Betoging met 100.000 aanwezigen, 15 oktober 2015, Brussel. (Foto Solidair, Salim Hellalet)

De 30 urenweek voor iedereen in plaats van de onzekerheid van het "nulurencontract"

auteur: 

Alice Bernard

“Schat, ben je vrijdag om 14 uur klaar? Kan jij dan de kinderen ophalen?” – “Ben je mal? ‘t Is pas dinsdag, ik weet niet eens of ik vrijdag moet werken”. Als het van minister van Werk Kris Peeters (CD&V) afhangt, worden dit soort onzekere situaties eerder regel dan uitzondering. De minister plant immers een versoepeling van de deeltijdse arbeidscontracten. De “nulurencontracten”  komen zo alsmaar dichterbij. Voor de PVDA nogmaals een gelegenheid om de georganiseerde onzekerheid aan te klagen en te pleiten voor de invoering van de 30-urenweek.

Vorig jaar oktober stemde de regering toe met de komst van "flexi-jobs" in de horeca. Daarvoor liet ze zich inspireren door het « nulurencontract » dat reeds in voege is in Groot-Brittannië en Nederland. Meteen waarschuwden de vakbonden voor de gevolgen van de uitbreiding van dit soort flexibele contracten naar andere sectoren. Op die uitbreiding hebben we niet lang moeten wachten. Het huidige wetsontwerp van minister Peeters, dat de regels voor deeltijdwerk zal ‘vereenvoudigen en versoepelen’, is van hetzelfde kaliber.

Nulurencontract? Stress gegarandeerd!

Wat zullen deeltijdwerkers op hun bord krijgen met deze flexibilisering? Daar waar een werkrooster nu nog ten minste vijf dagen op voorhand bekend moet zijn, zou dat voortaan maar één dag op voorhand moeten. In plaats van exact de dagen en uren te vermelden, zal het flexicontract vaag blijven over de werkuren. Extraloon voor bijkomende uren wordt afgeschaft. Bovendien wil de regering af van alle uitzonderingen die in het overleg van de sectorale cao’s vastgelegd werden.

Het voorstel treft zomaar één op de drie werknemers in België. Het aantal Britten dat nu al aan die voorwaarden moet werken, neemt op ontstellende wijze toe:  van 586.000 in 2013, naar 697.000 vorig jaar, onthulde het dagblad The Guardian  op grond van officiële statistieken. Omdat deeltijdswerkers – en dan vooral vrouwen - meerdere banen cumuleren, ligt het aantal van deze contracten in werkelijkheid nog veel hoger, namelijk op 1,8 miljoen.

Vrouwen weer aan de haard?

In dit flexiregime lijkt privé- en beroepsleven haast nauwelijks te combineren. Hoe kunnen ouders nog een afspraak voor hun kinderen regelen bij de tandarts? Of hen op tijd gaan ophalen van school? Hoe pak je de organisatie van een verjaardagsfeestje aan als je geen idee hebt of je die dag moet werken of niet? Hoe zit het met de avondschool, als de baas je van de ene op de andere dag kan verplichten om te komen werken? Stress gegarandeerd!

Het is bovendien algemeen bekend dat vrouwen oververtegenwoordigd zijn in deeltijdbanen als verkoopsters, gezinshulpen, maatschappelijk werksters, schoonmaaksters.... Voor hen betekent deze flexibilisering een enorme stap achteruit. Voor veel vrouwen zal dit niets anders betekenen dan dat ze gedwongen worden hun baan op te geven. Vijftig jaar na de staking van de vrouwen van de wapenfabriek FN Herstal voor gelijk loon, worden vrouwen vandaag terug gekatapulteerd naar de haard. Waar blijft de sociale realiteitszin van de minister, die overigens lid is van een partij die zichzelf vorige week uitriep tot “de meest feministische partij”?  

Uiteraard is het met dit soort contracten uitgesloten om verschillende deeltijdjobs te combineren. Het risico is groot dat werknemers met een complementaire werkloosheidsuitkering afgestraft worden. Met zo’n flexibel contract is het bijna uitgesloten een tweede baan te vinden, of zelfs te zoeken. Welnu de regering heeft besloten dat deeltijdwerkers ook actief werkzoekend moeten zijn, anders zullen er sancties volgen.

Verlies voor de werknemer, winst voor McDonald’s en Co

Aan de zijde van de patroons valt enige waardering te bespeuren voor de versoepeling. Toch is het voor hen nooit genoeg. Unizo (de Unie van Zelfstandige Ondernemers) eist bijkomend de afschaffing van de minimum drie werkuren per dag. Zij zouden bijvoorbeeld willen dat sommige werknemers voor één uur komen opdraven om een vrachtwagen te lossen die de winkel bevoorraadt.  

De flexibilisering van deeltijdarbeid valt dus niet voor iedereen zo negatief uit. De grootste patroons van het land - fastfoodgiganten als Burger King, Domino’s Pizza, McDonald’s, maar ook circa de helft van de hotelketens en cateraars - varen er wel bij.  

Met de afschaffing van het extraloon voor bijkomende uren, betekent dit nieuwe “nulurencontract” een prima bezuiniging voor de werkgevers, maar een zuiver verlies voor de werknemers. Die laatsten zullen er niet in slagen eindelijk een voltijdse baan en een correcte verloning te verwerven.

Daar komt nog bij dat de Nederlandse en Britse situatie ons leert dat werknemers die in zo’n stelsel werken, aarzelen om verlofdagen op te nemen of zich ziek te melden. De werkgever heeft de macht om uren te verdelen zoals het hem of haar uitkomt – of om ze te beperken als vergelding…Bovendien leidt dit systeem tot concurrentie binnen het bedrijf tussen flexi- en vaste werknemers.

30 urenweek als norm

PVDA vraagt aan minister Peeters dit wetsvoorstel weer in te trekken. Ook de BBTK (bediendenbond binnen ABVV) en  vrouwenorganisatie Femma klaagden de consequenties van dit voorstel al aan.

Volgens PVDA kan het anders. Er is een realistisch alternatief: de 30 urenweek als voltijdse norm. Zo wordt het mogelijk beroeps- en privéleven te combineren, gemotiveerd naar het werk te gaan en er niet uitgeput te raken. Bovendien worden in dit socialere stelsel automatisch banen geschept. Een echt moderne oplossing die de mogelijkheid biedt iedereen werk en een beter leven te geven.

 

Lees hier ook Neem weer de tijd! De 30-urenweek, een bijdrage van Maartje De Vries en Benjamin Pestieau.

Commentaar toevoegen

Reacties

Wanneer komt er een duidelijk gemotiveerde, overzichtelijke petitie voor de 30-urenweek ? Ik wil direkt tekenen en delen...