Europese Commissie-voorzitter Juncker, Duits kanselier Merkel en (toen nog) Europarlementsvoorzitter Martin Schulz in 2016. De twee laatsten zijn afgestraft bij de verkiezingen en stellen hun Grosse Koalition nu als super sociaal voor. (Foto Adam Berry/EU/AFP-Service)

Grote Coalitie in Duitsland: Weiter so, ondanks ongenoegen bij de bevolking

Bij de verkiezingen verloren ze samen bijna 14% van de stemmen, maar toch maakten sociaaldemocraat Martin Schulz (SPD) en Angela Merkel (CDU) samen een nieuwe regering klaar. De SPD zet alles op alles om haar leden te overtuigen voor de Grote Coalitie te stemmen. Martin Schulz trad eerst terug als kandidaat-minister van Buitenlandse Zaken en later ook als partijvoorzitter.

Met de nieuwe coalitie gaat het Weiter so, ondanks het ongenoegen bij de bevolking. De lagelonensector, de hamburgerjobs en de armoede onder ouderen blijven. Voor miljonairs en aandeelhouders blijft het motto “vrijheid, blijheid”. Klimaatambities worden opgeborgen. En inzake Europa komt er wat geld in ruil voor strengere begrotingscontroles.

De SPD basis is niet echt te spreken over de partijkoers. Op het partijcongres van eind januari koos slechts 56% van de afgevaardigden voor verdere gesprekken met de christendemocraten om een regering te vormen. De misnoegde SPD-basis heeft via een intern referendum, waarin alle leden zich voor of tegen regeringsdeelname kunnen uitspreken nog tijd om stokken in de wielen te steken. De SPD en Merkel benadrukken daarom de hele tijd dat dit akkoord veel socialer is dan de vorige regering.

In Duitsland zie je oudjes petflessen uit de vuilnisbakken halen, een cent bijverdienen. De Duitse pensioenen daalden fors sinds de invoering van het pensioen met punten onder de rood-groene regering Schröder in 2001. Het bruto pensioen daalde tot circa 47% van het brutoloon. Dat leidde tot grote armoede bij de gepensioneerden. SPD en CDU/CSU willen de verhouding op 48% houden tot 2025. Van dat ene procentje verschil zullen de verarmde bejaarden amper iets merken.

Op de arbeidsmarkt blijven de jacht op de werklozen, de mini-jobs en de sancties van het Hartz IV-systeem bestaan. Nochtans is dat een drama. Wie in Duitsland werkloos wordt, dreigt in een lagelonensector terecht te komen. De werkgever betaalt een laag loon, de overheid past bij zodat je net kunt overleven. Voor werknemers met een vast contract creëert deze lagelonensector een druk op de lonen zodat ze vooral niet te snel stijgen. Dat IG Metall onlangs een vrij forse loonsverhoging wist te bekomen, is des te meer een bijzondere prestatie van deze vakbond.

Grootbedrijf grote winnaar van dit akkoord

De Duitse grote ondernemingen hebben er een reuzejaar op zitten, de export boomde. Het handelsoverschot bedroeg in 2017 meer dan 38 miljard euro. Maar SPD en CDU/CSU beslisten dat er geen belastingen bij komen, zeker niet voor de rijken. De meerwinsten van het grootbedrijf gaan dus niet naar de verbetering van openbare diensten, pensioenen, groene energie of wat dan ook.

Ook de Europese hervormingen die de nieuwe coalitie voorstelt, zijn gesneden koek voor het Duitse grootbedrijf. Siemens en co maken miljarden winsten doordat Duitsland met zijn lagelonenarbeidsmarkt op export gericht is. De Duitse captains of industry verheugen zich dan ook op “de uitbouw van de eurozone” geleid door een “sterke stem uit Berlijn.”

Schulz en Merkel stellen voor om de EU en de eurozone fors te versterken en te hervormen. De SPD spreekt over een Europees solidariteitsmechanisme. In werkelijkheid zullen landen met financiële moeilijkheden harder gechanteerd worden: hulp in ruil voor besparingen en harde hervormingen. Zo overweegt de GroKo (Grosse Koalition) een Europees Monetair Fonds, een IMF op EU-niveau zeg maar. Geen democratisering van de eurozone, zoals de Schulz beweert, maar verscherpte controle op de besparingspolitiek.

Dit artikel komt uit het magazine Solidair van maart-april 2018. Abonnement