Het leugenpaleis van Turtelboom

Woekersubsidies voor zonneplantages? Nooit van gehoord. De kernuitstap? Daar houden we ons aan. Energiebesparing? Topprioriteit! In een interview met de krant De Tijd stapelt Vlaams energieminister Annemie Turtelboom (Open Vld) de leugens op elkaar. PVDA-energiespecialist Tom De Meester reageert.

Leugen 1: “1,7 miljard euro? Wist ik niet!”

Minister Turtelboom doet in De Tijd héél hard haar best om de schuldenput van 1,7 miljard euro door het jarenlange oversubsidiëren van de grootschalige zonneplantages van Katoen Natie & co voor te stellen als een lijk dat zomaar uit de kast viel toen Turtelboom ergens in juli Vlaams minister werd. “Dit dossier leefde in de Wetstraat amper”, zegt ze. “Ik kende het dossier, maar niet de ampleur ervan. 1,7 miljard euro is een enorm bedrag.”

Goed geprobeerd, maar een pure leugen. Misschien had Turtelboom mijn opiniestuk in De Standaard van 17 juli moeten lezen, waarin ik spreek over een rollende sneeuwbal van 1,8 miljard euro en de “desastreuze impact van het Vlaamse zonnepanelen-debacle” op de factuur van de gezinnen. In dat opiniestuk verwees ik onder meer naar een studie van de SERV uit maart 2014, waarin de catastrofale gevolgen van het falende subsidiebeleid in Vlaanderen haarfijn worden voorgerekend. Dat Turtelboom niet komt beweren dat ze dat rapport niet kent. Toen het rapport uitkwam, stond de hele politiek in rep en roer. En wie was er als de kippen bij om toenmalig Vlaams energieminister Freya Vanden Bossche daarover in het Vlaams Parlement op de rooster te leggen, op 20 maart 2014? Open Vld!

Leugen 2: “We hadden in 2010 al moeten ingrijpen”

“De excessieve subsidiëring van groene stroom is bijgestuurd”, zegt Turbelboom, “maar te laat. Als in 2010 was ingegrepen, had de put misschien 300 miljoen bedragen in plaats van 1,7 miljard.” Juist, maar wie verzette zich in 2010 tegen de versnelde afbouw van de woekersubsidies. Open Vld!

Open Vld, dat toen nog in de oppositie zat, trok op 26 november 2010, in een gezamenlijk persbericht met Groen, hard van leer tegen de plannen van de Vlaamse regering om de oversubsidiëring versneld af te bouwen. “Het kan toch niet de bedoeling zijn de groene economie geheel op droog zaad te zetten”, klonk het toen als uit één mond. En vandaag klaagt diezelfde Open Vld dat er toen niet harder is ingegrepen? Wie gelooft Turtelboom nog?

Leugen 3: “Ik sta open voor discussie”

Hoe de minister het probleem denkt op te lossen, wil De Tijd weten. “We wachten nog op de exacte cijfers”, probeert Turtelboom. “Eens die gekend zijn, zal ik mogelijke oplossingen bespreken.” Nochtans staan die “mogelijke oplossingen” al zwart op wit in het regeerakkoord. Turtelboom maakt geen geheim van haar plannen om 200.000 gezinnen met zonnepanelen een “netvergoeding” van 250 (tot soms 850 euro!) in de maag te splitsen. Onrechtvaardig, heeft de PVDA altijd gezegd. Het zijn niet de gezinnen die moeten opdraaien voor een falend energiebeleid, maar Electrabel & co. Bovendien bepaalt het Vlaamse regeerakkoord zwart op wit dat er in 2015 “een tariefaanpassing” komt van de distributienettarieven voor álle gezinnen, “zodat de sinds 2012 opgebouwde financieringstekorten worden weggewerkt op zo kort mogelijke termijn”. Lees: Jan Modaal krijgt subito presto de rekening. En die factuur is niet mals. Als de hele schuldenberg, zoals voorzien, in de periode 2015-2019 in de stroomtarieven wordt verrekend, ziet een gemiddeld gezin de stroomfactuur met bijna 250 euro stijgen.

Tegelijk blijven de woekerwinsten van grootschalige zonne-installaties tot op vandaag buiten schot. En daar ligt het kalf gebonden. Het is onaanvaardbaar dat gewone gezinnen, of ze nu wél of niet zonnepanelen hebben, nog jarenlang moeten opdraaien voor de luxerendementen van industriële zonneparken. Dat er sprake is van oversubsidiëring staat als een paal boven water. Waarom laat de Vlaamse regering die wantoestanden voortbestaan? Dat overgesubsidieerde megaparken van bedrijven nog 20 jaar lang aan het geldinfuus blijven hangen, op kosten van de gezinnen, en mét de zegen van de Vlaamse regering is onaanvaardbaar.

