Foto William Murphy / Flickr

Ierland: eindelijk versoepeling van harde abortuswet?

In Ierland is er een totaalverbod op abortus. Gelukkig pikken veel Ieren het niet dat het zelfbeschikkingsrecht van vrouwen aan banden ligt. Op 25 mei 2018 wordt er een referendum gestemd over “the eight”, het amendement dat bepaalt dat het leven van een foetus evenveel waarde heeft als dat van de vrouw.

De Ierse grondwet zegt in haar achtste amendement dat het leven van de foetus evenveel waard is als dat van de vrouw. En dus is abortus onmogelijk. Ierland behoort daarmee tot de landen met de strengste abortuswet in Europa. Een vrijwillige zwangerschapsonderbreking kan onder geen enkele voorwaarde, behalve als het leven van de vrouw in gevaar is.
Het debat laaide vijf jaar geleden weer op, toen Savita Halappanavar stierf door een septische shock na een miskraam. De artsen bij wie ze hulp zocht, weigerden een abortus, hoewel haar foetus niet eens levensvatbaar was. Savita bekocht het met haar leven. Veel Ieren pikken het niet dat het zelfbeschikkingsrecht van vrouwen aan banden ligt. Hun strijd resulteert vandaag in het referendum. Daarin stemmen ze voor of tegen het intrekken van het achtste amendement. Dat amendement blokkeert op dit moment elke discussie over het versoepelen van de toegang tot abortus.

Internationale pro-life-beweging choqueert en moraliseert

Het debat politiseert en al weken trekken campagnevoerders van beide kanten de straat op. Ze gaan van deur tot deur, spreken mensen aan op straat. Daarbij gaat het neekamp bijzonder driest tewerk. Met de steun van de internationale pro-life-lobby proberen ze mensen te choqueren met gruwelijke beelden of plastic poppen die foetussen van twaalf tot zestien weken moeten voorstellen. Hiermee moraliseren ze de discussie en beschuldigen ze vrouwen.

Nochtans heeft een strenge abortuswet nooit verhinderd dat zwangerschapsonderbrekingen plaatsvinden. Ook niet in Ierland. Vrouwen zoeken dan clandestiene hulp, die vaak duur is en/of onveilig. Elk jaar trekken duizenden Ierse vrouwen naar het Verenigd Koninkrijk om zich daar te laten helpen. In alle stilte, zonder nazorg, zonder opvang en voor veel geld. Snel binnen en buiten, want niemand mag weten waarvoor die trip dient. Andere vrouwen hebben niet de middelen om de grens over te steken en behelpen zich met op het internet gekochte abortuspillen. Alleen in hun eigen badkamer of slaapkamer, zonder enige medische hulp. Kortom, zolang abortus niet legaal kan, betekent dat voor de betrokken vrouwen eenzaamheid en onveilige situaties, verstoken van de juiste medische zorgen en opvang.

Wanneer haalt België abortus uit strafrecht?

Het referendum kan de deur openzetten om een einde te maken aan de strenge wetgeving. De PVDA steunt de vrouwen en mannen in Ierland die opkomen voor de reproductieve rechten van vrouwen. Want een vrouw beslist niet zomaar, maar ze beslist wel zelf. Tegelijkertijd wijzen we onze regering op haar verantwoordelijkheid en op haar mogelijke voortrekkersrol. België kan het goede voorbeeld geven in Europa. Ook bij ons staat de abortuswetgeving ter discussie.

De PVDA diende een wetsvoorstel in om abortus uit het strafrecht te halen, zodat dit geen misdrijf meer is maar een medische handeling. Op dit moment houdt het parlement hoorzittingen met experten, maar het debat schiet niet op omdat de meerderheidspartijen op de rem gaan staan. Door abortus uit het strafrecht te halen geven we een signaal aan de andere Europese landen en kunnen we de strijd daar  inspireren. Alleen wanneer we abortus uit het strafrecht halen en beschouwen als een medische handeling, kunnen vrouwen werkelijk een eigen keuze maken.