Haal eens geld op een ander, zegden de 2.500 betogers eind maart in Mechelen. (Foto Solidair, Karina Brys)

Simili-belasting op kapitaal om echte miljonairstaks te omzeilen

Simili-leer ziet eruit als echt leer, maar is het helemaal niet. Zo is het ook met de belasting op kapitaal: om de grote fortuinen niet te belasten, wat 85% van de bevolking wél wil, heeft de regering-Michel, in navolging van haar voorganger, simili-belastingen op kapitaal uitgevonden, die nauwelijks iets opbrengen, zelfs contraproductief zijn. Hier vier van die belastingen... en hun verborgen gebreken.

Taks op beursverrichtingen

Dit is niet echt een nieuwe belasting, maar een bestaande belasting die zowel de regering-Di Rupo als de regering-Michel heeft verhoogd. Allebei gaan ze er prat op dat ze daarmee het kapitaal hebben doen bijdragen. Maar in de begroting 2015 staat daarvoor als opbrengst amper 80 miljoen euro ingeschreven. Peanuts in vergelijking met de miljarden besparingen die de bevolking treffen.

Bovendien mikt de taks op beursverrichtingen (TOB) op... het klein kapitaal. Daarom wordt ze geplafoneerd. Beursverrichtingen waren onderworpen aan een belastingtarief van 0,22% maar met een plafond van 650 euro. De regering-Di Rupo had het tarief al tot 0,25% verhoogd met een plafond van 740 euro en de regering-Michel verhoogde het tarief nog eens tot 0,27% en het plafond naar 800 euro.

Wat is het gevolg van die plafonnering? Wie voor een klein bedrag aandelen koopt of verkoopt, moet de volle belasting van 0,27% betalen, omdat hij onder het plafond zit. Maar een Marc Coucke, die bij de verkoop van zijn bedrijf Omega Pharma een meerwaarde (niet belastbaar) realiseerde van 1,5 miljard euro, moet maar 90 euro meer betalen (740 euro in plaats van 650) door de maatregel van de regering-Di Rupo en nog eens 60 euro meer (800 in plaats van 740) door die van de regering-Michel. Bepaald niet astronomisch, wel microscopisch.

De Fairness Tax

De Fairness Tax is een slechte oplossing voor een reëel probleem dat de PVDA al jaren op tafel gooit: de grote bedrijven betalen in België belachelijk weinig belastingen. In plaats van de oorzaak aan te pakken — namelijk de vele aftrekposten in de vennootschapsbelasting, zoals de notionele-interestaftrek,  de vrijstelling van belasting op meerwaarde, enzovoorts — heeft de regering-Di Rupo de Fairness Tax ingevoerd: een minimumbelasting die de bedrijven in sommige gevallen moeten betalen, volgens ingewikkelde regels.

De opbrengst van deze belasting ligt ver onder de miljarden euro aan fiscale cadeaus die de multinationals elk jaar krijgen. In 2014 moest deze taks 214 miljoen euro opbrengen, maar zelfs die bescheiden schatting was overdreven: de FOD Financiën deelde zopas mee dat het amper 100 miljoen is geworden.

Bij de lancering in 2013 kreeg de Fairness Tax al heel wat kritiek en werd hij afgedaan als “een politiek gadget” of “een gasfabriek”. De kritieken kwamen niet alleen van degenen die de taks te laag vonden, maar ook van mensen als topadvocaat fiscaal recht Thierry Afschrift, die al het mogelijke doen om België te behouden als een belastingparadijs voor de grote fortuinen en de multinationals.

Vandaag is N-VA heer en meester over de Belgische fiscaliteit en neemt zij die fakkel over. N-VA-volksvertegenwoordiger Veerle Wouters vindt dat "de Fairness tax een juridische en economische miskleun is. Die belasting is te complex, te gemakkelijk te omzeilen, mogelijk in strijd met het EU-recht, en een van de meest controversiële maatregelen die een meerderheid ooit heeft genomen."

De inefficiëntie van de simili-belasting op het kapitaal is dus dubbel schadelijk: in de eerste plaats doet ze ten onrechte geloven dat de regering de rijken gaat belasten; in de tweede plaats doet ze geloven dat het onmogelijk is om de rijken te belasten.

De Kaaimantaks

De kritiek van N-VA op de Fairness Tax gaat helemaal op voor de Kaaimantaks die minister van Financiën Johan Van Overtveldt wil lanceren: een inefficiënte en symbolische belasting, die doet geloven dat de regering niet alleen de bevolking maar ook de rijken aanpakt.

De regering-Di Rupo had de belastingplichtigen al verplicht om in hun aangifte bepaalde financiële structuren die ze zouden hebben in fiscale paradijzen te vermelden. Met haar Kaaimantaks wil de regering-Michel diezelfde financiële structuren belasten.

Nochtans is de Kaaimantaks “zinloos", zo stelden Michel Maus (VUB) en Denis-Emmanuel Philippe (ULG) in de commissie Financiën van de Kamer in november 2014. Aan de hand van de WikiLeaksaffaires legden de twee professoren fiscaal recht uit dat deze taks compleet zijn doel mist, onder andere omdat ze alleen fysieke personen treft terwijl veel van de financiële offshore structuren via bedrijven gaan.

Het bedrag is, net als bij de andere simili-belastingen op kapitaal, zeer bescheiden: voor de Kaaimantaks staat in het begrotingsplan 2015-2018 van de regering-Michel een opbrengst van 120 miljoen euro per jaar. Eind maart heeft de minister van Financiën wel aangekondigd dat ze vier keer zoveel zou kunnen opbrengen, 480 miljoen. Maar, begin april, noemde de Financiële Inspectie dit bedrag te optimistisch.

