Koen Heyens.

Koen begon op zijn 17 jaar te werken, nu pakt de regering hem elke maand 141 euro pensioen af

Koen Heyens is woedend op de regering. Nadat hij jarenlang zijn rug had kapot gewerkt, kon hij eindelijk met brugpensioen. Maar de regering vond een manier om de pensioenberekening van hem en van vele andere bruggepensioneerden aan te passen. En dat kost hun een pak geld. Maar Koen laat zich niet doen. Samen met de PVDA spant hij een proces aan bij de Raad van State.

Koen Heyens werkte zeventien jaar bij De Lijn, waarvan veertien jaar als tramchauffeur en drie jaar als opzichter bij de metro. Voordien had tal van verschillende jobs gedaan. Hij werkte onder andere veertien jaar als magazijnier en vrachtwagenchauffeur AMP, waar hij kranten en weekbladen leverde aan krantenwinkels. “Maar bus- of tramchauffeur worden, dat heeft altijd in mijn hoofd gezeten”, vertelt hij. Eind 2000 was het eindelijk zover. Hij was toen bijna veertig.

“Eigenlijk is dat een job die zwaar wordt onderschat. Je werkt op alle mogelijke uren van de dag en het werk zelf is echt afmattend”, zegt Koen als we hem vragen de job van tram- en buschauffeur te beschrijven. “Het is een sociale job, maar ook wel fysiek zwaar. Altijd diezelfde houding aannemen, dezelfde bewegingen doen. Zolang je fysiek in orde bent en blijft, is het te doen.”

Je werkt op alle mogelijke uren van de dag en het werk zelf is echt afmattend

En dan zijn er de wisselingen van het werkregime. “Bij mij was dat in het begin een vierdagenregime: vier dagen werken, twee dagen thuis. Een dag met de late ploeg, de volgende iets minder laat, dan een dagdienst en dan een vroege. Ik heb dat een paar jaar gedaan en dan ben ik overgestapt naar een regime van vijf dagen dagdienst - van maandag tot vrijdag - dus zonder weekend en met minder loon, maar dat nam ik er bewust bij. De dagen dat ik werkte, was dat dikwijls in gebroken diensten. Soms wel drie diensten op één dag: een paar uur ’s morgens, ’s middags en ’s avonds. Dikwijls beginnen vóór 7.00 u. ’s morgens en pas thuis om 19.00 u. ’s avonds. Dat zijn ook zoveel verplaatsingen.”

Koen zag de werkomstandigheden jaar na jaar verslechteren. “Vroeger stopte je meestal met werken op de plaats waar je ’s morgens begonnen was. Dan kon je met je eigen fiets of auto naar je werk rijden en terug. Tegenwoordig begin je soms in de stelplaats en eindig je in Deurne. Dan moet je maar thuis zien te geraken.”

Deeltijds

Al die dingen – steeds dezelfde houding, de gebroken diensten, de stress van de passagiers – begonnen bij Koen na een tijd voor allerlei klachten te zorgen. “Bij mij was dat vooral hoofdpijn, rugpijn, pijn in de schouder, in de nek, een tintelende voet … Er zijn wel chauffeurs die jaren kunnen rijden zonder klachten, maar zelf kreeg ik al na drie jaar last van rugpijn. Ik heb zelfs een rugoperatie moeten ondergaan.”

Beter ben ik zeker niet geworden van deeltijds werk. Ik heb mijn job gewoon iets langer kunnen volhouden

“In 2011 kreeg ik de kans om parttime te gaan werken in een regime van vijf dagen werken en negen dagen thuis”, vertelt Koen. “Ik was toen 51 en voor mij was dat toch nog zwaar, vooral die vijf dagen na elkaar. Op een bepaald moment kwam daar nog bij dat je bijvoorbeeld ’s morgens op tram 3 werd gezet en ’s avonds op tram 8. Dat maakte het toch weer zwaar, maar omdat ik negen dagen kon recupereren ging dat mij al bij al beter af. Of beter gezegd: als ik nog langer voltijds was blijven werken, dan was ik zeker nog meer gaan afzien. Dan had ik dat gewoon niet kunnen volhouden. Maar beter ben ik er zeker ook niet van geworden. Ik heb mijn job van chauffeur gewoon iets langer kunnen volhouden.”

Op een bepaald moment kreeg Koen de kans metrotoezichter te worden. Hij twijfelde niet. “Ik werkte in een regime van vier dagen werken en twee dagen thuis, maar dan halftijds. Dus één dag werken, één dag thuis en in totaal tien dagen per maand. Het werk zelf was ook minder belastend. Pas op, dat is wel een job met een grote verantwoordelijkheid: je moet niet alleen de vragen van de reizigers beantwoorden, maar ook toezicht houden op alles wat er op de sporen en in de metrostations gebeurt: mensen die op de sporen lopen, liften en roltrappen in de gaten houden, het brandalarm dat afgaat, mensen die proberen zelfmoord te plegen … Die job heb ik zo’n drie jaar gedaan.”

