PVDA volksvertegenwoordiger Raoul Hedebouw vanuit de parlementaire commissie Sociale Zaken. (Foto Solidair)

Indexsprong: waarom die "hoogdringendheid" van de regering?

auteur: 

Koen Hostyn

Dinsdag werd in het parlement tot in de vroege uurtjes debat gevoerd over de indexsprong. Want de regering wil kost was kost deze maatregel snel door het parlement jagen. “Maar als u de loonhandicap écht wil aanpakken, dan nodig ik u uit om samen met de arbeiders in Berlijn te gaan betogen voor hogere lonen”, zei Raoul Hedebouw aan minister Peeters.

Het duurde tot maandag 16u vooraleer de parlementsleden inzage kregen tot het wetsontwerp voor de indexsprong. Amper 24u later beginnen de debatten in de Commissie Sociale Zaken.

Hoogdringend?

Deze regering vraagt een spoedbehandeling en wil de indexsprong absoluut snel door het parlement jagen, omwille van “hoogdringendheid”. “Vanwaar die haast? Er zou dit jaar toch nulinflatie zijn? En de indexsprong zou toch niemand toch wat kosten?”, vroeg Raoul Hedebouw aan minister Kris Peeters (CD&V) in de Commissie Sociale Zaken. “Mijnheer Hedebouw heeft gelijk, voor een aantal sectoren is de indexsprong wél hoogdringend”, gaf Egbert Lachaert van Open VLD al snel toe.

Want er zijn 200.000 werknemers die onmiddellijk getroffen kunnen worden. Bij de kappers, in de textielsector, in de glasnijverheid en bij de bewakingsdiensten wordt de afgesproken spilindex van 2% de komende maanden bereikt. Maar de werknemers zullen de verwachte loonaanpassing niet krijgen. De laatste indexering in die sectoren dateert van 2012 of 2013. Nu wordt een indexering afgepakt en een volgende indexering komt er ten vroegste in 2017.

Het is dan ook geen toeval dat de voorzitster van het VBO, verantwoordelijk voor de textielsector, er alles aan gedaan heeft om een versnelling in te zetten, om zo een aanpassing van de lonen in haar eigen sector te vermijden. “Heeft mevrouw Sioen gelobbyd bij deze regering om de indexsprong versneld door te voeren?”, vroeg Raoul Hedebouw aan minister Peeters.

Op precies dezelfde manier verliezen de werknemers in de scheikunde, in de gezinszorg en de dienstencheques de loonaanpassing die voor 2016 verwacht werd. De werknemers in de schoonmaak verliezen in juni al een eerste keer hun zesmaandelijkse indexaanpassing. In de bouw en de houtbewerking wordt het trimestriële indexmechanisme ongedaan gemaakt. In al die sectoren wordt het ook wachten tot 2017 vooraleer de lonen de prijsstijgingen weer beginnen bij te benen. De 2% van de indexsprong is voor altijd weg.

Verborgen agenda?

Maar er is nog een reden waarom deze regering nu graag een indexsprong wil doorvoeren.

Want als we de berichten in de pers mogen geloven, zitten er nogal wat maatregelen in de pijplijn die de inflatie in april of mei zullen doen stijgen. Zoals de btw-verhoging, waarover de minister van Financiën het had, of een verhoging van de accijnzen. De werkende bevolking wordt dan twee keer gepakt.

Aan de andere kant worden de huurprijzen wél geïndexeerd. En blijkt uit een advies van de Raad van State dat Kris Peeters, die zich altijd voorstander toonde van een niet-indexering van de huurprijzen, nu toch zélf bevoegd te zijn om die maatregel door te voeren. “In dit land weten we precies wie een indexsprong kan doorvoeren op de lonen, maar wie een indexsprong kan doorvoeren op de huren, dat is blijkbaar een groot raadsel”, reageerde Raoul Hedebouw. Waarom worden dan nu toch alleen de lonen verminderd, en blijven de huren stijgen?

