Geen Amerikaanse normen voor Europa

auteur: 

Tim Joye

Tim Joye en Aurélie Decoene, lijsttrekkers van de PVDA voor de Europese verkiezingen. (Foto Solidair, Salim Hellalet)

Groeiende bezorgdheid bij steeds meer Europeanen over een vrijhandelsakkoord (TTIP) waar de VS en de EU al maanden in het geheim over onderhandelen. De PVDA wil dat de onderhandelingen worden stopgezet. In plaats van gezondheidsnormen, milieunormen en sociale normen af te breken moet de Europese Unie die beschermen en verbeteren. Op 13 maart wordt een eerste keer betoogd tegen het TTIP.

Achter gesloten deuren startten de Europese Unie en de VS in 2013 onderhandelingen over een trans-Atlantisch vrijhandelsverdrag, het TTIP (Transatlantic Trade and Investment Partnership). De bedoeling is om het vrije verkeer van kapitaal, goederen en diensten – dat nu al van kracht is binnen de Europese Unie – uit te breiden over de Atlantische Oceaan. Daarmee dreigen vooral de soepelere Amerikaanse normen inzake gezondheid, voedselveiligheid en genetisch gemanipuleerde gewassen bij ons ingang te vinden. Op 13 maart, een week voor de Europese top, wordt hiertegen een eerste keer betoogd. Tijdens het bezoek van de Amerikaanse president Obama aan ons land, op 26 maart, staat een tweede actie op het programma.

Volgens het plan van de Europese Commissie moeten de onderhandelingen rond zijn tegen het einde van 2014 om vanaf 2015 te worden toegepast. Maar naargelang de informatie mondjesmaat doorsijpelt, is de bezorgdheid van vele Europeanen de voorbije maanden duidelijk gegroeid. In Duitsland circuleert een petitie voor de stopzetting van de onderhandelingen. Meer dan 500.000 mensen ondertekenden de petitie al.

Onder druk van ngo’s en de publieke opinie zag Europees Commissaris voor Handel Karel De Gucht zich verplicht een consultatieronde in te lassen tot na de verkiezingen. Tijd om de druk op te voeren: de Europese burger heeft met dit verdrag enkel te verliezen.

• Het gaat over vrijhandel. Europese standaarden rond voedselveiligheid en volksgezondheid dreigen onder druk te komen omdat de Europese normen strenger zijn dan de Amerikaanse. Dit geldt vooral voor hormonenvlees, chloorkippen en genetisch gemanipuleerde gewassen. Indien voortaan een goedkeuring in de VS volstaat om het vrije verkeer van dit soort producten toe te laten, dan worden alle voorzorgsvoorschriften naar beneden gehaald. Dit geldt ook voor geneesmiddelen, chemische producten en elektronisch materiaal.

• Het gaat over investeringen. Openbare aanbestedingen in geliberaliseerde publieke sectoren zullen opengesteld worden voor Amerikaanse bedrijven. Zo wordt nieuwe concurrentie georganiseerd om binnen te dringen in sectoren zoals openbare gezondheidszorg, watervoorziening en onderwijs.

• Het gaat over intellectuele eigendom en auteursrechten. De toegang tot de markten van de multinationals inzake cultuur, onderwijs en wetenschap worden strenger beveiligd.

• Het gaat over democratie. Er zou een ‘onafhankelijke’ rechtbank voor investeringsgeschillen komen, waarbij Amerikaanse bedrijven compensatie kunnen eisen van Europese overheden indien ze zich benadeeld voelen door nieuwe wetten of beslissingen. Zoals bijvoorbeeld de Zweedse energiemaatschappij Vattenfall een klacht indiende tegen de beslissing van de Duitse regering om alle kerncentrales te laten sluiten na de ramp in Fukushima.

Met dezelfde aanpak verder de dieperik in

Europees Commissaris De Gucht tracht iedereen gerust te stellen. De gevolgen voor onze regelgeving zouden minimaal zijn. En het verdrag zou zorgen voor een economische groei van 0,5%, omgerekend 545 euro per gezin! (sic)

PVDA+ waarschuwt voor dergelijke mirakelvoorspellingen. Sinds het begin van de crisis belooft de Europese Unie dat haar neoliberale anticrisisbeleid de sleutel is van nieuwe groei. Maar de afbraak van rechten en koopkracht heeft alleen de spiraal naar beneden aangewakkerd. Hetzelfde recept zou nu een wondereffect moeten sorteren als de VS-monopolies komen helpen om de sociale en ecologische dammen af te breken…

Waar is de inspraak?

De voorbije jaren verhuisden steeds meer bevoegdheden van het nationale naar het Europese niveau. Wie zich wil verzetten tegen de gang van zaken, moet zich richten tot Brussel, en daar hebben ze vaak geen oor voor het gemor van de man op straat.

Met dit akkoord dreigen een aantal bevoegdheden nog verder weg te glippen. Beslissingen die vroeger de bevoegdheid waren van de nationale staten, dreigen door de Europese Unie uitbesteed te worden aan de VS-regering. Uiteindelijk is dat vooral de wens van de Europese monopolies, die zich op die manier uit een té eng keurslijf van normen en reglementering kunnen wringen.

De onderhandelingen komen er dan ook in de eerste plaats op vraag van de Europese industrie. Lobbywaakhond Corporate Europe Observatory (CEO) bracht verslagen uit van meer dan honderd voorafgaande gesprekken tussen de Commissie en de grote industrielobby’s. De onderhandelingen zijn voorbereid in grote trans-Atlantische cenakels waar politici en industriëlen mekaar vinden, zoals de denktank Transatlantic Policy Network. Wie daar het mooi weer maakt, zijn niet de milieuorganisaties, vakbonden of actiegroepen voor democratie, maar bedrijven als Allianz, BASF, Boeing, Caterpillar, Coca-Cola, Daimler, Deutsche Bank, Facebook, General Electric, IBM, LVMH, Michelin, Microsoft, Nestlé, Pfizer, Siemens en Walt Disney.

Ook de Europese patroonsorganisatie Business Europe en de grootste patroonslobby, de Ronde Tafel van Europese Industriëlen, werpen hun gewicht in de schaal.

Als lijsttrekkers van de PVDA voor de Europese verkiezingen verdedigen we de stopzetting van de TTIP-onderhandelingen. In plaats van gezondheidsnormen, milieunormen en sociale normen af te breken moet de Europese Unie die beschermen en verbeteren. Wij kiezen voor een ander Europa, een Europa van sociale vooruitgang, duurzaamheid en solidariteit, niet van afbraak.

We roepen op om deel te nemen aan het protest:

• op 13 maart om 10 uur aan het Schumanplein. Stop #TTIP #TAFTA, een initiatief van D19-20, Attac, Alter summit, Blockupy Europe, S2B Network.

• op 26 maart om 12.30 uur aan het Luxemburgplein, initiatief van Vrede vzw en intal.

Tim Joye, lijsttrekker Europa PVDA+ (Nederlands kiescollege)
Aurélie Decoene, lijsttrekker Europa PTB-go!
(Frans kiescollege)