De banken zullen op de beurs kunnen blijven spelen met 2,5 % van het spaargeld. Zelfs met méér als ze aparte filialen hebben. Of hoe de olifant een muis baart. (Foto Simon Blackley / Flickr)

De shit van de banken

David Pestieau

“Ik wil de shit van de banken niet meer opruimen” Dat komt van Bruno Tobback, de sp.a-voorzitter. Hij voegde eraan toe: “Ik wil de spaarder en de belastingbetaler recht in de ogen kunnen zien en met de hand op het hart zeggen: dit gaat niet meer gebeuren.”1Klinkt kloek.

Het gaat dan ook over de laatste hervorming van de regering-Di Rupo voor de verkiezingen: een nieuwe bankenwet. Niks te vroeg, zal u zeggen. Want voor de rest hebben onze ministers in stormpas grote hervormingen doorgevoerd in de pensioenen, de werkloosheid, de lonen, de statuten. Alsof ze hoognodig de slachtoffers van de crisis wilden slaan en niet de verantwoordelijken.

Maar beter laat dan nooit, antwoorden onze ministers. Alleen, er bestaat gerede twijfel of de nieuwe wet, die in het grootste geheim onderhandeld wordt, voor enige bescherming zal zorgen. Didier Reynders arrangeerde het zo dat in de werkgroep die de nieuwe wet moet uitschrijven ook Alexia Bertrand zetelt, een bankier van Ackermans & van Haaren. Een bankier onderhandelt zelf de nieuwe bankenwet! En niemand in de regering die daarover struikelt.

Een bankier onderhandelt zelf de nieuwe bankenwet! En niemand in de regering die daarover struikelt

Bij het begin van de discussie over de nieuwe wet werd beloofd dat spaarbanken en zakenbanken zouden gesplitst worden. Banken die speculeren zouden strikt gescheiden worden van de banken die het geld van de kleine spaarders beheren. In de VS gaat de wet-Volcker in die richting. Ze verbiedt commerciële banken voor eigen rekening te speculeren. De Britse hervorming-Vickers pleit voor een splitsing tussen beschermde en niet-beschermde activiteiten en laat enkel aan aparte filialen van commerciële banken de ruimte voor speculatie. Een light-versie dus. Maar de Belgische bankenwet blijft ver achter op die hervormingen in de tempels van het neoliberalisme: de VS en Groot-Brittannië. De Belgische versie wordt zo ultra-light dat ze doorschijnend wordt.

De banken zullen op de beurs kunnen blijven spelen met 2,5 % van het spaargeld. Zelfs met méér als ze aparte filialen hebben. Of hoe de olifant een muis baart. Wellicht komt er alleen een plafond voor de bonussen van managers, als symbolische trofee voor PS en sp.a.

Met deze minihervorming zullen de banken als brug blijven dienen voor speculatie op de schulden van de landen, voor het versassen van kapitaal naar belastingparadijzen en voor het spekken van hefboomfondsen. De speculatie zelf blijft gaaf en heel, al heeft zij de crisis van 2008 doen losbarsten.

Wel, om niet langer de shit van de banken te moeten opruimen, om er niet opnieuw 32 miljard te moeten instoppen en niet nog eens voor 45 miljard garant te moeten staan, zijn andere zaken nodig: een draai naar links. Met een openbare bankensector 2.0 waarbij de staat garant staat voor de spaargelden, zonder risico dat de financiële markten er beslag op leggen. De inkomsten van die bankensector worden dan in de economie gepompt: in openbare investeringen voor sociale woningen en scholen, voor groene energie, voor mobiliteit. Een draai die toelaat weer greep te krijgen op de financiën.

1 De Tijd, 6 december.

Commentaar toevoegen