Het model van Electrabel en van het Gemeentekrediet en de ASLK, wil onze regering nu opnieuw toepassen voor de NMBS en bpost. Hoe vaak gaat men uitglijden over dezelfde bananenschil? (Foto Erich Ferdinand / Flickr)

Risicokapitaal, gemeenschappelijk goed en de bananenschil

David Pestieau

Sommige mensen glijden tweemaal uit over dezelfde bananenschil. Zo is er onze minister van Financiën Steven Vanackere. Die stelt voor risicokapitaal aan te moedigen: wie op de beurs investeert krijgt fiscale voordelen. En er is MR-voorzitter Charles Michel. Die wil een belastingaftrek op successierechten als die belegd worden in… risicokapitaal. 

Waarom toch? De banken maken nog maar heel moeilijk geld vrij om aan de bedrijven uit te lenen. Ja, dezelfde banken die van een debacle moesten gered worden omdat ze onverantwoorde risico’s hadden genomen op… de beurs. Diezelfde banken willen nu geen risico meer nemen. En dus moeten wij een tweede keer betalen: met fiscale cadeaus om daarmee de beurzen een duwtje te geven, die nochtans de bron zijn van alle speculatie. Dat er een openbare bankensector nodig is voor gezonde financiën, daaraan denken de excellenties niet eens. 

Maar hadden we dan niet een linkse regering, zult u zeggen? Met daarin zelfs een zelfverklaarde verzetsman tegen de Europese Commissie: Paul Magnette? De man heeft net zijn voorstel rond om de NMBS te hervormen: een opsplitsing tussen infrastructuur (Infrabel) en de spoorwegmaatschappij zelf (NMBS). Helemaal zoals de donkerblauwe eurocommissaris voor Transport Siim Kallas dat wil. 

De gevolgen zijn rampzalig: voor de prijzen, de stiptheid en de veiligheid. Maar wat voor Kallas telt, is dat de liberalisering van het spoor wordt doorgezet: de lijnen opengooien voor de concurrentie. Magnette wil niet achterblijven. Zo staat hij ook achter de voortwoekerende privatisering van bpost. Om “de overheidsfinanciën te verlichten” ziet hij wel wat in een vermindering van de overheidsparticipatie van 51 naar 26 procent van het kapitaal, “nog altijd een blokkeringsminderheid”. 

De verzetsman-minister: “Nadien moet er een concrete becijfering komen, want die maatschappijen brengen dividenden op. Kijk naar Electrabel. Eerst betaalde die niets. Daarna 250 miljoen en nu 550 miljoen. Het is een privéonderneming, maar gereguleerd. Ze bezorgt de staat inkomsten. Dat model kan zin hebben.”1 Het model van Magnette voor overheidsbedrijven is dus… Electrabel! De overheid heeft alle controle over onze energie verloren, en dus ook over de ecologische toekomst van het land. En de consumenten hebben de afschrijving van de kerncentrales met gepeperde facturen betaald. Omdat de overheid wat borrelnootjes recupereert – in feite 200 miljoen netto – “kan dat model zin hebben”. 

Ene Dehaene en ene Di Rupo vertelden ooit hetzelfde over de ASLK en het Gemeentekrediet. En nu legt men ons die bananenschil opnieuw voor de voeten, voor de NMBS en bpost. 

De bankensector, de energie, het transport, de post: het zijn “diensten”. Ze kunnen niet aan de privé overgelaten worden. Ze moeten weer gemeenschappelijk bezit worden, echte openbare diensten: van en voor het publiek, toegankelijk, performant, goedkoop. Dat is een maatschappijkeuze.

1 La Libre Belgique, 12 januari.

Commentaar toevoegen