Foto Solidair, Vinciane Convens

Europees links voert eensgezind strijd voor vrouwenrechten

auteur: 

Eefje Goossen

Op 2 en 3 maart organiseerde GUE, de Europese fractie van de partijen links van de sociaaldemocratie, een conferentie rond vrouwenrechten. Marianne, vrouwenbeweging van de PVDA, was erbij. Een kennismaking met vrouwen uit alle uithoeken van Europa die vertellen over hun strijd voor vrouwenrechten.

Het is intussen een traditie dat de GUE-fractie in de week van 8 maart (Internationale Vrouwendag) initiatieven lanceert om vrouwen vanuit verschillende landen samen te brengen en te discussiëren over vrouwenrechten. GUE, de enige Europese fractie waarin meer dan 50 procent +1 vrouwen zit, schuift op de conferentie drie prioriteiten met betrekking tot vrouwenrechten naar voren.

Kwaliteitsvol werk

De discussie rond de toegang tot kwaliteitsvol werk voor vrouwen was afgelopen week niet weg te denken uit het publieke debat. Voor GUE is het versterken en verbeteren van de toegang van vrouwen tot werkbaar werk een prioriteit. De fractie constateert dat die toegang voor vrouwen traditioneel beperkt is. Door de besparingsmaatregelen van de Europese regeringen zullen vrouwen nog moeilijker aan een waardige job geraken. Ze worden steeds meer van de arbeidsmarkt geduwd, krijgen moeilijker goede contracten of een goed salaris en nauwelijks een voltijdse job aangeboden. Ook besparingen in de openbare diensten zijn een grote last op de schouders van vrouwen. Zeventig procent van de werknemers in de openbare dienstverlening is immers vrouw. Zij zien hun job hoe langer hoe meer op de helling staan.

Daarnaast zijn vrouwen het grootste slachtoffer van de flexibilisering van arbeid. Vandaag staan zij nog steeds vaker dan mannen in voor de zorg voor kinderen en ouderen. Zij moeten zich telkens weer in bochten wringen om die zorg te kunnen combineren met de onmogelijke uren waarop ze beschikbaar moeten zijn voor hun werk. In heel wat families wordt het zelfs als onacceptabel gezien dat een vrouw gaat werken als haar zorgtaken nog niet vervuld zijn. Dit heeft gevolgen voor het pensioen, dat voor zeer veel vrouwen onvolledig zal zijn. Maar het heeft ook gevolgen voor de economische waardering van vrouwen. Over het algemeen praat men in de economie enkel over betaalde arbeid. De onbetaalde en ondergewaardeerde arbeid achter de schermen, zoals de zorg voor ouders en kinderen, wordt vaak buiten beschouwing gelaten. Nochtans is deze onbetaalde arbeid een hoogst noodzakelijk deel van onze economie.

Naar meer zelfbeschikkingsrecht

Een andere prioriteit is het aanklagen van het geweld op vrouwen en ijveren voor meer zelfbeschikkingsrecht. Meer dan de helft van de vrouwen wordt tijdens haar leven op een of andere manier lastiggevallen. 22 procent zelfs door haar eigen partner. Ontzettend veel gevallen van zwaar geweld komen nooit bij de politie terecht. Vorig jaar organiseerde GUE daarom op 8 maart een cursus feministische zelfverdediging. Na de vreselijke feiten in Keulen op oudejaarsnacht werd het nog maar eens duidelijk dat Europa nog steeds een patriarchaal continent is. Seksueel geweld zit ingebakken in bijna alle culturen.

Het debat van GUE ging echter verder dan het louter aanklagen van geweld. De fractie vervolgde met het verkennen van de Zweedse wetgeving rond prostitutie. In dat land wordt de koper van seks gecriminaliseerd, nooit de verkoper. Het verkopen van een vrouwenlichaam wordt er immers niet gezien worden als een vrije keuze, maar als een uitdrukking van onderdrukking onder het huidige patriarchale en kapitalistisch regime. Daarnaast ging het debat over de verschillende abortuswetgevingen die in Europa bestaan en over de discussie over het surrogaatmoederschap, het zogenaamde baarmoeder-te-huur-debat. Niet alleen het onderliggend seksisme werd aangekaart, maar ook het gebruiken van iemands lichaam als verhandelbaar ‘gebruiksvoorwerp’. Het recht om op geen enkel vlak uitgebuit te worden, zou moeten bestaan.

Bescherming van vrouwen op de vlucht

Eén derde van de vluchtelingen die de Middellandse Zee oversteekt naar Europa, zijn vrouwen en kinderen. Tijdens de vlucht lopen zij dikwijls extra gevaar op (seksueel) geweld. In het land van herkomst worden vrouwen vaak al gediscrimineerd, in het land van aankomst lopen zij evenzeer het risico op discriminatie. De GUE-fractie vraagt daarom met aandrang dat vrouwen asiel zouden kunnen krijgen op grond van specifieke vervolging op basis van geslacht. Verder zouden problemen rond migratie ook altijd vanuit het oogpunt van gender bekeken moeten worden. Hulpverleners zouden meer oog moeten hebben voor de problemen van vrouwen op de vlucht. In vluchtelingenkampen wordt bijvoorbeeld nauwelijks rekening gehouden met de maandstonden van vrouwen. De gemeenschappelijke wc’s zijn vuil en het ontbreekt er doorgaans aan hygiënisch materiaal.

Hoewel we de strijd voor vrouwenrechten vaak onderverdelen in verschillende thema’s om het overzicht te bewaren, mogen we niet vergeten dat al deze thema’s in feite samenhangen en elkaar beïnvloeden. Om daadwerkelijk tot een verbetering van vrouwenrechten te komen, zouden de algemene verhoudingen tussen mannen en vrouwen, maar ook tussen verschillende bevolkingsgroepen in evenwicht gebracht moeten worden. Hoewel er binnen de fractie meningsverschillen bestonden tijdens de verschillende sessies en workshops, was het voornaamste gevoel dat aan de conferentie overgehouden kan worden één van solidariteit en samenhorigheid tussen linkse vrouwen.