Foto Solidair, Karina Brys

De Lijn reorganiseert: slecht nieuws voor personeel en reizigers

Vervoermaatschappij De Lijn kondigde in januari een nieuw reorganisatieplan aan. Niet om iets te doen aan overvolle bussen en trams of om de stiptheid te verbeteren. Nee, het plan “DL 2020” is een bijkomende besparingsmaatregel die 40 miljoen euro moet opbrengen en 286 bediendejobs schrapt. De vakbonden zijn er niet over te spreken en roepen het personeel op om op vrijdag 16 februari het werk neer te leggen. 

De Lijn wil met haar plan evolueren naar een centraal aangestuurde organisatiestructuur, waarbij de vijf provinciale entiteiten verdwijnen. Planning, dispatching, controle, administratieve en vele andere diensten worden gecentraliseerd. Waar het in het begin werd gezegd dat de reorganisatie zich op niveau van de managersstructuren zou situeren, blijkt nu dat de hoogste niveaus binnen het bedrijf de enige zijn die zeker zijn van “een plaats en een geruststellende loonklasse”. Het zijn vooral lagere bedienden die worden getroffen door vermindering, verdwijning of wijziging van hun functies.

Ook voor de chauffeurs en technici, die niet rechtstreeks getroffen zijn, zal het plan gevolgen hebben. Ze werken met zeer flexibele uurroosters, vaak heel late en heel vroege shiften, weekends en feestdagen. Dat zet het sociale leven onder druk. Door te gaan naar een centralisatie zal inspraak op planningen wegvallen, de sociale dimensie verdwijnt helemaal. Het HR-dienstencentrum, de personeelsdienst van De Lijn, werd in een vorige reorganisatie al gecentraliseerd. Voor het personeel werden de diensten steeds meer onbereikbaar, onderbemand en ontoegankelijk. Hetzelfde valt te verwachten op de andere diensten.

De ontmanteling van de bestaande organisatiestructuur van De Lijn en het schrappen van bijna 300 banen zal de dienstverlening niet ten goede komen. Neem nu de inschatting van de haalbaarheid van dienstregelingen, deze kunnen beter op lokaal worden aangestuurd, met de directe band met de realiteit. En de stiptheid is al een ramp. De laatste officiële cijfers zijn van 2016, die geven een daling van de stiptheid met 2,1% ten opzichte van het jaar ervoor. Amper de helft van de bussen en trams reed nog op tijd.

Nieuwe stap naar privatisering

Sinds 2010 wordt fors bespaard bij De Lijn, vooral op personeel en exploitatie. Iedereen die geregeld de tram of bus neemt kent het wel: overvolle voertuigen, verminderde weekend- en avondbediening, verdwenen belbussen, meer vertragingen en prijsstijgingen. In 2016 verloor de vervoersmaatschappij 11,1 miljoen passagiers. Maar voor minister van Mobiliteit Weyts en directeur-generaal van De Lijn Kesteloot zijn niet het aantal reizigers en de stiptheid van tel, maar de “kostendekkingsgraad”, De Lijn moet rendabel worden. Op de aankondiging van de staking reageert De Lijn: “De reorganisatie is noodzakelijk met het oog op de liberalisering van de markt in 2020”1.

Niet besparen maar investeren

We staan steeds langer in de file en op vlak van luchtkwaliteit behoren we tot de slechtste leerlingen van de klas in Europa. Toch wordt verder bespaard op openbaar vervoer. De PVDA wil een totaal ander beleid, niet het geld maar de dienstverlening moet centraal staan. De koers van de Vlaamse regering om De Lijn te privatiseren tegen 2020 moet worden gestopt. De reorganisatie “DL 2020” met het banenverlies moet worden teruggedraaid. Collectief openbaar vervoer is de sleutel voor de ecologische uitdagingen en vlotte mobiliteit. We moeten investeren om te gaan naar een efficiënt, kwaliteitsvol en goedkoop openbaar vervoersnet is met correcte loon- en arbeidsvoorwaarden voor het personeel. Veel meer mensen op het openbaar vervoer krijgen, moet het nieuwe normaal worden.

1 https://www.hln.be/regio/oostende/bedienden-de-lijn-protesteren-tegen-centralisatie~af6a9fa0/