Betogen in Berlijn

Volgens deze regering is hét probleem de zogenaamde “loonhandicap” met onze buurlanden, die onze economie opgelopen zou hebben tussen 1996 en vandaag. “Maar als u de loonhandicap écht wil aanpakken, nodig ik u graag uit om samen met de arbeiders in Berlijn te gaan betogen voor hogere lonen”, reageerde Raoul Hedebouw. Want precies door die acties, zijn de lonen in Duitsland nu opnieuw aan het stijgen.

Bovendien zijn er nogal wat vragen bij de cijfers van de regering. Zo wordt er geen rekening gehouden met tal van subsidies en steunmaatregelen die onze bedrijven krijgen. En bovendien is onze economie een stuk productiever dan het gemiddelde van onze buurlanden. We leven, na Luxemburg, in het meest productieve land van de Eurozone. En dus is alles bij elkaar genomen het al een stuk voordeliger voor bedrijven om in België te produceren dan in onze buurlanden.

Door het opleggen van een loonnorm van 0% in 2015 en maximaal 0,8% in 2016, legt deze regering het sectorale overleg helemaal aan banden. Zelfs maaltijdcheques en akkoorden in het kader van CAO90, die vroeger gebruikt werden om in sterke sectoren toch een loonmarge te onderhandelen, worden helemaal geblokkeerd. De regering wil daarvoor zelfs sancties opleggen van 150 tot 1.500 euro per werknemer, aan bedrijven die tóch loonsverhogingen zouden toestaan. Opnieuw toont de regering bijzonder weinig respect voor het sociaal overleg in ons land. Op die manier wordt de loonvorming, zelfs in sectoren die sterk winstgevend zijn en/of waar de lonen zwaar beneden het gemiddelde van onze buurlanden liggen, helemaal geblokkeerd.

33.000 jobs?

Tot slot is er de mooie belofte van deze regering dat haar indexsprong “33.000 jobs” zal opleveren. Daar is natuurlijk niets van aan. Want elke keer dat er experts worden uitgenodigd in het parlement, worden er minder jobs voorgesteld. Eerst waren het er 69.000, daarna 33.000 en ten slotte nog slechts 16.700... voor een cadeau van 2,8 miljard (!) aan de bedrijven. Geen wonder dat de regering geen experts meer wil uitnodigen en haar wetsontwerp “hoogdringend” wil laten goedkeuren.

Tegelijk zal deze regering massaal jobs schrappen in de openbare diensten om haar besparingen te financieren. Het is helemaal niet zeker dat de bedrijven de 2,8 miljard die ze nu cadeau krijgen van deze regering zullen gebruiken om te investeren in jobs. Er zijn 0 garanties dat het cadeau niet integraal doorgestort zal worden naar de aandeelhouders. De afgelopen bleek nog hoe de BEL20-bedrijven nooit eerder zo'n hoge dividenden hebben uitgekeerd aan hun aandeelhouders. Nog 11% meer dan het jaar voordien.

Vertrouwensbreuk

Door nu versneld een indexsprong te willen doorvoeren, zonder zelfs maar een advies te willen vragen aan de Nationale Arbeidsraad (NAR), maakt de regering haar vertrouwensbreuk met de sociale partners compleet. De regering hoopt met deze indexsprong het sociaal verzet te kunnen stilleggen. “Maar u mag uw wensen niet voor werkelijkheid nemen. Het doorvoeren van deze wet zal niet leiden tot fatalisme, het zal leiden tot meer mobilisatie en verzet tegen deze regeringsmaatregelen”, besloot Raoul Hedebouw.

“Laat ons het geweer van schouder veranderen. Als we uit het economische dal willen klimmen, dan zijn de lonen niet het probleem, maar een deel van de oplossing”, zei Raoul Hedebouw in het parlement. Door de mensen te doen inleveren, zal onze economie enkel maar in een dieper dal terecht komen. De PVDA zal dan ook tégen deze indexsprong stemmen en alle acties ondersteunen tegen de indexsprong en voor betere arbeidsvoorwaarden.