Foto aeroprints.com / Wikimedia Commons

Cabinepersoneel Ryanair eist respect en start Europese staking op 25 en 26 juli

Op woensdag en donderdag 25 en 26 juli 2018 staakt het cabinepersoneel van vliegtuigmaatschappij Ryanair in Italië, Spanje, Portugal en België. Ze vinden elkaar in gezamenlijke strijd en solidariteit om de jarenlange uitbuiting tegen te gaan. Eind augustus plant het personeel in Duitsland en Nederland hetzelfde. 

Toen het Portugese cabinepersoneel van Ryanair begin dit jaar staakte, ging CEO Michael O’Leary de staking te lijf door personeel uit andere landen in te schakelen.” Lissabon-Madrid-Lissabon, werd plots “Madrid-Lissabon-Madrid”, vertelt een Spaanse vakbondsvrouw. Al snel beseften de vakbonden in heel Europa dat ze dit conflict op Europese schaal moesten aanpakken.

De Franstalige christelijk bediendevakbond CNE dwong via het Europees hooggerechtshof af dat in dit soort sociale conflicten de sociale rechtbanken van het land van tewerkstelling van kracht zijn. Dat gaf een boost aan de vakbondswerking binnen Ryanair. Steeds meer werknemers sloten zich aan bij een vakbond. O’Leary moest zeer tegen zijn zin de Ierse vakbonden erkennen. Hij zei in 2012 nog “dat de hel moest bevriezen” voor hij vakbonden zou erkennen. Zes jaar later heeft Ryanair in het Verenigd Koninkrijk de vakbonden erkend. Ook in Italië zijn de pilotenvakbonden erkend. In België lopen er gesprekken. Maar gemakkelijk maakt hij het de bonden niet. Ook na de staking in Portugal bleef hij doof voor de vakbondseisen.

Vakbonden en werknemers van Ryanair vragen 3 x RESPECT

De werknemers en de vakbonden hebben drie duidelijke eisen:

  • Ryanair moet de nationale wetgeving van de plaats van tewerkstelling toepassen.
  • Ryanair moet onderhandelingen starten met de plaatselijke vakbonden zonder restricties.
  • Ryanair moet en dezelfde arbeidsvoorwaarden toepassen voor het hele cabinepersoneel. Nu werkt het Ryanair-personeel nog met drie verschillende contracten (Ryanair of onderaannemers Crewlink en Workforce) en dus ook met andere arbeidsvoorwaarden.

De vakbonden hebben ook een pamflet klaar waarin ze de reizigers om begrip vragen. Bovendien zijn diezelfde reizigers zelf vaak slachtoffer van de strapatsen van O’Leary. Vorig jaar werden honderden vluchten geannuleerd en moesten de passagiers juridische stappen ondernemen om hun geld terug te krijgen. Het draait immers alleen om winst.

De PVDA steunt deze vakbondseisen en de moedige strijd van het personeel die een strijd aangaat die niet zonder risico’s is.

Low cost, low jobs

Ryanair is de “Uber”-maatschappij van de luchtvaart. Ze sleurt de hele sector mee. Elke grote vliegtuigmaatschappij heeft tegenwoordig een lowcost-poot. Eurowings,de lagekostenmaatschappij van Lufthansa, wil het nieuwe Ryanair worden en gaat volop de concurrentie aan. Brussels Airlines, dat geïntegreerd wordt in deze Eurowingsgroep, wordt geleidelijk aan geherstructureerd. Jobs, loon- en arbeidsvoorwaarden worden net zoals bij Ryanair opgeofferd. Dit om het winstbejag: de race to the bottom.

Overal in Europa komen meer klachten naar boven over de slechte werkomstandigheden van Ryanair-werknemers. Achter de glimlach van stewards en stewardessen blijkt veel onvrede en angst schuil te gaan. “We worden beoordeeld op basis van hoeveel krasloten en parfum we hebben verkocht”, vertelt een Poolse medewerker die op Eindhoven Airport werkt. Uitzendkrachten worden de eerste drie dagen bij ziekte niet betaald. “Ze willen weten waarom we ziek zijn en vragen een doktersverklaring. Maar die geven dokters in Nederland niet.”

“Mensen die goedkoop door Europa vliegen mogen best wel eens beseffen hoe het bedrijf met zijn personeel omgaat”, aldus Miguel.

Stop de liberalisering! Een luchtvaartsector in dienst van personeel en de bevolking

De twee belangrijkste mijlpalen binnen de liberaliseringsgolf zijn het frauduleuze failliet van Sabena en de privatisering van luchthavenuitbater BAC in 2004. BAC is nu in handen van een Australische durfkapitalist en een Canadees pensioenfonds – de Belgische staat heeft nog slechts 25% in handen. Voor hen telt alleen de winst. De komst van Ryanair in Zaventem in 2014 is daar een mooi voorbeeld van. Je kan misschien voor 19 euro een ticket kopen, maar de arbeidsomstandigheden zijn ondermaats. De PVDA wil dat de Belgische overheid terug een meerderheidsparticipatie in Brussels Airport opneemt. De uitbater van de luchthaven moet ervoor zorgen dat de bedrijven de arbeids- en loonvoorwaarden van de sector respecteren. Ook de Europese regels moeten worden gerespecteerd. Het Europees Hof van Justitie gaf de vakbonden een duw in de rug door te oordelen dat Ryanair-werknemers met arbeidsgeschillen bij een rechtbank in hun thuisland terecht kunnen.