De Wever voert een bijna algemeen bedelverbod in en ... ontkent dat vervolgens

auteur: 

han Soete

Op de Antwerpse gemeenteraad voerde de meerderheid van N-VA, CD&V en Open Vld een zo goed als volledig bedelverbod op het Antwerpse grondgebied in. Het werd een surrealistische vertoning. Want terwijl de meerderheid het bestaande bedelverbod zo goed als veralgemeende, ontkende Bart De Wever in alle toonaarden dat hij dat deed.

In de Antwerpse politiecodex stond reeds een uitgebreid bedelverbod ingeschreven. Dat bedelverbod was geldig in zowat elke winkelstraat van Groot-Antwerpen, alsook op minder dan 100 meter van kermissen, openbare markten en evenementen. In die gebieden mocht er ook niet gebedeld worden bij de ingang of op de parkings van grootwarenhuizen, of in “inrichtingen toegankelijk voor het publiek”.

De nieuw rechtse meerderheid bracht twee wijzigingen aan. Er werd een onderscheid gemaakt tussen gewoon bedelen en agressief bedelen. Agressief bedelen werd omschreven en verboden (zie document onderaan). Hinderend en aanklampend bedelen, het inschakelen van kinderen of het hinderen van het verkeer zijn niet meer toegelaten. Op zich een goede zaak, de maatregel kon dan ook rekenen op de steun van zowat de hele gemeenteraad. Daar ging het debat dus niet over.

Het debat op de Antwerpse gemeenteraad spitste zich toe op een tweede wijziging, met name op het uitbreiden van het verbod op bedelen tout court. Bedelen wordt nu ook verboden op minder dan 100 meter afstand van de ingang van trein- en premetrostations. De perimeter is dus groter geworden. En belangrijker, voortaan is bedelen verboden aan álle grootwarenhuizen in Groot-Antwerpen, en in álle “inrichtingen toegankelijk voor het publiek”. Vooral die laatste bepaling baart grote zorgen, want dat betekent eigenlijk een verbod op het gehele publieke domein.

“Bedelen overbodig maken is niet hetzelfde als bedelen gewoon verbieden”

Vanuit de oppositie kwam Peter Mertens (PVDA+) scherp tussen tegen de uitbreiding van het bedelverbod. “Wij zijn voorstander van een beleid dat bedelen overbodig maakt. Wij hopen dat er in de toekomst geen bedelaars meer zullen zijn en dat iedere burger waardig kan leven. Maar deze bepaling maakt bedelen zo goed als verboden in Antwerpen. In België kon bedelarij en landloperij via een wet uit 1891 worden beteugeld, maar die wet werd in 1993 uit het strafwetboek geschrapt. Sindsdien zijn ook in het Belgische parlement herhaaldelijk voorstellen tot een – herinvoering van het – bedelverbod ingediend maar even vaak afgewezen. Wat niet mag en nog steeds strafbaar is, is het aanzetten van personen tot en exploiteren van bedelarij. Dit is reeds geregeld door de strafwet”, aldus Mertens.

De voorzitter van de PVDA+-fractie ging verder: “De Antwerpse meerderheid wil het oude en afgeschafte bedelverbod nu recupereren via deze politiecodex. Het verbod bestond al, maar wordt nu nog eens drastisch uitgebreid. Begrijpen de collega’s van de meerderheid eigenlijk wel waarover het gaat? Door het schrappen van de woorden ‘in elk van de voormelde gebieden’ (zie document onderaan) mag er voortaan aan geen enkel grootwarenhuis of geen enkele inrichting-toegankelijk-voor-het-publiek nog gebedeld worden. Je moet dat eens toepassen op een stratenkaart van Antwerpen, en dan vertellen waar men nog wel mag bedelen. Ik zal u tonen dat er bijna op elke plaats een grootwarenhuis in de buurt is, of een publieke inrichting.”

“Bedelaars worden als storend straatbeeld beschouwd en verdreven”

“Op een van de vorige gemeenteraden zei burgemeester Bart De Wever letterlijk het volgende: ‘Voor mij is bedelen overlast.’ Je kan dat filmpje nog op YouTube bekijken. Dat is inderdaad het hele idee achter een bijna veralgemeend bedelverbod. Armen, sukkelaars en daklozen zorgen voor overlast. En wij hebben liever propere straten, zonder blijk van armoede. Bedelaars zorgen voor een ‘storend straatbeeld’. Eerst werden ze verdreven uit de winkelstraten, nadien van de kermissen, en vandaag uit zowat de hele stad. In de politiek van city-marketing om Antwerpen op de kaart te zetten, moeten de armen uit beeld verdwijnen. En ja, ik heb daar een probleem mee. Ik ben trouwens niet de enige. De Liga voor Mensenrechten concludeerde eerder reeds dat het uit de stad bannen van maatschappelijk zwakke personen en straffen van armen via een bedelverbod weinig blijk geeft van solidariteit”, zo stelde Mertens.

Het is onrustwekkend dat De Wever zelf niet schijnt te begrijpen wat er staat

Het antwoord van Bart De Wever op de tussenkomst van Peter Mertens was bij wijlen surrealistisch. De Wever: “Wat betreft bedelen heb ik af en toe moeite gehad met te begrijpen wat ik precies hoorde. Dat er een algemeen bedelverbod wordt ingesteld, als je kijkt naar de locaties, dat is natuurlijk niet het geval. Het is ook niet de bedoeling dat we dat gaan instellen. Niet alleen omdat het niet de goedkeuring van de meerderheid zou krijgen, maar ook omdat het onwettig is. De Raad van State heeft gemeenten die dat hebben gedaan telkenmale aan de oren getrokken omdat het niet proportioneel is. Wat er in deze stad, bij mijn weten, wel van kracht is, is dat er een welbepaald geografisch gebied is, zoals bij het alcoholverbod, waar bedelen in het algemeen verboden is.”

Ofwel maakt de administratie van de burgemeester ontwerpbesluiten waarvan de burgemeester niet weet wat er in staat, ofwel begrijpt de burgemeester niet wat hij in de nieuwe politiecodex laat zetten. In beide gevallen is het onrustwekkend dat de burgemeester zelf niet schijnt te begrijpen dat de geografische zone waarover hij spreekt ontzettend is uitgebreid: alle supermarkten, publiek toegankelijke plaatsen, treinstations en metrostations zijn erbij gekomen. En dat de burgemeester niet schijnt te begrijpen dat als je dit letterlijk toepast, je bijna het hele Antwerpse grondgebied in rekening moet brengen. Het is misschien niet “de bedoeling” om een algemeen bedelverbod in te voeren, op papier is het in elk geval wel gestemd.

En dus diende de PVDA+ een amendement op de politiecodex in. Om bedelen toe te laten “zolang de openbare orde en veiligheid niet worden gestoord". Een eenvoudig amendement, dat toch zou toelaten op te treden indien er problemen zijn voor de openbare orde. Burgemeester Bart De Wever riep alle gemeenteraadsleden op om het amendement te verwerpen. De meerderheid volgde de oproep gedwee, net als Filip Dewinter en de zijnen. Jammer genoeg onthielden zowel Groen als de sp.a zich over het amendement. “Er is maat in de dingen, er zijn tenslotte zekere grenzen”, schreef Horatius in zijn Satiren. Dat lijkt voor De Wever alvast niet op te gaan.