Foto Solidair, Salim Hellalet

Geneesmiddelen goedkoper: 8 antwoorden op de onterechte kritieken van Maggie De Block.

auteur: 

Sofie Merckx

Op 7 december hebben de PVDA en Geneeskunde voor het Volk (GVHV) een actie georganiseerd aan het kabinet van minister van Volksgezondeid Maggie De Block. Een uitgelezen kans om het kiwimodel voor te stellen. Dat model zorgt voor een aanzienlijke verlaging van de prijzen van geneesmiddelen. PVDA-parlementslid Raoul Hedebouw kreeg op de actie een wetsvoorstel toegestopt, dat hij daarna voorstelde in het Parlement.

250 patiënten en medewerkers van GVHV namen deel aan de actie en wilden aan de minister de 12.500 handtekeningen voor het kiwimodel overhandigen. Het kiwimodel maakt via openbare talrijke geneesmiddelen heel wat goedkoper. 

De studie van de PVDA en GVHV die op de dag van de actie verscheen, toonde aan dat patiënten en de ziekteverzekering 632 miljoen zouden kunnen besparen als het kiwimodel wordt toegepast op 100 geneesmiddelen.

De minister heeft de actievoerders niet willen ontvangen. Ze trok zelfs de cijfers in de studie in twijfel en tweette argumenten tegen het kiwimodel, zoals dat het voor problemen met de bevoorrading in Nederland zou zorgen.

Het is niet voor het eerst dat Maggie de Block foute argumenten gebruikt om het kiwimodel aan te vallen. Je kan er alles over lezen in onze factcheck.

Acht puntjes om een eerlijk debat te voeren

1. Het is belangrijk om duidelijk te maken dat het Nederlandse model niet het kiwimodel is zoals de PVDA dat uitwerkte in haar wetsvoorstel.1 In Nederland worden de offerteaanvragen gedaan door de private verzekeringsmaatschappijen of door verzekeringsorganisaties (er bestaat in Nederland geen verplichte ziekteverzekering). De private verzekeraars drukken zeer sterk de prijzen van de geneesmiddelen die niet meer beschermd zijn door een patent. Die lagere prijzen waren een inspiratie voor ons, maar we willen niet hetzelfde systeem toepassen in België.

2. In Nederland schat men dat er dankzij dit systeem op tien jaar tijd al meer dan 5 miljard euro is bespaard. Dit kwam dus echter enkel de private verzekeraars ten goede.2 We hebben een vergelijkende studie gemaakt van de prijzen in België en Nederland om in te schatten hoeveel het kiwimodel zou opbrengen voor de geneesmiddelen die niet meer beschermd worden door een patent.

3. De minister zegt ons dat wij geen rekening houden met het “Patent Cliff”. Die zorgt ervoor dat de prijzen van geneesmiddelen zonder patent, dalen. We hebben de prijzen tussen België en Nederland vergeleken in 2017. Dus nadat de “Patent Cliff” werd ingevoerd. Desondanks bleven de prijsverschillen enorm.3
Op de 1,1 miljard euro die we elk jaar aan 100 geneesmiddelen betalen, zouden we 632 miljoen euro kunnen besparen, mochten we de Nederlandse prijzen hanteren. De details en berekeningsmethode zijn terug te vinden in onze studie.4 De minister daarentegen verduidelijkt haar berekeningsmethode niet en weigert nog steeds haar eigen studie aan ons voor te leggen.

4. Wanneer we het geheel van de bevoorradingsproblematiek in Nederland in 2016  analyseren, stellen we vast dat slechts 6% van de tekorten toe te schrijven waren aan geneesmiddelen die vallen onder het voorkeursystem (het offertesysteem dat de nederlandse privé-verzekeraars hanteren, n.v.d.r.).5

5. Op 7 december ontbraken 29 molecules in het Nederlandse voorkeurssysteem, maar die konden praktisch allemaal vervangen worden door een geneesmiddel met identieke werkzaamheid.

6. Ook in België doen bevoorradingsproblemen zich meer en meer voor, zonder gebruik van het kiwimodel. Dit komt omdat farmaceutische bedrijven vaak zo weinig mogelijk voorraad willen, zodat ze maximaal winst kunnen maken. Daarnaast anticiperen ze vaak foutief op het verbruik. Op deze manier heeft GSK (GlaxoSmithKline) een vaccin van de markt gehaald om de patienten te verplichten om een van hun duurdere alternatieven te kiezen.

7.De PVDA stelt een openbaar offertesysteem voor, maar dan wel voor de gehele Belgische populatie. Op die manier is de afzetmarkt groter en dat versterkt de onderhandelingspositie van de regering. We stellen ook voor om in het contract garanties op te nemen om de bevoorrading te garanderen.

8. Een variant van het model zoals voorgesteld door de PVDA, is het voorstel om met meerdere producenten contracten af te sluiten, zodat er geen problemen of hiaten in de bevoorrading komen. Dat kan bijvoorbeel voor bepaalde geneesmiddelen waarvan de levering problematisch kan zijn. Dit model, ook wel het “sluismodel” genoemd, wordt ook door de Christelijke Mutualiteit voorgesteld.


1. http://PVDA.be/sites/default/files/documents/2017/12/171207_wetsvoorstel_kiwi.pdf

2. http://www.vereniginggln.nl/preferentiebeleid/

3. Voor hetzelfde geneesmiddel, amlopidine, bedraagt de prijs voor de apotheker voor een doos van 100 tabletten van elk 10 mg (na “Cliff Patent”) € 18 in België ), terwijl die in Nederland slechts € 1,5 bedraagt.

4. http://pvda.be/sites/default/files/documents/2017/12/top100_kiwimodel_nl_def.pdf

5. We benadrukken dat we de prijzen van 2017 gebruikt hebben voor de volumes van 2015. http://www.vereniginggln.nl/geneesmiddelentekorten-en-het-preferentiebeleid-van-zorgverzekeraars-de-feiten