Zohra Othman, districtsschepen voor de PVDA in Borgerhout. (Foto Solidair, Karina Brys)

Ontslag Rachida Lamrabet (Unia): Zuhal, Liesbeth, vrije meningsuiting alleen voor jullie partij?

auteur: 

Zohra Othman

Onlangs sprak schrijfster en juriste Rachida Lamrabet zich in het kader van een artistiek project uit tegen een boerkaverbod. Dat schoot in het verkeerde keelgat bij staatssecretaris voor gelijke kansen Zuhal Demir (N-VA). Kort daarna werd Lamrabet ontslagen als juriste bij het Interfederaal Gelijkekansencentrum Unia. Zohra Othman, districtsschepen voor de PVDA in Borgerhout, reageert.

 

Een vriend schreef me: “Je mag kwaad zijn”.

Natuurlijk was ik kwaad over het ontslag van mijn vriendin Rachida bij Unia. Sinds ze begon te werken bij het voormalig centrum voor gelijke kansen en racismebestrijding, heb ik bewondering gehad voor haar inzet, bekwaamheid en volharding.

In mijn ogen zou ze uiteindelijk kiezen voor de advocatuur, maar na de publicatie van haar schitterend boek “Vrouwland” wist ik het zeker. Haar carrière als schrijfster zou het stilaan overnemen van haar deeltijdse job bij het centrum. Dat ze zou worden ontslagen om een radicale mening, had ik nooit voor mogelijk gehouden.

Telkens wanneer ik met iets onrechtvaardigs word geconfronteerd, denk ik aan het Arabisch spreekwoord:  “Voor elke deur die gesloten wordt, gaat een andere open.” Ik ben er zeker van dat dit ook voor Rachida geldt. Het komt goed met haar.

Mijn kwaadheid heeft te maken met het cynische en wraakroepende van de situatie.

De staatssecretaris voor Gelijke Kansen, die behoort tot een partij die keer op keer minderheden de les spelt over “onze waarden en normen”, “de geest van de verlichting”, “de vrije meningsuiting ook als ze schokt, kwetst en schoffeert”, richt haar pijlen op iemand uit een minderheidsgroep wegens van haar radicale mening. 

Ook al zegt de staatssecretaris dat ze niet heeft aangestuurd op het ontslag van mevrouw Lamrabet, ze heeft haar uitspraak toch cash moeten betalen met haar job.

Dit bevestigt enkel mijn indruk dat mevrouw Demir zich niet steeds ten volle bewust is van de consequenties van haar uitspraken.

Dit maakt haar uitspraken des te problematischer. Haar uitspraken dienen de agenda van een partij die een interpretatie van vrije meningsuiting uitdraagt waarin enkel het standpunt van hen die de hoogste score bij de verkiezing haalden, de norm en waarde van onze samenleving dreigt te worden. Ze zijn voor vrije meningsuiting, zolang het hun mening is. Het rijtje wordt ondertussen lang, maar verdient het om bijgehouden te worden.  

Het recente ontslag van de diversiteitambtenaar door mevrouw Homans, de uithalen van de heer Francken naar rechters en advocaten, maar ook de steeds weerkerende aanvallen op vakbonden, tonen een tendens waar elke oprechte democraat wakker van moet liggen.

Ik sluit mij aan bij de opinie die werd gepubliceerd en ondertekend door honderden academici en kunstenaars: “De affaire 'Rachida Lamrabet' is niet alleen een aanfluiting van de vrije meningsuiting en van de artistieke vrijheid, maar past in een (intussen lange) rij ontslagen en lastercampagnes die bij voorkeur publieke en ambtelijke figuren raken die een uitgesproken eigen mening hebben of zich kritisch uitlaten over het heersende beleid. Daarnaast wijst dit ontslag op een gevaarlijke verenging van het beroepsprofiel van beleidsmedewerkers, ambtenaren, onderwijzers en andere functionarissen. Mensen zullen zich niet langer kritisch durven opstellen ten aanzien van het heersende beleid, om het gevaar te ontlopen als niet-loyaal te worden afgedaan.”

In dat opzicht kunnen we het ook hebben over de uitspraken van mevrouw Demir, die er niet van kan verdacht worden te veel na te denken voor ze “haar radicale” mening met de wereld deelt. Enkele uitspraken schieten me te binnen: “Als werklozen merken dat ze de rekeningen niet langer kunnen betalen, zullen ze harder hun best doen.” Of “Ik heb het helemaal gehad met die vakbonden”. Of nog in het tv-programma “Terug naar eigen land”: “Een illegaal die mij even komt vertellen dat hij het niet eens is met de manier waarop ik vragen stel. Fuck you, hé!" 

Zeker sinds ze staatsecretaris is voor onder andere gelijke kansen en armoedebestrijding, heb ik haar geen andere toon horen aanslaan. Van waar dan telkens die “verbijstering” wanneer meningen worden uitgesproken die de hare niet zijn?

Zelf loopt mevrouw Demir steeds te koop met het verhaal over hoe zij haar kansen heeft gegrepen en het gemaakt heeft. Ze weet dus welke weg mevrouw Lamrabet heeft afgelegd om te zijn wie ze vandaag is.

Ze zou moeten weten hoe kostbaar iemand als mevrouw Lamrabet is voor onze samenleving, als rolmodel voor vele jonge meisjes die ervan dromen om schrijfster of jurist  te worden, maar vooral om hun eigen weg te volgen en een kritische stem te zijn in onze samenleving.

Mevrouw Demir en mevrouw Lamrabet hebben dezelfde opleiding gevolgd en hebben beide de fundamenten geleerd die aan de basis liggen van de rechtsstaat, waaronder de vrije meningsuiting.

Misschien is mevrouw Demir ondertussen vergeten wat ze geleerd heeft over vrije meningsuiting in lessen grondwettelijk recht en internationaal recht, waaronder het EVRM en de daarbij horende rechtspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens.

In dat geval breng ik graag wat opfrissing over wat ons eigen Grondwettelijk Hof zegt:

"De vrijheid van meningsuiting is een van de pijlers van een democratische samenleving. Zij geldt niet alleen voor de 'informatie' of de 'ideeën' die gunstig worden onthaald of die als onschuldig of onverschillig worden beschouwd, maar ook voor die welke de Staat of een andere groep van de bevolking schokken, verontrusten of kwetsen. Zo willen het pluralisme, de verdraagzaamheid en de geest van openheid, zonder welke de democratische samenleving precies niet bestaat."