Actie aan de Dienst Vreemdelingenzaken de dag na het drama. (Foto Solidair, Fabienne Pennewaert)

Mawda verdient gerechtigheid (en een menswaardig migratiebeleid)

In de nacht van woensdag op donderdag 18 mei stierf de kleine Mawda door een schot dat de politie tijdens een gevaarlijke achtervolging had afgevuurd. Er is nog heel wat onduidelijkheid over de precieze omstandigheden van haar dood. Toch gaan er veel stemmen op die beweren dat dit een tragisch gevolg is van het “opkuisbeleid” van de regering. Het parket, dat eerst leugens heeft verspreid, heeft nu een radiostilte ingelast. De familie vraagt gerechtigheid.

De vader van de kleine Mawda, een bouwvakker, en haar moeder, een huisvrouw, beslisten in 2015 om Irak te verlaten. “Al wat we wilden, was een veilige thuis voor onze kinderen. We zagen geen toekomst in Irak. Als het er één dag goed gaat, kunnen er de volgende dag alweer bommen vallen. We zijn met onze zoon naar Europa vertrokken. We wilden een veilige thuis voor onze kinderen. Goed onderwijs, zodat ze zich kunnen ontplooien als mens.”

Onderweg, in Duitsland, werd de kleine Mawda geboren. “Mawda was een vrolijke peuter. Heel actief, en altijd aan het lachen.”, vertelt haar mama. “Ze was zo speels. Ons meisje wist helemaal nog niet hoe de wereld in elkaar zit”. Omdat het gezin familie had in Groot-Brittannië, besliste het uit Duitsland te vertrekken. Het slaagde erin Blackburn te bereiken, in het noorden van Groot-Brittannië. Enkele maanden later werden ze echter uitgewezen en brachten ze meerdere weken door in het vluchtelingenkamp in Grande-Synthe, in Frankrijk.

Het is tijdens hun nieuwe poging om Engeland te bereiken, dat het drama zich voltrekt. Ze zitten met z’n dertigen opeen gepropt in een busje als de politie jacht op hen begint te maken. Tijdens de lange achtervolging wordt een schot afgevuurd dat de kleine Mawda in haar wang raakt.

Gerechtigheid voor Mawda

De precieze omstandigheden waarin het drama zich heeft afgespeeld, zijn nog onduidelijk, maar de tegenstrijdige verklaringen en onwaarheden van de gerechtelijke autoriteiten roepen veel vragen op. Donderdag verklaarde het parket van Doornik immers met stelligheid dat het geen politiekogel was die Mawda gedood had en dat het Comité P (controleorgaan van de politie) al “heel snel dit dossier inzake de verantwoordelijkheid van de politieagenten had kunnen afsluiten”. De volgende ochtend echter krabbelde het Comité P terug en verklaarde het dat het pas donderdagavond een verzoek voor onderzoek had ontvangen. Maar belangrijker: de autopsie die donderdagavond op het lichaam van de kleine Mawda werd uitgevoerd, bracht aan het licht dat het meisje gestorven was door een kogel in haar wang. “Wat probeert men hier te verdoezelen?”, was de onmiddellijke reactie van Raoul Hedebouw, de woordvoerder van de PVDA. “Waarom heeft het parket gelogen? Hoe is het mogelijk dat het urenlang blijven verklaren is dat het overlijden niks te maken had met de schoten die de politie had afgevuurd? Het is toch onmogelijk te geloven dat ze dat niet gezien hebben?”.

Volgens de familie die tijdens de persconferentie op maandag 21 mei haar verhaal mocht doen, zou een van de politieagenten op de bestuurder geschoten hebben en de kleine Mawda die op de schoot zat van haar moeder net achter de chauffeur, zou door die kogel geraakt zijn. In tegenstelling tot wat beweerd werd, zou het busje geen gevaar hebben gevormd voor de agent die geschoten heeft, en ook niet voor een van zijn collega’s. Toen het busje uiteindelijk tot stilstand was gebracht, werd de vader van Mawda onmiddellijk in de boeien geslagen en in een politiewagen gezet, kort daarna gevolgd door haar moeder. Geen van beiden mocht hun dochter vergezellen in de ziekenwagen. Pas 24 uur later werden ze op de hoogte gebracht van het overlijden van hun dochter.

De versie van de familie komt dus helemaal niet overeen met die van het parket. Daarom verwacht Olivier Stein, de advocaat die nu de verdediging van de familie op zich neemt, snel de resultaten van het onderzoek en hij vraagt dat de politieagent die geschoten heeft, aangehouden wordt tot een onafhankelijk gerechtelijk onderzoek uitwijst of hij een strafbaar feit heeft gepleegd. De familie vraagt ook dat er een parlementaire onderzoekscommissie wordt aangesteld die opheldering kan geven over wat er gebeurd is en hoe het zover is kunnen komen.

