Actie van het platform Hart Boven Hard voor het Vlaams Parlement op 22 september. (Foto Solidair, Han Soete)

Septemberverklaring regering-Bourgeois: Betalen van de wieg tot het graf

Op 22 september sprak Geert Bourgeois, minister president van de Vlaamse regering, de Septemberverklaring uit van de nieuwe Vlaamse regering. De Vlaamse regering bespaart bij de gezinnen om de ondernemingen meer steun te kunnen geven.

Geert Bourgeois (N-VA) gaf in zijn Septemberverklaring ‘de krachtlijnen van de begroting’. De Vlaamse regering wil volgend jaar 1,160 miljard besparen. De krachtlijnen komen merkwaardig overeen met de tabel die in augustus uitlekte (zie bijgevoegde tabel). Tot op de eurocent na. De besparingen die Bourgeois becijferde in zijn Septemberverklaring waren goed voor 655,5 miljoen euro. Om te komen aan een totale besparing van 1,160 miljard moet je gewoon aanvullen vanuit de uitgelekte tabel. Wie – zoals Groen en sp.a – bij het uitlekken van de tabel in augustus beweerde dat men moest wachten op de echte cijfers, is eraan voor de moeite. Vandaag bevestigt Geert Bourgeois gewoon wat een maand geleden reeds was geweten. De initiatiefnemers van ‘Hart boven Hard’ hadden groot gelijk. Zij namen de cijfers van de uitgelekte tabel serieus en bouwden het sociale verzet op. 340 organisaties volgden hen en tekenden hun alternatieve septemberverklaring. Ook de PVDA zette de voorbije weken al haar krachten in om bij te dragen aan de opbouw van het sociaal verzet. Dit was duidelijk te zien op ManiFiesta in Bredene.

Gezinnen betalen de factuur

De maatregelen van de Vlaamse regering treffen iedereen. Vanaf de wieg tot je graf, je factuur wordt systematisch verhoogd. Door minder kindergeld, verdubbeling van de zorgpremie, verhoging van de water- en de energiefactuur, verhoging van het inschrijvingsgeld voor universiteiten, verhoging van het inschrijvingsgeld voor het deeltijds kunst- en volwassenenonderwijs, hervorming van de tarieven voor kinderopvang, tariefverhogingen bij De Lijn en ander openbare diensten… 450 miljoen van de 1,16 miljard besparingen treft rechtstreeks onze koopkracht. Gespreid over de 6,1 miljoen inwoners van Vlaanderen geeft dat een gemiddeld jaarlijks verlies aan koopkracht van 74 euro per inwoner. Een gezin met twee kinderen verliest volgend jaar gemiddeld 300 euro aan koopkracht.

Besparingen in het onderwijs – een brug te ver

193 miljoen wordt bespaard in het onderwijs. Lieven Boeve, de directeur-generaal van het katholiek onderwijs, reageerde op deze besparingen: “Dit is een brug te ver. De besparingen brengt de goede werking van de scholen ernstig in het gedrang.” (De Standaard, 25/9) De scholen worden op die manier verplicht om het tekort aan middelen opnieuw te gaan halen bij de ouders door bijvoorbeeld een verhoging van de maximumfactuur met 20 euro. Vandaag bedraagt de jaarlijkse maximumfactuur in de lagere school 70 euro per leerling.

Het is aanstootgevend dat Geert Bourgeois in zijn Septemberverklaring durft te beweren dat deze maatregelen kaderen in een visie om “in te zetten op het versterken van jongeren, gezinnen, werkzoekenden, zorgbehoevenden”.

Hakbijl in de cultuursector

De cultuursector moet de volgende jaren 32 miljoen euro besparen. De subsidies voor de organisaties uit het kunstendecreet verminderen met 7,5%. Paul Corthouts, directeur van de koepelvereniging Oko, zei hierover: “Dit is geen kaasschaaf meer. Dit is beenhouwerij.” (De Standaard, 25/9) Deze besparingen gaan leiden tot banenverlies en een verschraling van het aanbod in de culturele sector.

Meer steun aan de grote ondernemingen

Geert Bourgeois vergat in zijn Septemberverklaring te vermelden waarom de gezinnen moeten inleveren. In de regeringsverklaring was de Vlaamse regering wel duidelijker: “Onze ondernemingen geven we vertrouwen door hen maximaal te bevrijden van administratieve en andere lasten. (…) We geven een ongeziene impuls voor onze economie oplopend tot een half miljard euro tegen het einde van deze regeerperiode.” Het is niet omdat Geert Bourgeois deze steun niet vernoemde in zijn Septemberverklaring dat ze geschrapt is. Neen. De uitbundige reacties van patroonsorganisaties Voka en Agoria tonen het tegendeel aan. De Tijd schreef: “Voka en Agoria toonden zich beide tevreden om de mix van besparingen en investeringen die de Vlaamse regering de komende jaren wil aanhouden.”

Het alternatieve cactusplan van de PVDA

Geert Bourgeois beweert dat er geen alternatief is voor het besparingsplan van de Vlaamse regering. In de maatschappijvisie van Geert Bourgeois, die beheerst wordt door de vrije markt en de commercie, is er inderdaad geen alternatief. In de maatschappijvisie van de regeringspartijen (N-VA, CD&V en Open Vld) is er alleen ruimte voor steun aan de commercie, voor het pamperen van de rijken en speculanten.

Wie echter een andere maatschappijkeuze maakt, wie eerst de mensen en niet de winst centraal stelt, heeft wel een alternatief. Met haar Cactusplan heeft de PVDA een becijferd en ambitieus plan voor sociaal, ecologische en democratische vernieuwing. Het Cactusplan van de PVDA haalt het geld bij de grote vermogens, de fraudeurs en de grote ondernemingen. De grote ondernemingen betalen vandaag nauwelijks 6% belastingen op hun winst, terwijl het wettelijke tarief 33,99% bedraagt. Deze middelen kunnen aangewend worden om te investeren in jobs, in versterking van de koopkracht van de gezinnen, in de uitbouw van betere collectieve dienstverlening, in een sterke sociale zekerheid, in brede cultuur, in ecologische maatregelen en in meer inspraak van de bevolking.

Sp.a en Groen missen uitgewerkt alternatief

Tijdens het debat over de septemberverklaring kritiseerde John Crombez (sp.a) en Björn Rzoska (Groen) fel de maatregelen van de Vlaamse regering. In soms felle bewoordingen hekelden beide sprekers de maatregelen van de Vlaamse regering. John Crombez: “De regering gaat het zoeken bij de modale burger, bij de hard werkende Vlaming. (…) U vraagt aan wie geen broeksriem heeft, om hem strakker aan te trekken, en wie een serieuze riem heeft, geeft u nog een extra paar bretellen.”

De parlementsleden van de meerderheidspartijen (N-VA, CD&V en Open Vld) reageerden door te vragen naar het alternatieven van de Sp.a en Groen. En wat bleek. Sp.a noch Groen konden een coherent alternatief naar voren schuiven. Sp.a-voorzitter Bruno Tobback probeerde te antwoorden met: “U vraagt ons een alternatief? Wel, het alternatief voor uw soort van unfaire, retrograde en omgekeerd herverdelende maatregelen zijn inderdaad echte belastingen, faire belastingen.” Voor Groen lag het alternatief bij besparen op de Oosterweelverbinding.

Tijd voor Sp.a en Groen om dringend inspiratie op te doen in het cactusplan van de PVDA.