Leugen 4: “We houden ons aan de kernuitstap”

“Ik was minister van Binnenlandse Zaken op het moment (2011, n.v.d.r.) van de kernramp in het Japanse Fukushima. Zoiets vergeet je niet. Maar als je vandaag met kernenergie stopt, leg je het land lam. We houden ons aan de kernuitstap en bouwen ondertussen het luik hernieuwbare energie uit. Dat kan, zeker als we de technologische vooruitgang zien.” zegt Turtelboom, die zich weer even federaal minister waant.

Een leugen! De federale regering houdt zich helemaal niet aan de kalender van de kernuitstap. Integendeel. Doel 1 en 2 blijven 10 jaar langer open. In het regeerakkoord staat zeer gedetailleerd uitgelegd dat “de regering zo snel als noodzakelijk zal beslissen, maar uiterlijk tegen 31 december 2014, over deze tienjarige verlenging”. Bovendien opent de rechtse regering-Michel-De Wever de deur voor de bouw van een nieuwe kerncentrale: “In het kader van de energievisie zal elke energiebron overwogen kunnen worden, zonder taboes, afhankelijk van haar merites op het vlak van zekerheid, betaalbaarheid en duurzaamheid waarbij veiligheid voorop staat.” En in plaats van te investeren in duurzame “technologische vooruitgang” waar Turtelboom zo laaiend enthousiast voor is, kiest deze regering ervoor om tientallen miljoenen investeringsgeld te pompen in nucleaire research, met name in het Myrrha-project, een proefreactor die de weg moet plaveien voor de kernreactoren van de ‘vierde generatie’. Ook hier krijgt de nucleaire lobby haar zin, terwijl de groene-energiesector dichtgeknepen wordt.

Leugen 5: “Energiebesparing is een topprioriteit”

Turtelboom: “De enige kilowattuur die gratis is, is diegene die je niet gebruikt. Energie-efficiëntie is een topprioriteit. Hoe meer we kunnen uitgeven aan premies voor energie-efficiëntie, hoe beter.” Waar haalt ze het? In werkelijkheid worden de premies voor isolatie… afgebouwd. Dat staat letterlijk in de beleidsnota van Turtelboom: “Voor wat de premies dakisolatie en beglazing betreft, zal een afbouwscenario uitgewerkt worden. Ook voor andere maatregelen zal de wenselijkheid van een dergelijk afbouwscenario worden onderzocht.” (p. 22)

Bovendien hakt Turtelboom in het budget voor de energiesnoeiers. Sinds 2007 lichten een 275-tal energiesnoeiers woningen door. Ze voeren jaarlijks in totaal 20.000 energiescans uit en wijzen bewoners op de mogelijkheden om energie te besparen. Door de besparingen staan 250 banen op de tocht, laat de sector wegen. Als “energiebesparing een topprioriteit is”, waarom snoeit Turtelboom dan in dat budget?

Van de broodnodige derdebetalersregeling voor weinig kapitaalkrachtige huishoudens, waarbij investeringskosten voor isolatie en energie-efficiëntie worden voorgefinancierd is al evenmin een letter terug te vinden in het Vlaams regeerakkoord. Logisch, want, zo lezen we in de beleidsnota van Turtelboom: “In het Vlaamse energiebeleid is steeds sterk de focus gelegd op het verbeteren van de energie-efficiëntie van grote energie-intensieve bedrijven.” (p 15). Dáár gaat het over. De sterkste schouders kunnen voor Turtelboom wél nog een financieel duwtje in de rug gebruiken. “De energietransitie kan maar slagen indien maximaal wordt ingezet op energiebesparing en als we tegelijkertijd de factuur van de industrie bewaken.” (p. 18) Daarom komt er wél een derdebetalersregeling voor bedrijven. Turtelboom gaat via Europese ESCO-financiering een systeem uitwerken waarbij bedrijven een beroep kunnen doen op een derde partij om investeringen in energie-efficiëntie voor te financieren. Zodra de investering is gebeurd, genieten bedrijven van de terugverdieneffecten. “Bovendien is de derde partij ook verantwoordelijk voor het onderhoud. De overheid springt bij door de partijen met elkaar te verbinden en door een groene waarborg te geven voor het investeringsbedrag”, lezen we in de Tijd.

Leugen 6: “Elektrische auto's, daar moeten we de leiding nemen”

Turtelboom: “Wat me ongelooflijk fascineert, is wat er inzake nieuwe energietechnologieën onder de waterlijn gebeurt. In de Scandinavische landen zijn elektronische auto’s de best verkopende nieuwe auto’s. Dat is toch geweldig? Het is aan ons om in dat dossier de leiding te nemen.”

Helaas, van het woord “elektrische auto” is in de hele beleidsverklaring van minister Turtelboom – 49 pagina’s lang – geen letter terug te vinden.

Persdienst PVDA