Foto Solidair, Alice Bernard

Duitse zorgsector in actie: “Als meer mensen werken in de zorg, wordt iedereen daar beter van”

auteur: 

Alice Bernard

In Düsseldorf kwamen deze week woensdag 4.000 mensen hun woede en soms ook hun wanhoop uitschreeuwen voor het parlement waar de ministers van Volksgezondheid van de Duitse deelstaten bijeenkwamen. De PVDA-basisgroep van de Zorg van Luik was erbij.

“’s Nachts zijn we met twee verpleegkundigen voor 36 patiënten. Dan maak je onvermijdelijk fouten en het zijn de patiënten die daar het slachtoffer van zijn”, vertelt Esther. De bordjes zijn duidelijk: “Slaap rustig, aub, wij hebben geen tijd.” Het personeel van de ziekenhuizen en rusthuizen heeft er genoeg van.

Ver.di: "18.000 mensen te kort in ziekenhuizen, 63.000 in rusthuizen"

De vakbond ver.di hield een enquête onder zijn leden en bracht op 18 juni de resultaten naar buiten: er zijn 18.000 mensen te kort in de ziekenhuizen en 63.000 in de rusthuizen. In de ziekenhuizen zijn 35,7 miljoen overuren nog niet gerecupereerd. In de rusthuizen verdienen de verpleegkundigen tot 600 euro minder dan hun collega’s van de ziekenhuizen. Nochtans is hun werk zeker niet lichter …

Twee dagen later verklaarde de minister van Volksgezondheid in de pers dat hij niet genoeg cijfers had om dat personeelstekort hard te maken. Desondanks beloofde hij 13.000 jobs te creëren. Dat is zo’n 10 procent van wat de werknemers vragen …

Opvallend actief in de betoging zijn de jongeren van de verpleegscholen. “In de kinderafdeling hanteren de intensieve en de gewone afdeling andere normen. Op de intensieve afdeling is er een verpleegster per drie baby’s, in de gewone afdeling een per zes. Dat is niet houdbaar. Als de moeders afwezig zijn (in Duitsland mogen de moeders hun kind in het ziekenhuis vergezellen, als dat jonger is dan tien jaar, en betaalt de ziekteverzekering de kosten terug), dan redden wij het niet.” Dat vertelt Leonie, die zopas haar eerste stage in een ziekenhuisomgeving is gestart. Normaal gaat ze in 2020 als kinderverpleegster aan de slag en ze hoopt dat de overheid tegen dan de nodige maatregelen heeft genomen.

"Ik pik het niet dat onze regering dit zomaar laat gebeuren"

Willy is 66 en werkte vroeger in de psychiatrische afdeling van Lengerich. “Ik ben nu een paar maanden met pensioen en dat was hoog tijd. Nog langer werken in een driemaal-acht-systeem ging niet meer. Maar ik maak me nog meer zorgen over de evolutie van de gezondheidszorg in Duitsland. Meer en meer ziekenhuizen zijn in handen gekomen van internationale commerciële groepen zoals Helios, die maar één ding willen: winst maken voor hun aandeelhouders. Die verrijken zich op kosten van de zieken. Dat is een schande en ik pik het niet dat onze regering dat zomaar laat gebeuren.”

In Duitsland net zomin als in België of in andere landen van Europa is het te verantwoorden dat de toekomst van de gezondheidszorg er een wordt van privatiseren en commercialiseren.  Dat is een kwestie van maatschappijkeuze, zo stellen de linkse partijen die langs de betoging hebben postgevat. De Duitse communistische partij en Die Linke zwaaien de betogers toe met steunboodschappen: “Mensen boven winst” of “Gezondheid is geen koopwaar”, maar ook “Neem 100.000 verpleegkundigen in dienst in plaats van 800 pantservoertuigen te kopen".

 

Een “extra-conventionele” staking voor een nieuwe conventie
In de betoging stappen grote delegaties op van de ziekenhuizen van Düsseldorf, Essen, Hamburg … die op het moment staken voor verlichting van de werkdruk. Ze hebben hun staking voor de rechtbank moeten verdedigen, want ze valt buiten het beperkte stakingsrecht in Duitsland. Stakingen zijn daar alleen toegelaten als er wettelijk geregelde collectieve onderhandelingen lopen. Tussen die collectieve onderhandelingen garandeert de wet voor de werknemers dat de akkoorden uitgevoerd worden en voor de werkgevers dat de sociale vrede gedurende de hele looptijd van het akkoord gehandhaafd blijft. Maar de normen over de personeelsbezetting vallen buiten die collectieve akkoorden en dat aanvaardt ver.di niet. In Düsseldorf dreigde de directie er al mee alle onderhandelingen over andere collectieve akkoorden te blokkeren, als de vakbond het ziekenhuispersoneel niet tot de orde zou roepen bij hun acties voor minder werkdruk. Want een overwinning in Düsseldorf zou van invloed kunnen zijn op de onderhandelingen over de conventies van twee miljoen collega’s bij de openbare diensten. De rechtbank heeft hun staking wettig verklaard en dus heeft het personeel de twee dagen voor de betoging gestaakt.

Staking tegen werkdurk zorgsector inspireert andere sectoren

De strijd voor de vermindering van de werkdruk toont dat de staat de belangen van de bedrijven verdedigt en dat alleen acties en stakingen haar kunnen dwingen om eindelijk wettelijk normen voor de personeelsbezetting in de diensten vast te leggen. Vakbondssecretaris Jan von Hagen van ver.di vergelijkt de strijd voor een verlichting van de werkdruk met de strijd voor zieke-uitkeringen: in het midden van de jaren 1950 hebben de werkende mensen van Schleswig-Holstein met een staking van 16 weken het federaal parlement gedwongen een wet goed te keuren die een aanzienlijke  verbetering bracht voor alle bedienden. “De collega’s van de ziekenhuizen zijn stilaan het model aan het worden voor de strijd tegen de aanvallen van de werkgevers in de andere sectoren”, zegt hij. Zoals bij de post, waar de leden van ver.di ook zoeken naar wegen om de werkdruk van de facteurs te verminderen.