Een gevolg van het “opkuisbeleid”

“Als dit soort incidenten iets bewijst, dan wel dat er niet hard genoeg kan worden opgetreden tegen de mensensmokkel.”, reageerde minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon. “Daarom moeten wij die business tackelen. Nu meer dan ooit”, voegde hij er nog aan toe. Over het politieoptreden zei hij: “Zij hebben hun werk gedaan en moeten elke dag tegen de mensensmokkel vechten.”

Het repressieve migrantenbeleid van de regering is echter minstens evenzeer gericht tegen de migranten als tegen de smokkelaars. Het is een “opkuisbeleid” zoals Jambon en Francken het zelf bestempelen. De migranten worden opgejaagd, aangehouden, opgesloten en uiteindelijk uitgewezen. “14 mensen gearresteerd deze ochtend in het Maximiliaanpark en 9 in het Noordstation, 3 verklaarde minderjarigen. Vlgns politie nauwelijks volk in het park. #opkuisen”, postte Francken in september vorig jaar op zijn Facebookpagina. “We moeten ervoor zorgen dat het station [van Brussel-Noord, n.v.d.r.] weer proper en netjes wordt”, liet Theo Francken zich begin mei nog ontvallen. “We moeten het aandurven om repressief op te treden tegen die mensen”. De kleine Mawda is trouwens niet het eerste slachtoffer van dat “opkuisbeleid”. “Er zijn in totaal al drie doden gevallen op de Belgische snelwegen”, vertelt Mehdi Kassou van het burgerplatform voor opvang in het Maximilaanpark. “We willen dat de regering nadenkt over mogelijkheden om vanuit het buitenland op een legale manier asiel aan te vragen in België. Anders duw je mensen in de illegaliteit”

Volgens een getuigenis in de krant La Meuse staat ook bij een deel van de politieagenten het water aan de lippen. “Die mensen zijn eveneens slachtoffers van het beleid van de regering. Op het vlak van migratiebeleid, maar ook vanwege het personeelstekort. De wegpolitie is overbelast en uitgeput. Ze hebben geen tijd meer om even op adem te komen.”

Ze zijn het zo moe dat ze zelfs geregeld informatie doorspelen aan het burgerplatform voor opvang in het Maximilaanpark, opdat die de migranten kunnen waarschuwen als er een politieactie op til is of burgers kunnen mobiliseren.

Veilige en legale vluchtelingenroutes openstellen

Het trieste verhaal van de familie van Mawda illustreert de impasse waartoe het migratiebeleid van de regering en de Europese Unie heeft geleid. Mensen die een land ontvluchten dat een van de gevaarlijkste ter wereld is geworden sinds het Westen er in 2003 militair tussenbeide is gekomen, worden geconfronteerd met een Europa dat zijn grenzen steeds hermetischer afsluit. Om nog binnen te raken in Europa moeten ze wel een beroep doen op mensensmokkelaars. Eenmaal in Europa zitten ze in de val van het Dublin-reglement, dat hen verplicht daar te blijven waar ze voor het eerst geïdentificeerd zijn. De familie van de kleine Mawda wou zich herenigen met het deel van de familie dat in het Verenigd Koninkrijk woont. En om daar te komen moesten ze opnieuw een beroep doen op mensensmokkelaars.

De mensensmokkelaars die volgens Jan Jambon verantwoordelijk zijn voor de dood van de kleine Mawda, zijn in werkelijkheid een uitvloeisel van het steeds repressievere beleid tegen personen zoals de familie van Mawda. Enkel de invoering van veilige en legale routes naar Europa om er asiel aan te vragen, kan een einde maken aan dit soort drama’s en aan de praktijken van de mensensmokkelaars.

In de zaak van de kleine Mawda is het belangrijk dat verenigingen en burgers aandachtig blijven, vooral omdat het parket reeds een reeks onwaarheden heeft verkondigd. “Normaal gezien mag de politie enkel schieten als de agenten vrezen voor hun eigen leven of voor dat van andere burgers”, legt professor criminologie Sofie De Kimpe van de VUB uit. Het parket van Doornik moet vaststellen of de agent een fout heeft gemaakt, maar zelfs indien dat het geval is, worden die zaken nauwelijks vervolgd.” Er zal ongetwijfeld druk nodig zijn van de bevolking om ervoor te zorgen dat er ditmaal wel gevolgen komen. We moeten er ook alles aan doen om te tonen waartoe het repressieve beleid van Theo Francken en Jan Jambon kan leiden.

