(Foto Evy Menschaert)

“Hartslag” van Hart boven Hard: top!

Initiatiefnemers Wouter Hillaert en Hugo Franssen. (Foto Evy Menschaert)
(Foto Evy Menschaert)

“Wij willen spreken met één stem. Wij willen niet dat de een voor zichzelf uit de brand sleept wat de ander dan extra moet ophoesten. Wij geloven in een samenleving die alle mensen versterkt, en niet alleen de sterksten.” De denkdag van het burgerinitiatief Hart boven Hard op zaterdag 25 oktober vond plaats in een sfeer van vriendelijkheid, energie en eensgezindheid in verscheidenheid.

Tevreden gezichten, zaterdag aan de Antwerpse universiteit, op het eind van Hartslag, de denkdag van het burgerinitiatief Hart boven Hard: “Proficiat aan ons allemaal!” “Een hartverwarmende dag.” “Prachtig”.

De ambiance op deze Hartslag was inderdaad aanstekelijk: een boeket van mensen uit 101 milieus, van wie je voelt dat ze elk in hun milieu gedragen zijn. En een ambiance die vriendelijkheid, energie en eensgezindheid in verscheidenheid uitstraalt. Hier werd de Alternatieve Septemberverklaring van Hart boven Hard waargemaakt: “Wij willen spreken met één stem. Wij willen niet dat de een voor zichzelf uit de brand sleept wat de ander dan extra moet ophoesten. Wij geloven in een samenleving die alle mensen versterkt, en niet alleen de sterksten.”

Ja, het gaat hard met Hart boven Hard. Na de reeks van 8 avonden op 20 oktober, waar samen 1.500 mensen kwamen opdagen, werd vijf dagen later ook Hartslag, met weer honderden mensen, een topdag.

Het speelveld of de tribune

Het ging in de inleiding van initiatiefnemers cultuurjournalist Wouter Hillaert en gewezen EPO-uitgever Hugo Franssen over een nieuwe Ronde van Vlaanderen en over het voetbal. Maar dan wel voetbal en koers als metafoor voor hoe een burgerbeweging als Hart boven Hard democratie ziet.

“Voor sommigen is democratie precies een voetbalstadion. Maar de vraag is: Kijkt het volk naar de wedstrijd of speelt het die? Is de plaats van een democratie, wanneer het een echte democratie is, niet op het speelveld? Wordt de democratie alleen uitgeoefend op de dag dat het stembiljet in de stembus valt, iedere vier, vijf of zes jaar, of wordt zij alle dagen van elk jaar uitgeoefend? We kennen het antwoord: voor de ware democratie moet het hele publiek op het veld! Dat passen we vandaag toe.”

Democratie als denken van onderuit: “Van onder naar boven en van binnen naar buiten”. Naima Charkaoui had later op de dag voor die visie van onder uit de metafoor van de kinderfoto’s met hun eigen, verrassend perspectief.

Alle aanwezigen werden inderdaad actieve spelers op het veld van de twaalf workshops.  Iedereen schoof er ideeën naar voren. Er waren negen workshops met titels die telkens geplukt waren uit de Alternatieve Septemberverklaring: “De armoedecijfers stijgen, de ongelijkheid neemt toe”, “Hoe forser de Europese Unie haar lidstaten dwong te besparen, hoe groter de catastrofe”, “Waar winst het wint van waarde, wordt verlies het resultaat”; enzovoort.

Duizend verenigingen, één boeket

De levendige eenheid in verscheidenheid maakten de sterkte uit van deze workshops. Solidariteit wordt inderdaad horizontaal, en tussen gelijken, bedreven. Er waren mensen die voor het eerst van hun leven naar een politieke vergadering kwamen: ongerust, boos en verbouwereerd over de regeringsmaatregelen. Maar er waren ook al actieve mensen uit de hele waaier van het middenveld. Zo zagen en hoorden we op hartslag Stijn Lewyllie van TreinTrambus, Patrick van Ouplines van de vereniging van bibliothecarissen, Bram Roelant van de Vereniging van Vlaamse Studenten, Ilse De Vooght van Femma, Jan Deduytsche van Uit de Marge, Seppe De Blust van Ringland en Eva Peeters van Green Track, Herman Michiel van Ander Europa, Guido Deckers van FAN, Marijke Persoone van LBC-ACV, Naima Charkaoui, Frank Van Aerschot van Fairfin, Kristin Rogghe van ’t Arsenaal, Eric Corijn van de Vooruitgroep en David Dessers van Climaxi, acteurs Benjamin Verdonck en Marijke Pinoy, Frederic Van Hauwaert en Swa Schijvens van het Netwerk tegen Armoede, maar ook een altviolist, mensen van Samenlevingsopbouw, van ACV en ABVV, professoren als Guy Redig en Bea Cantillon, Ludo de Brabander van Vrede vzw, politicoloog Meryem Kanmaz, enzovoort, enzovoort. Elk met zijn eigen wereld, zijn eigen manier van praten en van leven; de vele melodieën van het leven die dit landje bevat.

De toekomst bedenken

101 insteken, maar wel allemaal samen ervoor gaan, als één team. Zo eindigde de workshop over Europa met de oproep van Ludo De Brabander: “De vredesbeweging wil geen nieuwe gevechtsvliegtuigen en geen verdubbeling van het legerbudget. Ze wil dat dit geld gaat naar sociale investeringen. Dat afdwingen moeten we samen doen. Dat kan de vredesbeweging niet alleen. En hier biedt Hart boven Hard het kader.” Niet elk eenzaam op zijn eigen akker, maar samen in verzet tegen het rechtse offensief. 

Tegelijk toonde Hartslag een groep mensen die durft te dromen van een nieuwe samenleving. “Dit land is een omgekeerd land. Het leert ons de werkelijkheid te ondergaan in plaats van die te veranderen. Het leert ons de toekomst te accepteren in plaats van haar te bedenken”, zo klonk het. De toekomst uitvinden, met nieuwe woorden, nieuwe beelden, nieuwe visies; we hebben dat op Hartslag in veel varianten gehoord. Onder andere in een toespraak van Eric Corijn. Die riep op het roer om te gooien en een nieuw maatschappijmodel uit te werken dat aan antwoord biedt aan de ecologische catastrofe, aan de ongelijkheid en aan de samenlevingsproblemen in de steden.

Acties

Er is op Hartslag ook doorgedacht, gebrainstormd en doorgediscuteerd over verdere acties. Veel aandacht ging naar wat de insteek van Hart boven Hard kan zijn bij de aangekondigde grote betoging van de vakbonden op 6 november en bij de weekstakingen per provincie daarna. Wouter Hillaert vatte in de slottoespraak de stand van zaken samen. Hij kondigde een Sinterklaasactie aan op 6 december om “die dag de cadeautjespolitiek aan bepaalde geprivilegieerden in de publieke aandacht te brengen.” Er komt ook een actie van Hart boven Hard bij de nationale stakingsdag van 15 december. Er zijn verder nog plannen voor een massale “Ensoriade”, een nationale manifestatie, op een zondag in de lente van 2015.