11 juni 2014. PVDA-verkozenen Fred Gillot (tweede van links) en Ruddy Warnier (tweede van rechts) maken hun opwachting aan het Waals Parlement. Nadat de PVDA vroeg om in de provincie Henegouwen de stemmen te hertellen, geraakte het Waals Parlement drie dagen in een impasse. (Foto Solidair, Salim Hellalet)

De PVDA trekt in drie postelectorale geschillen naar het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM)

Bij de verkiezingen van 25 mei 2014 haalde de PVDA twee verkozenen in het Federaal Parlement, twee in het Waals Parlement en vier in het Brussels Parlement. “Toch stootte de intrede van de PVDA in de verschillende parlementen op een reeks antidemocratische obstakels, zoals het feit dat de parlementsleden tegelijk rechter en partij zijn bij de beoordeling van verkiezingsgeschillen”, zegt PVDA-woordvoerder Raoul Hedebouw.

De PVDA trekt naar het Europees Hof voor de Rechten van de Mens om de afwezigheid van een effectief beroep in verkiezingsgeschillen aan te klagen. Waar gaat het over?

  • De PVDA werd het recht op een senator geweigerd, terwijl in heel Franstalig België de partij 5,44 % behaalde. Zeven van de senatoren uit de Franse Gemeenschap zijn trouwens toegewezen op basis van minder stemmen dan dat de PVDA  er behaalde.*
  • In Brussel weigerde de voorzitter van het parlement een PVDA-volksvertegenwoordiger af te vaardigen naar het Parlement van de Franstalige Gemeenschap, hoewel de wet dit overduidelijk voorziet en de PVDA vier verkozenen behaalde in Brussel**.
  • Het Waals Parlement, dat drie dagen lang door de zaak in een impasse geraakte, wees een verzoek tot het hertellen van de stemmen in de provincie Henegouwen af, hoewel de commissie die de geloofsbrieven diende te verifiëren de klacht van de Henegouwse PVDA gegrond had verklaard.

Zonder tegensprekelijke en transparante procedure en zonder onafhankelijk orgaan

De PVDA trekt nu naar het Europees Hof. Raoul Hedebouw : “Wat die drie zaken bindt, is de onaanvaardbare manier waarop de geschillen werden afgehandeld, met name zonder enige tegensprekelijke en transparante procedure en zonder de behandeling ervan door een onafhankelijk orgaan. Dat is onaanvaardbaar."

Wij hopen ertoe bij te dragen dat ons kiessysteem wordt aangepast aan de huidige democratische standaarden

In de drie gevallen was het immers een verificatiecommissie, samengesteld uit leden van het parlement zelf waarover het ging, die achter gesloten deuren de klachten behandelde. De leden van die commissies waren partij en rechter in de zaak, want de beslissing die ze dienden te nemen kon een rechtstreeks gevolg hebben voor zichzelf of één van hun collega’s volksvertegenwoordigers. Het geschil voor het Waals Parlement toonde het meest extreem aan waar het schoentje knelt. De verificatiecommissie van het Waals Parlement achtte de klacht immers gegrond maar de meerderheid van het parlement, waarvan die commissie juist de geldige samenstelling moest beoordelen, stemde die beslissing weg. Van een onafhankelijke procedure was hoegenaamd geen sprake. Maar ook voor de Senaat en het Brussels Parlement had de PVDA sterke argumenten die niet serieus onderzocht werden door de partijdige commissies en de klachten werden weggestemd door de parlementen die liever geen extra volksvertegenwoordiger van de linkse partij zagen komen. 

Het Belgisch systeem, waarbij geschillen over de verkiezingen conform artikel 48 van de Grondwet uitsluitend aan de parlementen zelf worden overgelaten, werd reeds meermaals zwaar gekritiseerd en expliciet vermeld als een “bad practice” in het arrest Grosaru tg. Roemenië van het EHRM van 2 februari 2010***. Het houdt een schending in van artikel 3 van het eerste Protocol bij het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) samen gelezen met artikel 13 van datzelfde verdrag, met name de schending van het principe dat er een effectief beroep moet zijn inzake pre- en postelectorale geschillen. 

