Line De Witte, onderzoekster KU Leuven, lijsttrekker Vlaams Parlement, Vlaams-Brabant

Line De Witte is onderzoekster KU Leuven en lijsttrekker Vlaams Parlement, voor de provincie Vlaams-Brabant. Ze vertelt over haar prioriteiten bij de komende verkiezingen.

"In Leuven hebben we al langer te maken met een politiekorps dat jongeren echt pest. Er werd bijvoorbeeld opgetreden tegen jongeren die na 12 uur ’s nachts over straat lopen met alcohol. Vier jaar geleden deden we daar met Comac, de jongerenbeweging van de PVDA, een actie rond. Dat leefde toen echt. Toen de hele hetze met de GAS-boetes opkwam, hadden we dan ook al wat ervaring met het strijden tegen dat soort pesterijen. 

In het algemeen zie je steeds meer dat wordt ingezet op repressie: mensen in de gaten houden, controleren, bestraffen… In Leuven werden een tiental jaar geleden ook massaal camera’s geplaatst. Schone schijn, maar fundamenteel wordt niks opgelost. 

Met Comac en de PVDA richtten we een hulplijn op voor mensen die te maken kregen met GAS-pesterijen. Je kunt niet geloven voor wat soort kleine zaken jongeren een GAS-boete krijgen. Soms gewoon omdat ze rondhingen op een pleintje. 

In moeilijke buurten lopen GAS-ambtenaren rond om jongeren te bestraffen. Daaraan zie je dat bepaalde achtergestelde bevolkingsgroepen worden geviseerd. 

Je kunt echt wel spreken van klassenjustitie. Maar klassenjustitie gaat natuurlijk veel verder dan GAS-boetes. Neem nu de afkoopwet. Die zorgt ervoor dat sommige fraudeurs gewoon vrijuit gaan. Zoals de bestuurders van de holding Bois Sauvage. Daar handelden ze met voorkennis in de Fortis-zaak. Ze riskeerden voor het gerecht te komen en een grote boete te krijgen, maar ze regelden een minnelijke schikking met het parket, waardoor ze uiteindelijk maar een hele kleine som moesten betalen en zelfs niet voor de rechter moesten verschijnen. Ze kwamen er vanaf met een blanco strafblad. Absurd. 

Wat de klassenjustitie nog versterkt zijn de maatregelen die de regering invoerde om de toegang tot het gerecht te bemoeilijken. Advocatendiensten worden nu tegen 21% belast, het pro-Deosysteem zal wellicht worden afgebouwd… 

De afkoopwet moet snel afgeschaft worden. Er moet meer ingezet worden op het straffen van grote fraudeurs

In de eerste plaats moet de GAS-wet worden afgeschaft. Er moet meer worden geïnvesteerd in bemiddeling, in buurtwerk… Allemaal zaken waar nu in wordt geknipt, maar die kunnen zorgen voor echte oplossingen. 

Ten tweede moet justitie ook dichter bij de mensen zijn. Ik denk dan aan een buurtjustitie waar eerstelijnsrechtbanken en vredegerechten worden uitgebouwd. 

De btw op advocatendiensten moet worden afgeschaft, en wetteksten moeten ook veel duidelijker worden. Nu zijn die absurd en onbegrijpelijk voor iedereen die geen rechtenstudies heeft gedaan. Dat vergroot de kloof tussen de burger en het gerecht. 

Ten slotte moeten de burgers echt betrokken worden. Dat kan bijvoorbeeld door in rechtszaken bijzitters te laten zetelen die komen uit jongerenorganisaties, uit het middenveld, wijkcomités... En dan kunnen we echt op zoek gaan naar een meer herstelgerichte aanpak. 

Die herstelgerichte aanpak ontbreekt ook totaal bij GAS. Oud-vrederechter Jan Nolf vertelde me daar onlangs een typerende anekdote over. Een vrouw had last een luidruchtige buur. Die buur kreeg een GAS-boete voor lawaaioverlast. En daarmee was de kous af. Ondertussen zorgt die buur nog altijd voor geluidsoverlast... Enkel bestraffen lost niks op. 

De afschaffing van de afkoopwet is ook iets wat snel moet gebeuren. Er moet veel meer worden ingezet op het straffen van grote fraudeurs in plaats van kleine garnalen.”