Onzekerheid met N-VA aan de macht

Waarom ging hij dan toch met brugpensioen zodra hij de kans had? “Daar speelden verschillende factoren in mee. In de eerste plaats was er natuurlijk mijn gezondheidstoestand en het feit dat ik wist dat die niet meer zou verbeteren. Van in de tijd dat ik als tramchauffeur werkte, heb ik last van slapende voeten. In de oude trams – de PCC’s – rem je en geef je tractie met je rechtervoet en omdat ik vrij lange benen heb, moest ik dat vanuit een heel lastige houding doen. En op de rem moet je echt veel kracht zetten en je moet bijna de hele tijd remmen. Ik kan nog wel wandelen en fietsen, maar niet meer zoals vroeger.”

Overal zoeken ze waar ze nog op kunnen besparen en dus moet je altijd meer werk verzetten met minder mensen

“Wat ook speelde was de onzekerheid over het brugpensioen. De afspraken daarover worden om de twee jaar verlengd in een cao, als de Vlaamse regering die goedkeurt. Sinds de N-VA aan de macht is, is dat altijd kantje boord. ‘Ze gaan dat niet meer goedkeuren’, hoorde ik vaak. Het was altijd bang afwachten. En dan waren er ook nog de besparingen. Die zijn er al langer, maar de laatste jaren is dat nog veel erger geworden: overal waar je werkt, tot in het kleinste hoekje zoeken waar ze nog op kunnen besparen en dus moet je altijd meer werk verzetten met minder mensen.”

In september 2017 ondertekende De Lijn het ontslag van Koen met het oog op zijn brugpensioen (SWT). Zijn opzeggingstermijn van 21 weken kon beginnen. “Enkele maanden later besliste de regering om – met terugwerkende kracht tot oktober 2016! – de jaren brugpensioen niet meer als gelijkgestelde dagen te laten meetellen voor de berekening van het pensioen. Daardoor verlies ik 141 euro pensioen per maand, heel de tijd dat ik met pensioen zal zijn. Dat is een grote som. Ik ben echt woedend op de regering. Ik ben beginnen te werken op mijn 17de en heb heel mijn leven bijgedragen, op het einde van de rit pakken ze een deel van mijn pensioen af. Dat is een schande.”

Bedrieglijke praktijken

“Gelukkig zijn er mensen die zich niet zomaar neerleggen bij die maatregel”, zegt Koen. “Zo kwam ik terecht bij de PVDA. Via hen heb ik al mijn gegevens doorgestuurd aan Kim De Witte, de pensioenspecialist van de PVDA. Toen ik de resultaten kreeg en zag hoeveel ik ging verliezen, beslisten we om een proces aan te spannen bij de Raad van State. Niet alleen voor mijzelf. We doen het voor iedereen die vandaag slachtoffer is en evenzeer voor de toekomstige generaties. Persoonlijk denk ik ook aan de vele collega’s bij De Lijn met een aangepaste job. Zij kunnen gewoon niet werken tot 67 jaar. Als ze in brugpensioen belanden zullen zij zoals ik 141 euro of zelfs meer van hun pensioen verliezen. Niet door hun eigen schuld maar omdat ze kapot gewerkt zijn op hun 58 jaar. Werkgevers weten dat, en de regering ook. Dat vind ik dus niet kunnen.”

Ronduit bedrieglijke praktijken, zo noemt Koen de maatregelen met terugwerkende kracht van de regering. “En de pensioenen in België zijn al zeer laag! De pensioenen in ons land horen tot de laagste in Europa, je dreigt ermee in de armoede terecht te komen. Je kunt er niet eens je rusthuis mee betalen, ook al heb je heel je leven gewerkt. Met de nieuwe maatregelen worden de pensioenen nog eens verlaagd. Ik sta dan ook volledig achter de eis van de PVDA voor een pensioengarantie van minstens 1.500 euro en tegen het verhogen van de pensioenleeftijden.”

Steun de pensioenzaak
Koen verliest 141 euro pensioen per maand, voor de rest van zijn leven, omdat hij met brugpensioen is. Duizenden bruggepensioneerden zitten in dezelfde situatie en verliezen 100, 200 euro of meer. En ook de toekomstige bruggepensioneerden worden getroffen.
Daarom spannen Koen en de PVDA een proces aan bij de Raad van State. We kunnen dit proces winnen, net zoals de Turteltaks die dankzij onze gerechtelijke stappen en de massale steun van de mensen onwettelijk verklaard werd. We kunnen opnieuw winnen, met jouw steun. Om de gerechtsprocedures te voeren en het dossier goed te verdedigen, is elke gift meer dan welkom.
Steun ons op www.pvda.be/pensioenzaak
of door overschrijving op rekening BE05 0011 1514 8675 met vermelding “pensioenzaak”.

Commentaar toevoegen