PVDA-Kamerlid Raoul Hedebouw in 2009 in actie terwijl hij de vroegere hoofdzetel van de ASLK symbolisch een flinke poetsbeurt geeft. (Foto Solidair, Martine Raeymaekers)

Raoul Hedebouw legt minister Geens het vuur aan de schenen over BNP Paribas

auteur: 

Koen Hostyn

Tijdens zijn eerste debat als lid van de Kamer van Volksvertegenwoordigers liet Raoul Hedebouw (PVDA) al onmiddellijk van zich horen. In de Commissie Financiën van donderdag 17 juli riep Hedebouw de minister van Financiën op om de verantwoordelijken voor de niet-controle op BNP Paribas, waarvan de Belgische staat nochtans hoofdaandeelhouder is, te sanctioneren. Tegelijk roept de PVDA op om werk te maken van een nieuwe openbare bank: “een ASLK van de 21ste eeuw”.

Het parlement is nog maar net terug begonnen, en wiegt zich al stilaan terug in slaap. Na amper twee plenaire vergaderingen maakt het parlement zich op voor een “reces” dat zal duren… tot eind september. Voor de kersvers verkozen parlementsleden van de PVDA is dat natuurlijk een uitgelezen kans om zich te verdiepen in de werking van het parlement en een dikke stapel wetteksten.

Gisteren was het dan zover: de voorlopig laatste plenaire vergadering. Op de agenda stonden naast de huldiging van een aantal oud-parlementsleden enkel nog de formele oprichting van de vaste commissie, die onderling afgesproken was door de grote parlementaire “fracties” (waartoe de PVDA niet behoort) en dus zonder debat of stemming.

Aansluitend was er nog een – in allerijl bijeengeroepen – vergadering van de Commissie Financiën, waarop minister van Financiën Koen Geens uitleg kwam verschaffen over de zaak-BNP Paribas. Want eind vorige maand raakte bekend dat de Amerikaanse staat een recordboete van niet minder dan 6,5 miljard euro oplegt aan BNP Paribas, omdat de bank handel had gevoerd in dollars met landen waartegen de Amerikanen een handelsembargo opgesteld hadden.

Politieke les

Volgens Raoul Hedebouw – die tot verbazing van velen zijn tussenkomst afwisselend in het Nederlands en in het Frans bracht – is er uit deze hele affaire tenminste één belangrijke politieke les te trekken. Het Amerikaanse voorbeeld toont zeer helder dat private banken wél in staat zijn om veel geld te betalen aan de staat. Dat is een flink schot voor de boeg naar al degenen die schreeuwen dat de banken ten onder zouden gaan als ze het normale belastingtarief (33,99%) betalen op hun winsten.

Nu het is bewijs geleverd dat het wél mogelijk is om de banken de rekening te presenteren. En dat de staten helemaal niet zo machteloos hoeven te zijn tegen de financiële elites. Wat ontbreekt is de politieke moed om de bankiers op hun verantwoordelijkheden te wijzen en hen aansprakelijk te stellen voor hun fouten.

Grote consensus

Wat tijdens de debatten meteen opviel, is de enorme consensus in het parlement. Bijna alle partijen willen de controle van de overheid over de bankensector nóg verder terugdringen. Minister Geens (CD&V) stak van wal met een waarschuwing voor de “repressieve aanpak” van de Amerikaanse staat, die BNP Paribas een forse boete had opgelegd.

Zowel sp.a, N-VA als Open Vld riepen daarop op om het aandeel van de overheid in BNP Paribas te verkopen, onder het motto “de overheid is geen bankier”. Volgens sp.a mag dat onmiddellijk gebeuren, terwijl N-VA en Open Vld liever wachten op een moment waarop zo’n verkoop  van aandelen meer euro’s in het laatje zou brengen.

Ander geluid

En heel ander geluid kwam er van de PVDA. In zijn tussenkomst merkte Raoul Hedebouw op dat niemand in dit parlement lijkt te weten wat de Belgische vertegenwoordigers in de raad van bestuur van BNP Paribas wisten, wat ze gezegd hebben of wat ze gedaan hebben. En dat ondanks het feit dat de Belgische overheid 10,3% van de aandelen van die grootbank bezit.

Maar wat blijkt? Onder het voorwendsel dat ze elke zweem van “handel met voorkennis” willen vermijden, rapporteren de twee afgevaardigden van de Belgische staat nauwelijks of niet over het reilen en zeilen binnen die bank.

