Foto Solidair, Karina Brys

Protest Picknick: commercialisering van de zorg betekent altijd een verschraling

auteur: 

Dirk Tuypens

Met een protest picknick aan het Antwerpse stadhuis gaven vakbonden en het Sociaal Werk Actie Netwerk (SWAN) vrijdagmiddag uiting aan het ongenoegen in de non-profit over de toenemende privatisering van de zorg. Aanleiding was de beslissing van het stadsbestuur om de zorg voor daklozen in Antwerpen in handen te geven van de veiligheidsfirma G4S.

De organisatoren van de actie hadden alle aanwezig graag een kopje soep aangeboden. Maar dat was buiten de waard op het Schoon Verdiep gerekend. Het stadsbestuur wilde geen toelating geven om tijdens de actie soep te serveren, met het excuus dat de omliggende horeca-zaken daar niet mee gediend zouden zijn. Het bestuur werd dan ook meteen op luid boegeroep getrakteerd.

Soep of niet, de sfeer en het enthousiasme zaten er meteen goed in. Het standbeeld van de dokwerker kreeg een pamflet op zijn achterste geplakt met daarop in klare taal de inzet van deze manifestatie: “Sociaal werk is niet te koop.”

Ontbijt, middag- en avondmaal voor 4 euro

Kristien Merkx (ABBV-BBTK) gaf een aantal pertinente voorbeelden die aangeven hoezeer de privatisering en vermarkting van de zorgsector nu al gevorderd is:

“De Franse multinational Orpea baat in ons land verschillende woonzorgcentra uit, ook in Antwerpen. Hier hebben ze een vijfsterren woonzorgcentrum aan het stadspark. De aandelen van Orpea zijn op twaalf jaar tijd met 822% gestegen. Dat wijst erop dat er in de ouderenzorg heel veel geld te rapen valt. Maar dat is dan wel op kap van wie zorg nodig heeft en de mensen die deze zorg moeten verstrekken. Onze ouders en grootouders betalen zich blauw wanneer ze in een zorginstelling terecht komen. En veel kwaliteit krijgen ze daar niet voor in de plaats. Neem nu het eten. Ontbijt, middagmaal en avondmaal mogen samen maar vier euro kosten. Veel variatie zal er op je bord niet te vinden zijn. En veel personeel loopt er ook niet bepaald rond. Het weinige personeel dat er is, loopt zich van ‘s morgens tot ‘s avonds te pletter en staat constant onder druk.

In Wilrijk is er een zorghotel. Mensen die het ziekenhuis verlaten, wat vandaag de dag steeds sneller moet, en merken dat ze toch nog niet in staat zijn om thuis voor zichzelf te zorgen, kunnen daar terecht. Maar daar hangt dan wel een prijskaartje aan vast van 125 euro per dag. En daar wordt niets van terugbetaald.

Er is ook het forensisch-psychiatrisch centrum in Gent. Dat wordt uitgebaat door een andere multinational, Sodexo. Ook daar loopt het personeel op de toppen van de tenen. Bovendien lopen daar ook heel wat mensen rond die niet over de nodige kwalificaties beschikken om de zorg te kunnen garanderen.

De opvang van vluchtelingen in de Kempen wordt voorzien door dezelfde firma die binnenkort waarschijnlijk het inloopcentrum voor daklozen De Vaart in Antwerpen toegewezen zal krijgen. Dat is een beveiligingsfirma: G4S.

Al deze voorbeelden maken één ding duidelijk: zodra winst het doel wordt, zijn de mensen die zorg nodig hebben en het personeel het slachtoffer. Het betekent altijd een verschraling van de zorg.”

Gemeenschapsgeld voor de aandeelhouders

Werner Van Mierlo (LBC-NVK) ziet hoe er vanuit de politiek steeds meer aanvallen worden ingezet op het statuut van de non-profit werknemer:

“Minister Van Deurzen maakt een onderscheid tussen vergunde en niet-vergunde zorgaanbieders. Dat wil zeggen dat in de toekomst niet-vergunde zorgaanbieders zorg zullen kunnen aanbieden en mensen in dienst zullen kunnen nemen die niet onder het non-profit statuut vallen.”

Van Mierlo waarschuwt dat de commercialisering van de zorg ertoe zal leiden dat gemeenschapsmiddelen in de zakken van aandeelhouders terecht komen:

“Hier in Antwerpen zien we duidelijk een bestuur dat delen van de zorgsector wil vermarkten, openstellen voor winstgevende bedrijven. De middelen die vanuit de gemeenschap worden geïnvesteerd in basisdienstverlening mogen niet als dividenden uitgekeerd worden aan de aandeelhouders van commerciële bedrijven. Kijken we maar naar G4S, dat hier in Antwerpen binnenkort zal instaan voor de daklozenzorg. Dat bedrijf staat sinds vorig jaar ook in voor de opvang van vluchtelingen. Daar krijgt het natuurlijk subsidies voor. Wat zien we nu in de rekeningen van G4S? Eind 2015 noteert het bedrijf 2,3 miljoen euro winst. Op 1,37 euro na is dat hele bedrag als dividend uitgekeerd aan de aandeelhouders.

De actie aan het stadhuis werd afgerond met een ludieke veiling. Een vertegenwoordiger van veilinghuis “De Zwever en Bomans” veilde achtereenvolgens een bejaarde, een gehandicapte, een probleemkind en een baby. Niet per Amerikaans opbod, maar per Antwerps afbod. De zorgbehoevenden werden verkocht aan wie het minste geld veil had om die zorg te verstrekken.

Op 27 oktober wordt er opnieuw actie gevoerd. Die dag staat de toekomst van het inloopcentrum De Vaart terug op de agenda van de OCMW-raad.