“Het probleem is de geeuwhonger van de aandeelhouders naar winst. Ze willen de volle winst, al kost dat 1.400 mensen hun job” zei een métallo van Caterpillar op Controverse (RTL). (FotoSolidair, Salim Helallet)

De ondraaglijke kost van het kapitaal

David Pestieau

“In het scenario van een verkoopsdaling met 15 % garanderen wij bij de uitbetaling van de dividenden een opbrengst van 6 dollar per aandeel. Bij een terugval met 38 %, zoals in 2009, engageren wij ons voor een opbrengst van 3,5 dollar per aandeel. Daarmee bevinden wij ons bij het kwart meest performante multinationals. Bij een herstel van de groei, gelden weer de doelstellingen 2020, met een volle winst voor de aandeelhouders. Ons doel is: 20 dollar per aandeel in 2018-2020.”

Dat was september 2012. Douglas R. Oberhelman, de voorzitter van Caterpillar Inc., stak zijn opzet niet weg, daar in Las Vegas, voor een publiek van beursanalisten. Hij voegde eraan toe dat hij desnoods de maatregelen van 2009 zou herhalen. Toen schopte Caterpillar een derde van z’n personeel op straat, ‘met de vinger aan de trekker’. En dat is Oberhelman sindsdien beginnen doen. In de VS valt hij arbeidscontracten en lonen aan. In China schaaft hij 20 % van de lonen weg. Hij ontslaat in Grenoble, Australië en Ierland. Om dan weer aan te werven aan lager tarief. In Charleroi gooit hij 1400 gezinnen op straat.

Caterpillar in moeilijkheden? Nee hoor, het maakte 4,2 miljard winst in 2012. De dividenden gingen in 10 jaar maal drie! Het rendement op een aandeel bij ‘Cat’ (10,8 %) ligt driemaal zo hoog als het gemiddelde van de 500 grootste Amerikaanse ondernemingen. Dat de economische groei stilvalt? Daar moeten rijke aandeelhouders van ‘Cat’, zoals Bill Gates, niks van weten: hun dividenden moeten gegarandeerd blijven, al kost dat een sociaal bloedbad.

Dit systeem is ziek van de ondraaglijke kost van het kapitaal. Het blokkeert de economie en de toekomst van de werkende bevolking

Caterpillar staat, zoals Ford en Mittal, symbool voor het financierskapitalisme. Dat verder reikt dan de banken. Tot in de industriële groepen. Een handvol multinationals legt zijn dividendendictatuur op, met de beurskoers als ultieme machtsmeter. Voor hen is de crisis een ideale kans om de concurrenten te verpletteren, banen aan te vallen en ook lonen en arbeidsvoorwaarden. En zo hun kapitaal te accumuleren. Die grote maatschappijen zitten vandaag op een berg cash: 1700 miljard dollar bij de niet-financiële Amerikaanse bedrijven, 2000 miljard euro bij die in Europa, lezen we in De Tijd (02/03) . Zij willen niet investeren en wachten een onzeker herstel af. En ze reserveren de winst voor de aandeelhouders.

Dit systeem is ziek van die ondraaglijke kost van het kapitaal. Die blokkeert de economie en de toekomst van de werkende bevolking. Een métallo van ‘Cat’ zei op de RTL-televisie (03/03): “Het probleem is de geeuwhonger van de aandeelhouders naar winst. Ze willen de volle winst, al kost dat 1400 mensen hun job. Daar wringt het schoentje. We staan tegenover een groep die superwinsten maakt. Die profiteert van een resem maatregelen om jobs te ondersteunen, belastingen af te trekken, notionele interesten… Een enorm pakket. En de politieke instanties zijn onbekwaam dat te stoppen.”

De overgave aan de dividendendictatuur moet weg. Meteen, door ‘beursgerelateerde ontslagen’ te verbieden. Laten we werken aan een andere maatschappij, die vertrekt van de behoeften van de mensen en niet van de winst.