Foto Solidair, Sophie Lerouge

In heel het land voeren werknemers openbare dienst actie voor onze pensioenen

In heel België, van Luik over Brussel tot Brugge, voerden vandaag duizenden werknemers van de openbare diensten actie. De regering bracht eerst het pensioen op 67 jaar en gaat nu verder met het afbouwen van onze pensioenen. Maar de bevolking aanvaardt dat niet. Het bewijs daarvan zien we vandaag nog met de actiedag van de openbare diensten. 

Postbodes, spoorwegpersoneel, kinderverzorgsters, gevangenbewaarders, leraars namen vandaag deel aan acties over heel België. In Luik, in Gent, in Brussel, in Doornik, in Brugge, waar de ACOD samenkwam, overal drukten zij hun ongenoegen uit. Ze pikken de plannen van pensioenminister Bacquelaine over “zware beroepen” in de openbare diensten niet. En algemeen pikken ze het ook niet dat de regering ons langer wil doen werken voor minder pensioen. “Zie jij het al gebeuren dat ik op mijn 62 in deze koude nog buiten een trein sta te repareren? Ik niet”, zei Pierre, een onderhoudstechnicus bij de NMBS, tegen een PVDA-delegatie die vanmorgen een solidariteitsbezoek bracht aan verschillende stakingspiketten.

“Dat de minister eens een dagje in de kinderopvang komt werken”, zeiden de Luikse kinderverzorgsters tegen PVDA-volksvertegenwoordiger Raoul Hedebouw die vanmorgen ook aanwezig was op de acties.

Een zelfde geluid bij de vuilnisophalers van Verko in Oost-Vlaanderen. “Wij willen erkend worden als zwaar beroep. Maar niet alleen wij, we merken dat ook veel bureaujobs een zwaar beroep geworden zijn”, klinkt het ook daar tegen een delegatie van de PVDA.

Dat soort getuigenissen sterken Raoul Hedebouw in zijn overtuiging: “De regering zegt ons dat het pensioensysteem onbetaalbaar is. Wij zeggen dat wat de minister voorstelt, niet doenbaar is. Ondoenbaar voor de werknemers. Ondoenbaar om de kwaliteit van de dienstverlening te verzekeren.

Goed werkend systeem ontmanteld

Er bestaat nu al een systeem voor zware beroepen die werknemers met een zwaar beroep (treinbestuurders, militairen, leraars, gevangenbewakers, postbodes, enz.) toelaat op 55 of op 58 jaar met pensioen te gaan. In plaats van dat systeem uit te breiden tot diegenen die er niet van kunnen genieten, schrapt de regering elke mogelijkheid om voor 60 jaar op pensioen te gaan. De regering verbindt voorwaarden aan het erkennen van sommige beroepen als zijnde zwaar. Maar de enveloppe zal zeer beperkt zijn en slechts weinigen zullen erkend worden. De regering vervangt de huidige criteria door een systeem dat sommige werknemers toelaat om een beetje vroeger op pensioen te gaan maar met een lager pensioen. De ACOD berekende dat het verlies kan oplopen tot 232 euro per maand. En naarmate de tijd vordert beseffen de werknemers meer en meer het gevaar van de regeringsplannen voor zware beroepen.

Zware beroepen als paard van Troje om pensioen met punten af te dwingen

Vandaag liggen de openbare diensten in het vizier, maar de regering wil nog veel verder gaan, en dat voor álle werknemers. De regering was daar duidelijk over: de principes die gebruikt worden voor de zware beroepen in de openbare diensten zullen als basis dienen voor de discussie over de zware beroepen in de privésector. We weten dat de N-VA alle brugpensioenen wil afschaffen en alle werknemers in de privé wil verbieden om voor hun 60 met pensioen te gaan. Daarom wil de N-VA de tekst voor de openbare diensten, die nu op tafel ligt, nog verstrengen. De N-VA wil dat de restricties zeer streng zijn voor de gepensioneerden uit de openbare diensten, om als voorbeeld te dienen voor de gepensioneerden uit de privé.

“Waarom staken terwijl de tekst nog niet door de regering is goedgekeurd?” herhaalt minister Bacquelaine al een paar dagen, alsof er nog ruimte is voor discussie. Hoe kan je geloven dat het plan nog kan aangepast worden via onderhandelingen, als het plan van de minister nu al onverteerbaar is en de N-VA de tekst nog wil verstrengen?

Bovendien heeft de regering nog steeds haar plan voor een pensioen met punten, alias de “pensioentombola”, niet laten varen. In het systeem met “punten”, wordt je pensioen niet opgebouwd met euro's, maar met punten. Je krijgt één punt per gewerkt jaar aan een gemiddeld loon. Voor een jaar waarin je 10% minder verdient wordt dat 0,9 punten. Verdien je 10% meer dan wordt dat 1,1 punten. Maar wat zal de waarde zijn van een punt? Dat zal afhangen van “demografische en financiële evoluties”: met andere woorden, van de staatsschuld, de evolutie van het gemiddeld loon en de levensverwachting. Bijvoorbeeld: als de regering nog eens de banken moet redden omdat ze te veel gespeculeerd hebben, zoals in 2008, dan zou de waarde van een punt (en dus het pensioen) dalen. Als flexi-jobs en de onderbetaalde jobs veralgemeend worden, zal de waarde van een punt eveneens dalen. Enzovoort.

Deze “grootste hervorming van de pensioenen sinds de Tweede Wereldoorlog”, zoals een liberaal parlementslid het noemde, organiseert de onzekerheid. Niemand zal op voorhand weten hoeveel zijn of haar pensioen zal bedragen: het is een pensioentombola. Om haar slag thuis te halen, moet de regering het terrein voorbereiden, het hele pensioensysteem aanpassen. En het is daar dat het paard van Troje van de zware beroepen opduikt. De regering wil de sociale beweging meetrekken in de onderhandelingen over de zware beroepen. Ze wil daardoor het pensioen met punten in het pensioensysteem invoeren. Minister Bacquelaine heeft dat overigens zelf verklaard in een antwoord op werkgeversorganisatie VBO: “Er moet over gewaakt worden dat de erkenning van de zware beroepen in overeenstemming is met het pensioen met punten.” Want de manier waarop de regering de werknemers de erkenning van zware beroepen wil opleggen bereidt het pensioen met punten voor: de zwaarte van een beroep zal erkend worden onder de vorm van een “coëfficiënt”, een soort van “punt”, wat helemaal in de lijn ligt van het pensioen met punten. En uiteindelijk is het de bedoeling om alle pensioensystemen (privé, openbaar, zelfstandige) harmoniseren ... naar beneden toe.

Regering aarzelt

Voor Raoul Hedebouw is het duidelijk dat de actiedag van vandaag de twijfel bij de regering nog zal doen toenemen: “Minister Bacquelaine heeft zijn wetsontwerp over de zware beroepen al eens uitgesteld. Zijn voorstel voor het pensioen met punten moest voor Kerstmis in de regering goedgekeurd worden maar zal er niet voor de zomer zijn. Een bewijs dat de sociale druk de regering doet aarzelen. Maar dat betekent niet dat we al gewonnen hebben. Uitstel is geen afstel. We moeten de regering blijven onder druk zetten, zoals we vandaag gedaan hebben. Alleen zo kunnen we de twijfel doen omslaan in het definitief intrekken van de plannen.”