Commentaar toevoegen

Reacties

In De Standaard van dit Pinksterweekend schreef een officiële commentator van die krant, Ruben Mooijman: "De geschiedenis heeft uitgewezen dat geen enkel alternatief systeem qua ethisch gehalte kan tippen aan het kapitalisme". In de volgende krant van vandaag 22/5/2018 wordt hij geconfronteerd met de dood van Mawda en schrijft er een tranerig stuk over waarin hij de ouders van het kindje dan toch het "goed recht" toekent de dood van Mawda in "een ideologische context" te plaatsen. Die context is de onophoudelijke stroom van wreedheden van het kapitalisme, te beginnen met de verovering van Amerika, de slavenhandel, het kolonialisme en het vernietigen van landen die zich niet inpassen in de piramide van de Westerse macht. Kinderen in Gaza, kinderen in Syrië, Irak, Afghanistan, of op de vlucht op onze autowegen, geen genade. Dat is het "ethisch gehalte" van het kapitalisme in volle actie. Ik wens de ouders van Mawda alle sterkte toe om de volledige waarheid naar boven te doen komen in dit voor parket en Comité P beschamende dossier. Dat het een ommekeer mag worden naar een menswaardig vluchtelingenbeleid waarin de mensen primeren.
Beste Peter, Het is ranzig dat de politiek van NVA misbruik maakt van deze situatie en een gelekt dossier die nog niet in behandeling is al op de media is verschenen.Ze weten niet hoe het in Irak aan toe gaat als je Koerdisch bent.Ik begrijp de ouders maar al te goed.Mijn schoonzoon is ook met zijn vader moeten vluchten vanwege dat de vader politieke activiteiten deed en dus kans was dat ze allebei doodgeschoten worden aldaar.Dus ze hebben heel wat meegemaakt.Nu het hele gezin is verenigd althans 2 kinderen wonen daar nog en hebben hoge functie;s,Mijn schoonzoon heeft verhalen verteld hoe het daar is ,dat heeft me een hele poos nachtmerrie;s bezorgd.Een ding hij is gelukkig getrouwd met mijn dochter al 8 jaar nu.Goed geintrigeerd praat goed Belgisch en werkt.Is hier kind aan huis.Mensen vluchten omdat Koerden daar word op gejaagd en willen een beter bestaan voor hun kinderen.Wat er gebeurd is met de kleine dat zit me niet in de koude kleren.En dat politiekers zoals de NVA boven de wet staan in dit geval dat zint mij niet.Ik heb heel wat te doen met de ouders.En wat na het rouwproces moeten ze dan weer weg,want als ik begrepen heb zijn ze hier niet welkom ,..assiel zal afgewezen worden volgens Theo Franken.Waarom doet men zo harteloos.Kan hier niks aan gedaan worden,heb het met de mensen wel te doen. mvg Ann Ik heb geen fb maar wel op de twitter actief.
Wat ik niet begrijp is waarom ze geen asiel in Duitsland hebben aangevraagd, want eens het toegewezen is hadden ze probleemloos naar de UK kunnen doorreizen. Dat ze perse slachtoffer zijn van het beleid is niet waar, ze waren al in veiligheid. Bovendien waren ze al eerder bevrijd uit een koelwagen. Je kan echt niet stellen dat de ouders onschuldig zijn. Want waarom je kind zo in gevaar brengen? Waarom niet in Duitsland aangevraagd? Het gaat er bij mij niet in dat dit vluchtelingen. Dit alles zijn keuzes van de ouders en niet gebaseerd op een gevaarlijke situatie, daar hebben ze zichzelf in gebracht. De slachtoffers van die keuzes zijn helaas een kind en de agent die schoot. Mensen helpen moeten we inderdaad, maar de uitgestoken hand weigeren is iets anders zoals heel veel van die "vluchtelingen" doen. Wat ik de overheid wel heel erg kwalijk neem is dat ze niets gedaan hebben toen ze al eerder opgepakt waren, ze kregen een bevel (= papiertje) met het land te verlaten. Dit is schuldig verzuim van onze overheid, dit alles had niet gehoeven als ze hun taak naar behoren uitgevoerd hadden.
Deze reactie komt overeen met de drogredenen waarmee een overheid, die zich zeer goed bewust is van de draagwijdte van dit verschrikkelijke feit, zich probeert in te dekken. Ze kweken eelt op hun ziel, of proberen niet in de ogen van de slachtoffers te kijken, zoals een minister eens na de tragedie "Semira Adamu" zei. Dit houdt een zeer groot gevaar in. Neurologen bestuderen nu de invloed die aanhoudend geweld zowel bij daders (en hun stilzwijgende partners, wij dus) in onze hersenen teweegbrengen. En ja, er is een fysiologisch gevolg. Mensen die veel met geweld worden geconfronteerd en dit banaliseren worden onmenselijk, minder empathisch. De gedeelten in de hersenen die compassie creëren lichten niet meer op, dat is wetenschappelijk gemeten en