Brussel is wellicht de moeilijkst bereikbare stad ter wereld: een automobilist zou er gemiddeld 85 uren per jaar in de file staan. (Foto Julie Kertesz / Flickr)

Brusselse Ring: een ander transportbeleid, a.u.b.

David Pestieau

Het Leonardkruispunt, de viaduct van Vilvoorde, Groot-Bijgaarden…  de eeuwige files rond Brussel. De Vlaamse regering waakt. Ze besliste de noordelijke Ring te verbreden. Het moet gezegd: Brussel is wellicht de moeilijkst bereikbare stad ter wereld: een automobilist zou er gemiddeld 85 uren per jaar in de file staan.

De Vlaamse regering heeft zich vastgereden in de Antwerpse Lange Wapper, maar blijft volharden in de boosheid. Ze belooft de betonlobby nu 380 miljoen euro. Een oplossing? Volgens een rapport dat de Vlaamse regering zélf bestelde, zal het verkeer op de Brusselse Ring met 20 à 29 procent toenemen, wat voor weer nieuwe files zal zorgen.1

De verkeersellende staat symbool voor een economie die vierkant draait, verstrikt in de eigen tegenstellingen. Vrachtwagens en pendelaars zitten vast in monsterfiles. Dat weegt op het kostenplaatje van de economie. Maar die vrachtwagens zijn door deze economie op het wegennet gejaagd: just in time, weet je wel. Elke ondernemer wil zijn goederen zo snel en goedkoop mogelijk en met de minste stocks leveren. En het wegennet, betaald door de overheid, kost hem niks.

De Europese Unie, die borg staat voor het collectief belang van de multinationals, pleitte voor meer goederentransport per spoor om iets aan de files te doen. Ze opteerde daarbij voor de liberalisering van de sector. Het resultaat is rampzalig: het vrachtvervoer bij de openbare spoormaatschappijen daalde de laatste jaren met 40 procent. 10 procent werd door het privéspoorvervoer overgenomen. Het overige 30 procent werd overgeheveld naar… het wegvervoer.

Mobiliteit heeft samenwerking nodig, niet de concurrentie van allen tegen allen

Rampzalig voor de mobiliteit en voor het milieu! De stijging van het vrachtvervoer zorgt voor meer blootstelling aan fijn stof. We kennen de gevolgen voor de gezondheid, vooral van kinderen. Dirk Van Duppen van Geneeskunde voor het Volk heeft in het dossier van de Lange Wapper samen met anderen de vinger op die wond gelegd. De Wereldgezondheidsorganisatie bevestigt: fijn stof is kankerverwekkend.

Sociaal en ecologisch is een ander transportbeleid nodig, dat uit de klauwen van de markt weet te blijven. Dat het wegtransport op de lange afstand verbiedt en vervangt door vervoer via het spoor of het water. Het geeft het vrachtvervoer per spoor weer in handen van de overheid en bezorgt het meer middelen. Het maakt een masterplan voor het openbaar vervoer met toegankelijk, fijnmazig en kwaliteitsvol transport per trein, tram en bus. Laat ons alvast beginnen het Gewestelijk Expressnet (GEN), het voorstadsnet van het spoor rond Brussel, te versnellen. Daarop moeten we vandaag wachten tot sint-juttemis: 2025.

Zo’n nieuw transportbeleid maakt ook de splitsing ongedaan. De Brusselse Ring loopt door de drie gewesten van het land: de netten van NMBS, De Lijn, TEC en MIVB kruisen elkaar in Brussel zonder dat er coherentie is. Dat zorgt voor veel verspilling. Mobiliteit heeft samenwerking nodig, niet de concurrentie van allen tegen allen.

1 Strategisch Milieu Effecten Rapport 2012