekschrift in en verkrijgt op 27 augustus in kort geding een beschikking die dwangsommen van 500 euro per tegengehouden werkwillige oplegt. In dat verzoekschrift beschuldigt BM&S de stakers ervan dat ze gebruik maken van “geweld” en “pogingen tot intimidaties. De rechtbank neemt die verwijten in haar beschikking over.
  5. BM&S spant nog een tweede rechtszaak aan, voor de rechtbank van eerste aanleg deze keer. Ze eist en verkrijgt dwangsommen van 10.000 euro tegen… de Stad Brussel en de gemeente Schaarbeek, als die blijven weigeren om de politie te laten interveniëren in het sociaal conflict bij BM&S. Die beschikking is echt “du  jamais vu”.

Staking groeit uit tot “symbooldossier” 

Iedereen weet het intussen: het stakingsrecht staat serieus onder druk. Het VBO (Verbond van Belgische Ondernemingen) lanceerde onlangs in een opiniestuk in La Libre Belgique nog maar eens een oproep tot “een democratisch debat over de minimumdienst, zonder taboes of onwaarheden”. De werkgeversorganisatie probeert met elk nieuw feit uit de actualiteit haar verhaal kracht bij te zetten. Zo veroordeelt haar afdeling van de schoonmaaksector, de Algemene Belgische Schoonmaakunie (ABSU), in een persbericht (4/09) de staking bij BM&S en lanceert ze naar aanleiding van dit conflict een uitdrukkelijke oproep tot de politici om het stakingsrecht aan te pakken. “Deze situatie (…) is symptomatisch voor vele bedrijven. Ze toont nog maar eens aan dat de politiek zeer dringend werk moet maken van dwingende regels in verband met de uitoefening van het stakingsrecht en het voeren van sociale acties, zoals die trouwens al jaren bestaan in al onze buurlanden.” En de ABSU voegt eraan toe: “Deze regelingen moeten niet alleen gelden voor de overheidssector, maar ook voor de privésector”. De ABSU verwijst uitdrukkelijk naar de discussies over de  minimumdiensten tussen de partijen die onderhandelen over de regeringsvorming.

ACOD Spoor trekt daaruit de conclusie dat deze affaire “aantoont dat de  invoering van de minimumdienst bij de NMBS de deur openzet voor een afbraak van het stakingsrecht in de andere sectoren.” De centrale stelt dat “dit het patronaat en de ultra-liberale politici de vrije hand zal geven om onze jobs, onze pensioenen, onze sociale zekerheid en onze koopkracht aan te vallen.”

 Een debat “zonder taboes of onwaarheden”

 De rechter in kort geding van 8 september heeft de beschikking van 27 augustus vernietigd. De rechtbank werpt op dat BM&S interims wilde inschakelen om de staking te breken en dat het bedrijf daarmee onwettig handelde, omdat een wet verbiedt om tijdens stakingen een beroep te doen op interims. “Deze praktijk toont dat BM&S niet enkel getracht heeft om stakingsbrekers van elders aan te voeren, maar tevens dat zij gepoogd heeft om de gerechtsdeurwaarder en de voorzitter van deze rechtbank te misleiden over de ware toedracht van de beweerde feitelijkheden”. De rechter besluit dat “er niet is aangetoond dat de stakingsposters de grenzen van hun grondwettelijk recht op vereniging en vrije meningsuiting te buiten gaan.”

De Algemene Centrale van het ABVV verheugt zich over die uitspraak. Ze “herinnert eraan dat vakbondsactie een grondrecht is dat niet mag aangetast worden, al zeker niet met eenzijdige verzoekschriften, rechtszaken in kort geding die geen verweer mogelijk maken, en al evenmin met deurwaarders en dwangsommen”.

Spoormannen solidair met schoonmakers

Sinds het begin van de staking heeft ACOD Spoor van Brussel zijn solidariteit betuigd met de stakers van BM&S. De centrale vraagt de heropname van de vakbondsafgevaardigden en de interims met volwaardige contracten. “We staan samen aan het piket, om te tonen dat de spoormannen solidair zijn met de werknemers die elke dag de treinen van de NMBS schoonmaken, en dat met precaire contracten. Zowel voor de schoonmaak of het klein technisch onderhoud in het atelier van Vorst, als voor  de schoonmaak van de publieke ruimtes in de stations, hebben we altijd het inzetten van onderaannemingen verworpen. De praktijk toont dat die al te vaak leidt tot sociale dumping of zelfs sociale fraude. Voor het uitvoeren van deze werkzaamheden komen wij op voor en eisen we de aanwerving van werknemers met een NMBS-statuut”, onderstrepen de vakbondssecretarissen van de spoorsector.