bewezen. Mensen die nu de ouders van een gestorven kind beschuldigen dat ze het zelf hebben gezocht voelen niet meer aan dat het hier gaat om ouders die een jong kind, dat niets anders dan vluchten heeft gekend, een betere toekomst wilden geven. Ze kunnen zichzelf niet meer in de plaats stellen van bange mensen die 60 km lang worden gevolgd door een anonieme politiewagen, dan worden ingesloten door politiewagens met loeiende sirenes en wapens in aanslag, die het fatale schot horen en hun dochtertje met een bloederige hoofdwonde zien neervallen, dan gearresteerd worden met een bevel het grondgebied onmiddellijk te verlaten, waarbij de ouders zelfs hun kind niet mogen vergezellen in de ziekenwagen. En wat was de vreselijke misdaad waar deze mensen zich aan bezondigd hebben? Massamoord? Oorlogsmisdaden? Bankovervallen? Kindermoord? Nee, ze hadden geen papieren. Dit zijn de feiten en als men zich nu beroept op wetten om zijn verantwoordelijkheid goed te praten, dan zijn onze wetten tegenstrijdig aan de normen en waarden van de verlichting waar wij zo mee pronken en aan de universele mensenrechten die wij mee ondertekend hebben. We kunnen dan wel een rechtstaat zijn, maar dat was nazi-Duitsland ook.
Hiervoor zijn uitsluitend en alleen de ouders verantwoordelijk, niemand anders. Het was niet de eerste keer dat ze het leven van hun kind op het spel zette. 30 illegalen in een busje, en niemand dat de mensensmokkelaar aangeeft, maar er ze laten hun kind als schietschijf gebruiken. Dit is een regelrechte schande. Iedereen maar ook iedereen dient de Belgische wet te volgen. Een schande dat deze mensen nog in ons land verblijven, regelrechte schande.
Ik ben het met u eens dat het weinig rationeel is van de ouders om hun kind mee te nemen op doorreis doorheen België op weg naar Engeland. Het is immers algemeen bekend dat voertuigen die naar de UK onderweg zijn in België door de polite onder vuur worden genomen, wat trouwens de normaalste zaak wordt gevonden in dat land, althans toch door bepaalde hoge pieten aldaar. Het is ook geweten dat België in het NATO kader o.a. met gevechtsvliegtuigen deelneemt aan oorlogsmisdaden, zoals illegale bombardementen en van dat, misschien niet precies in de plaats waar deze ouders vandaan komen, alleszins niet veraf. Hoe irrationeel is het om zulk vijandig land te willen doorkruisen? Onverantwoord om door zo'n risicovol land als België te reizen dus, vind ik, zeker met kinderen. Ik ben het ook eens met uw stelling dat iedereen zich in België aan de wet zou moeten houden. Schieten op rijdende voertuigen bv, lijkt me weinig verdedigbaar binnen een wettelijk kader. Er is bijvoorbeeld ook het internationaal recht dat media verbiedt aan oorlogspropaganda te doen, dat landen verbiedt andere landen aan te vallen (voor zover het niet uit zelfverdediging is of comform een VN resolutie). De Belgische media barsten van de oorlogspropaganda (zie Irak, Yoegoslavië, Libië, Syrië,... ) en België nam meermaals deel aan illegale interventies in andere landen (zie o.a. opnieuw vorige lijst). Tijd dat België zich eens aan de wet gaat houden inderdaad, niet in het minst aan de internationale wetgeving die is ingesteld om toestanden ons bekend uit WOII te vermijden. Overtreden van die wetgeving behoort tot de grootste misdaden die kunnen begaan worden.
hebben deze mensen op de flikken geschoten??? was er een reden om op dat busje te SCHIETEN
Denkt toch even na. Wat zou jij doen als er hier oorlog moest zijn en je 2 kleine kinderen hebt. Net hetzelfde als die ouders. De agenten van nu denken dat ze boven ons staan en dat ze alles mogen. Er was geen reden om te schieten (punt uit). De ouders deden al het mogelijke om hun kinderen te beschermen en een beter leven te hebben. In 1940 -45 hebben onze grootouders en ouders net hetzelfde gedaan.
Over de verantwoordelijkheid van de ouders. Laat mij de risicolvolle tocht van uit het verre Irak vergelijken met het dansen van een koorddanser op een koord over de ravijn. Aan de ovezijde bevindt zich zijn prachtige geliefde. De danser denkt, ik kan goed koorddansen, dus laat me het risico maar nemen, mislukt het, dan is het mijn eigen fout en anders wil ik toch niet verder leven. Wanneer de danser halverwege de ravijn is, duikt echter de rivaal op, die het koord doorsnijdt. De danser stort te pletter in de ravijn, terwijl de rivaal hem toeroept "tIs uw eigen schuld, ge wist toch dat het gevaarlijk was!"