“Wij hopen met de klachten bij het EHRM onze rechten alsnog te doen respecteren en bij te dragen tot de aanpassing van het systeem van het behandelen van electorale geschillen aan de huidige democratische standaarden”, besluit Raoul Hedebouw.  

Persdienst PVDA

 

* Ter herinnering. De PVDA haalde in Franstalig België 133.659 stemmen, zijnde 5,44 % van het totaal. De griffier van de Senaat stelde op 4 juni dat de PVDA geen recht had op een zetel omwille van de toepassing van een dubbele kiesdrempel vervat in het Kieswetboek. Een politieke formatie zou volgens de griffier zowel meer dan 5 % moeten halen in Wallonië als in Brussel afzonderlijk. De PVDA meent dat een dergelijke lectuur van de wet in strijd is met de wet en Grondwet waarin bepaald is dat de verdeling van de senaatszetels gebeurt op basis van de optelling van de stemmen in Wallonië en Franstalig Brussel samen.

De PVDA-kiezers hebben recht op een senator om ook daar een stem van eenheid tussen de gemeenschappen te laten horen

De uitsluiting van de PVDA is des te merkwaardiger  nu zij bij de verdeling van de 20 senatoren van de Franse Gemeenschap recht heeft op de 13de zetel. Er gaan in het totaal nog 7 senatoren naar de andere partijen voor minder stemmen dan de stemmen van de PVDA. Zo gaat de 6de PS- senaatszetel naar die partij voor 123.568 stemmen en hun 7de en 8ste zetel voor nog minder. De 3de senaatszetel van de cdH wordt toegekend op basis van 119.502 stemmen en de 2de Ecolo-senaatszetel voor 108.923. Allemaal minder dus dan de 133.659 stemmen van de PVDA. Als de PVDA toch een zetel zou krijgen verliest de MR haar 7de zetel die aan die partij toegekend werd op basis van 91.513 stemmen, 40.000 stemmen minder dus dan het aantal stemmen van de PVDA.    

Voor de PVDA is het hebben van een senator niet zonder belang. Raoul Hedebouw : "De Senaat is bij uitstek het parlementair orgaan waar de verschillende gemeenschappen van ons land elkaar ontmoeten. Wij zijn de enige nationale partij actief in heel België. Wij halen de ondemocratische kiesdrempel en toch sluit men ons uit van de Senaat. De meer dan 5 % van de Franstalige Belgische kiezers hebben recht op een senator om ook daar een stem van eenheid tussen de gemeenschappen te laten horen. Voor de PVDA is het niet meer dan logisch dat je in een federaal land ook federale politieke partijen hebt, en precies dat feit maakt de positie van de PVDA zo uniek, maar ook nodig in de vernieuwde senaat van ons federaal land".   

**Het Brussels Parlement vaardigt 19 leden uit het Franstalig kiescollege af om te zetelen in het Parlement van de Franse Gemeenschap (PFG). Hoewel de PVDA vier verkozenen behaalde werd er toch geen PVDA-volksvertegenwoordiger afgevaardigd omdat, zo stelde de voorzitter van het Brussels Parlement, er enkel rekening gehouden wordt met het aantal stemmen van de PVDA en niet met het aantal stemmen van de technische eenheid waartoe de PVDA behoorde. Nochtans voorziet de wet heel duidelijk dat er voor het bepalen van de afvaardiging naar het PFG rekening dient gehouden te worden met het resultaat van het geheel van de groep waartoe de verkozenen behoorden. De wet is duidelijk maar de PVDA kreeg ongelijk en er is geen procedure voorzien om daar iets tegen te doen.  

*** Verzoekschrift nr. 78039/01 

Commentaar toevoegen