Kim De Witte (PVDA) na afdanking bij ADO Icarus: “Gehandicaptenzorg is geen supermarkt”

Het eerste collectief ontslag na de hervorming van de gehandicaptenzorg van Vlaams minister van Welzijn Jo Vandeurzen (CD&V) is een feit. De vzw ADO Icarus in Hasselt dankt 51 mensen af. Op een totaal van 271 werknemers. Dat is bijna één op de vijf werknemers. "Op een ogenblik dat er 14.000 mensen met een beperking op een wachtlijst staan, zal het aantal opvangplaatsen nog verder verminderen", hekelt Kim De Witte, voorzitter van PVDA Limburg.

Het collectief ontslag bij ADO Icarus is een rechtstreeks gevolg van de persoonsvolgende financiering van minister Vandeurzen. Dat zegt de directie. Het systeem van de persoonsvolgende financiering zag het licht op 1 januari 2017. Sindsdien krijgen zorgorganisaties geen geld meer van de overheid, maar gaat dat geld rechtstreeks naar de mensen met een beperking. Zij krijgen een ‘rugzakje’ waarmee ze zorg moeten kopen op de markt.

Dit is geen besparing, zegt Vandeurzen vandaag in de pers: “Het bedrag aan subsidies dat vorig jaar naar ADO Icarus ging, is sinds 1 januari 2017 exact verdeeld over de gebruikers van die voorziening.” 

“Maar daar knelt nu net het schoentje”, antwoordt Michelle Heijens, werknemer in de gehandicaptenzorg en medewerker bij PVDA Limburg. “Met hun rugzakje zullen de gehandicapten voortaan al hun zorg moeten financieren. Niet alleen de zorg in hun instelling, maar ook de gezinshulp om te gaan winkelen of de ondersteuning die ze krijgen bij een uitstap.”

Chaos en onzekerheid voor iedereen

Bovendien hebben niet alle mensen met een beperking hun zorgbudget al ontvangen. Zij die dat wel hebben ontvangen, weten niet hoeveel elke zorg juist kost. De zorginstellingen moeten dus met elk van de zorgvragers gaan samen zitten om een individuele overeenkomst te sluiten over de zorg die hij/zij wil en over het deel van zijn/haar rugzakje dat hij/zij daarvoor wil afgeven. Daar zal het personeelsbudget nog van afhangen. “Chaos en onzekerheid troef zowel bij de werknemers als bij de zorgvragers”, aldus Heijens. “De gehandicaptenzorg is een complexe aangelegenheid. Je kan niet verwachten dat de zorgvragers gaan shoppen zoals in een supermarkt.”

Minister Vandeurzen zegt vandaag dat deze hervorming niets te maken heeft met besparingen. Maar in het blad Sterk erkende de minister nog onlangs dat het hier wel degelijk gaat om een besparingsoperatie: "Wij doen nu al veel meer met minder middelen dan jaren geleden. Een vraaggestuurd beleid (er is vraag naar opvang, wij organiseren die) biedt geen perspectief. Dat zou totaal onbetaalbaar worden."

Zorg op maat of "red uzelf"?

Vandeurzen spreekt over zorg op maat. Maar hoe gaat hij het probleem van opvangplaatsen en kwaliteit aanpakken? Mensen met een beperking moeten nu de markt afschuimen om zorg te zoeken. Wachtlijsten? Die zijn niet langer een probleem van de overheid. Mensen moeten hun plan trekken met hun rugzakje. Helaas zal dat het gebrek aan opvangplaatsen niet oplossen. De minister wentelt de verantwoordelijkheid van de overheid af op de mensen met een beperking. Hij noemt dat ‘het probleem vermaatschappelijken’. In werkelijkheid is het de zorg overdragen aan de markt. 

"Het juiste motto van deze hervorming is niet 'zorg op maat' maar wel 'red uzelf'", zegt Kim De Witte. "Voor het personeel betekent deze hervorming ook meer onzekerheid. Welke zorginstelling gaat nog mensen vast in dienst nemen, als elk jaar opnieuw individuele overeenkomsten moeten gesloten worden met zorgvragers? Grotere flexibiliteit en meer personeelsverloop. Het zal de kwaliteit van de zorg alvast niet ten goede komen."