Omar Barghouti: “Er is geen rechtvaardigheid voor Palestijnse gevangenen”

Op 27 februari kwam Omar Barghouti op uitnodiging van Comac en Intal naar Leuven voor een conferentie over politieke gevangenen in Palestina. Barghouti is een Palestijnse mensenrechtenactivist en medeoprichter van de internationale BDS-beweging (Boycot, Divestment, Sanctions). In 2017 won hij de Ghandi Peace Award.

Wat zijn de doelen en de eisen van BDS en het Palestijnse midden-veld?

Omar Barghouti.

Omar Barghouti. De beweging is geworteld in een lange traditie van Palestijns geweldloos verzet. Ze is sterk geïnspireerd op de Zuid-Afrikaanse anti-apartheidsbeweging en de burgerrechtenbeweging in de Verenigde Staten. We roepen op tot geweldloze druk op het Israëlische regime en op instituties en bedrijven die betrokken zijn bij de ontkenning van Palestijnse mensenrechten door Israël. Het doel is vrijheid, rechtvaardigheid en gelijkheid te bekomen voor de Palestijnen. Daarom roepen we op tot een academische, economische en culturele boycot. Het doel is een einde te maken aan de bezetting en de apartheid, én  het recht van vluchtelingen afdwingen om terug te keren naar hun oorspronkelijke woning, zoals vastgelegd in het internationaal recht.

Waarom moeten we in België bezig zijn met de Palestijnse kwestie?

Omar Barghouti. Als belastingbetaler in een democratisch land ben je gedeeltelijk mee verantwoordelijk voor wat je overheid doet. De Belgische overheid is medeplichtig aan de mensenrechtenschendingen door Israël, via onder meer wapenhandel en handel met de bezette gebieden. De EU koopt elk jaar voor 300 miljoen euro producten van bedrijven in door Israël bezette gebieden. Je kan als burger druk zetten op overheden, instituties en universiteiten om deze medeplichtigheid te beëindigen.

De situatie wordt vaak gezien als een conflict tussen godsdiensten. Wat vindt u daarvan?

Omar Barghouti. Het is een strijd tussen kolonisatoren en gekoloniseerden. Aan beide kanten heb je uiteenlopende allianties. In het verzet tegen de kolonisatie krijgen we bijvoorbeeld steun van progressieve joodse Australiërs. Het is dus heel belangrijk om het niet in etnische of religieuze termen te bekijken. Onze strijd is antiracistisch en antikoloniaal. We verwerpen elke vorm van racisme, ook het antisemitisme.

De KU Leuven maakte onlangs bekend dat ze wegens groeiend protest haar samenwerking met het Israëlische leger in het onderzoeksproject LAW-train niet zal voortzetten. Wat moeten we daarvan denken?

Omar Barghouti. Het Nationale Palestijnse BDS-comité is heel tevreden dat die samenwerking stopt. Het is een voorbeeld van hoe we met een goed georganiseerde en volgehouden campagne resultaten kunnen boeken. We willen de studenten, professoren en iedereen die bij deze campagne betrokken is, bedanken en feliciteren. Helaas volstaat het niet. We roepen universiteiten wereldwijd op om ook hun medeplichtigheid aan Israëls mensenrechtenschendingen te stoppen. Betrokkenheid bij onderzoeksprojecten die leiden tot de implementatie en rechtvaardiging van Israëls misdaden tegen de Palestijnen, is een vorm van medeplichtigheid.

Recent kwam het zeventienjarige Palestijnse meisje Ahed Tamimi in de belangstelling, nadat ze een Israëlische soldaat een klap in het gezicht gaf en daarom gearresteerd werd. Hoe ziet u haar daad?

Omar Barghouti. De context daarvan is erg belangrijk. In haar dorp is er elke week een betoging tegen een illegale Israëlische nederzetting, die beslag legt op de belangrijkste waterbron. Haar ouders en ooms zaten in de gevangenis. Een van haar ooms is door het Israëlische leger doodgeschoten. Haar vijftienjarige neef, Mohammed Tamimi, kreeg van op korte afstand een rubberen kogel in het hoofd. Ahed Tamimi was op het moment van de feiten een zestienjarig meisje, dat zich met blote handen verzette tegen een sterk bewapend bezettingsleger.

Is een rechtvaardig proces voor iemand als zij mogelijk?

Omar Barghouti. Er zijn in de bezette gebieden twee verschillende rechtssystemen: enerzijds dat voor de kolonisten, anderzijds het militair systeem voor Palestijnen. Volgens Amnesty International, Human Rights Watch, B’Tselem (een Israëlische mensenrechtenorganisatie, n.v.d.r.) en Palestijnse mensenrechtenorganisaties is dat laatste totaal onrechtvaardig. In dit systeem wordt 99% van de beschuldigden veroordeeld. Er is geen rechtvaardigheid voor Ahed Tamimi. Er is geen rechtvaardigheid voor honderden Palestijnse kinderen in de Israëlische gevangenissen, geen rechtvaardigheid voor alle Palestijnse gevangen.

Wat denkt u van de recente erkenning van Jeruzalem als hoofdstad van Israël door Donald Trump?

Omar Barghouti. Ik denk dat de blinde steun aan de Israëlische regering door de xenofobe rechterkant in de VS zorgt voor een ongekend niveau van straffeloosheid. Donald Trump en de extreemrechtse Israëlische regering willen de indruk wekken, dat de VS het internationaal recht vervangen. Ze doen alsof de VS in de plaats van het internationaal recht kunnen beslissen wat legaal is en wat niet. Maar het feit dat Trump Jeruzalem als hoofdstad van Israël erkent, verandert niets aan het feit, dat Israëls soevereiniteit over het gehele gebied van Jeruzalem niet gesteund wordt door het internationaal recht en niet erkend wordt door eender welke andere staat in de wereld. De Israëlische bezetting van Oost-Jeruzalem blijft illegaal volgens internationaal recht, wat Trump daarvan ook denkt.

Welke gevolgen heeft die erkenning?

Omar Barghouti. We zien een intensifiëring van de Israëlische kolonisering, in het bijzonder in het bezette Oost-Jeruzalem. Ook de etnische zuivering gaat door. We zien dus hoe straffeloosheid leidt tot intense criminaliteit. Anderzijds valt het democratische masker van Israël af. Dit vervreemdt de liberale mainstream in Europa en de VS en ook Joodse Amerikanen van Israël, in het bijzonder op Amerikaanse campussen. Ik reis vrij vaak naar de VS en ik zie veel verandering bij jonge Joodse Amerikanen. In 2014 bleek uit een bevraging van J Street, een Israëlische lobbygroep, dat 46% van de niet-orthodoxe joden jonger dan veertig een volledige boycot van Israël steunt. Dat is ongezien.

Dit artikel komt uit het magazine Solidair van mei-juni 2018. Abonnement

Commentaar toevoegen