Raoul Hedebouw sloot af met een pleidooi voor een openbare bank, een ASLK van de 21ste eeuw. Dat is de enige garantie voor de Belgische staat om de controle te verwerven over de banken waar de staat belangen heeft. De staat moet ervoor zorgen dat het geld van de kleine spaarder beschermd is van elke vorm van speculatie en andere twijfelachtige transacties, en dat goedkope leningen kunnen toegekend worden aan de burgers.

LETTERLIJK: Tussenkomst Raoul Hedebouw in Commissie Financiën (17 juli 2014)

Mijnheer de Minister,

Eind vorige maand raakte bekend dat de Amerikaanse staat een recordboete oplegt aan BNP Paribas. Als PVDA namen wij met ontzetting kennis van het totale stilzwijgen daarrond van de Belgische staat, die met een aandeel van 10,3% nochtans de hoofdaandeelhouder is van deze bank.

De Belgische staat investeerde bij de verkoop van Fortis een aanzienlijk kapitaal in BNP Paribas, maar het is duidelijk dat de staat geen toezicht houdt en niet controleert wat er met het geld van de Belgische belastingbetaler gebeurt. Niemand in dit Parlement lijkt te weten wat de Belgische vertegenwoordigers in de raad van bestuur van BNP Paribas wisten, wat ze gezegd hebben of wat ze gedaan hebben.

Erger nog, de Belgische staat heeft niets te zeggen in de raad van bestuur van BNP, hij heeft geen stem in de raad van bestuur. Er zetelen twee Belgische bestuurders: Michel Tilmant en Emiel Van Broekhoven. Maar via een interview in l’Echo moesten wij vernemen dat ze wel werden voorgedragen door de Belgische regering, maar dat ze toch zetelen als onafhankelijke bestuurders verkozen door de aandeelhouders van BNP Paribas, en dus geen verslag uitbrengen bij de Federale Participatie- en Investeringsmaatschappij, en evenmin bij het ministerie van Financiën of aan wie dan ook.

Mijnheer de Minister,

Deze gang van zaken is werkelijk ongelooflijk! De staat zou toch moeten weten wat er gebeurt met het geld van de Belgische spaarders die een rekening hebben bij BNP Paribas Fortis. De staat zou toch moeten weten wat men doet met de aandelen die hij bezit en die miljarden euro waard zijn. Maar neen, alles is zó ondoorzichtig, en wordt overgelaten in de handen van een select clubje privébankiers.

Sinds de financiële crisis van 2008 beweert de regering keer op keer dat ze alles doet om de banken echt te controleren. Met veel omhaal werd enkele maanden geleden zelfs een bankenhervorming goedgekeurd. Maar als de staat zelf aandeelhouder is van een bank, dan heeft de regering blijkbaar zelfs niet het recht om een zicht te hebben op omvangrijke bankoperaties. En zelfs de regeringsvertegenwoordigers in de raad van bestuur moeten geen enkele rekenschap geven.

Mijnheer de Minister,

Uit deze zaak is een belangrijke les te trekken. Dit Amerikaanse voorbeeld toont zeer helder dat private banken zijn in staat om veel geld te betalen aan de staat. En dat de staten niet zo machteloos zijn.

Voor al degenen die schreeuwen dat de banken ten onder zouden gaan als ze het normale belastingtarief (33,99%) betalen op hun winsten, is nu het is bewijs geleverd dat het wél mogelijk is. Wat er ontbreekt is de politieke moed om de bankiers op hun verantwoordelijkheden te wijzen en hen aansprakelijk te stellen voor hun fouten.

Mijnheer de Minister,

Als PVDA blijven wij hameren op de noodzaak van een openbare bank, van een openbare bankendienst, een ASLK van de 21ste eeuw. Dat is de enige garantie voor de Belgische staat om de controle te verwerven over de banken waar de staat belangen heeft. De staat moet ervoor zorgen dat het geld van de kleine spaarder beschermd is van elke vorm van speculatie en andere twijfelachtige transacties, en dat goedkope leningen kunnen toegekend worden aan de burgers.

Verschillende partijen pleiten er vandaag voor om de aandelen van de staat in BNP Paribas te verkopen. De PVDA is het daar niet mee eens en wil dat de staat zijn verantwoordelijkheid neemt en de controle over de Belgische filialen van BNP Paribas overneemt. Dit in het belang van de Belgische spaarders en overheidsfinanciën.

Mijnheer de Minister,

Graag verneem ik van u welke maatregelen u voorop stelt om de controle op de belangen van de Belgische staat en haar spaarders naar de toekomst toe te garanderen.

En graag verneem ik van u op welke manier de verantwoordelijken voor het feit dat de Belgische staat geen enkele controle heeft op BNP Paribas gesanctioneerd zullen worden.