Zeker is daarentegen wel dat de kapitalen van de grote Belgische fortuinen in belastingparadijzen in miljarden worden geteld. Men schat dat op wereldschaal 8% van de rijkdom in offshore structuren zit. Als men dat percentage toepast op België  – waar de concentratie van rijkdom en het fraudeniveau hoger liggen dan in de andere landen – is 160 miljard euro Belgisch patrimonium geplaatst in fiscale paradijzen. Alleen al de Belgische bezittingen in Zwitserland worden op 60 miljard euro geraamd. Overigens zou volgens de Nationale Bank 57 miljard zich bevinden in financiële offshoreconstructies die door de Kaaimantaks worden geviseerd. Kortom, deze miljardendans toont dat het patrimonium van de Belgische megarijken even groot is als de regeringsambities om ze te doen bijdragen klein zijn.

En dan spreken we niet eens over de perverse effecten. Want het volgend wetsontwerp van Johan Van Overtveldt zou inhouden dat belastingplichtigen die de Kaaimantaks betalen, niet meer mogen uitgekozen worden voor een fiscale controle. Tot nog toe bleek die belasting nutteloos in de strijd tegen de grote fiscale fraude, maar het zou wel eens  kunnen blijken dat ze daar... ook schadelijk voor is. De fiscus dreigt een enorme dienst voor vooruitlopende fiscale amnestie te worden voor grote fraudeurs die hun toevlucht zoeken in belastingparadijzen: als ze een minieme belasting betalen op een miniem deel van hun bezittingen, ontsnappen ze aan alle controle. Terwijl het omgekeerde logisch zou zijn: als je het einde van de woldraad hebt gevonden, hoef je daar maar aan te trekken om de hele bol af te wikkelen en de hele structuur bloot te leggen.  

De diamanttaks

Diamanttaks rijmt op Kaaimantaks. Nog een simili-belasting op het kapitaal die niet alleen een belachelijk weinig opbrengt, maar die ongeveer op dezelfde manier schadelijk kan zijn.

Ook hier zijn miljarden in het spel. We herinneren ons nog dat het in de HSBC-Swissleaks meestal om dossiers van diamantairs ging. In 2006 kon de sector genieten van fiscale amnestie op de stocks van diamanten in het zwart, maar dat heeft blijkbaar niet geholpen om de sector te saneren.

Om haar begrotingscontrole van dit voorjaar af te ronden, heeft de regering in haar begrotingsplan 2015-2018 50 miljoen euro ingeschreven, die van de diamanttaks – of karaattaks – moet komen en die dus 50 miljoen euro meer moet opbrengen dan de normale belasting van de sector. Verontrustend is wel dat die karaattaks al vele jaren door de diamantsector zelf wordt gevraagd: een belasting op de omzet in plaats van op de winst zou de sector een grotere stabiliteit waarborgen.

Anders gezegd, met deze taks ontlopen de diamantairs elk risico dat inspecteurs hun neus steken in een activiteit, waarvan de fiscale fraude niet de enige vorm van criminaliteit is. Deze taks zou dus veeleer een enorm cadeau zijn voor de sector...

Besluit

De simil-belastingen op kapitaal zijn een tweetrapsraket. Eerst doen ze alsof ze het grote geld aanpakken om de besparingspil gemakkelijker te doen slikken. Vervolgens dienen ze – en daarom zijn ze zo complex en weinig efficiënt - om het idee te ondersteunen dat het riskant is om de kleine minderheid die profiteert van het Belgische belastingparadijs voor de rijken, te doen bijdragen.

Nochtans kun je even goed tot een tegenovergesteld besluit komen: om de grote vermogens te doen betalen moeten we de symbolische en onefficiënte belastingen vermijden en ons concentreren op een belasting, die eenvoudig, duidelijk en doelgericht is en die echt geld opbrengt: een belasting op de grote fortuinen. Bijvoorbeeld de miljonairstaks die de PVDA verdedigt en waarvan de kwaliteiten in niets te vergelijken zijn met de simili-belastingen:  

- het principe is eenvoudig: een belasting van 1 tot 3% op de vermogens boven een miljoen euro;

- de toepassing is heel doenbaar, zoals de ook ex-gouverneur van de Nationale Bank Luc Coene al aangaf;

- het rendement is niet symbolisch: ze brengt 8 miljard euro op;

- de taks is doelgericht en treft alleen de 3% rijksten van de bevolking;

- de negatieve effecten ervan zijn verwaarloosbaar: in Frankrijk heeft nauwelijks 1% van degenen die een vermogensbelasting verschuldigd zijn, het land verlaten en betaalt 99% die dus nog altijd.

 

 

 

 

 

Commentaar toevoegen

Reacties

Onze voorouders hebben gevochten om stemrecht. Nu wij het hebben geven wij het weg. De rijken zijn leep en de armen worden dom gehouden. Of zou men hier ook grootschalige fraude plegen bij de verkiezingen???
Mooi gevonden similileer, maar beter zou zijn ECHT LEER, want echt leer is in vaktermen eigenlijk de benaming voor similileer, waar dus nog meer mensen intrappen met hun 2 voeten. Want als het echt kwaliteit moet zijn schrijft men LEDER in plaats van ECHT LEER.
Ik heb een verhaaltje bedacht, om iedereen de tax shift duidelijk en eenvoudig uit te leggen. Jullie mogen het gerust gebruiken. In cartoonvorm lijkt het me best leuk. Tax Shift anno 2015… voor iedereen begrijpelijk uitgelegd . ______________________________________ Ondernemers betalen minder belastingen op de arbeid geleverd door hun tewerkgesteld personeel dat op zijn beurt meer BTW betaalt op alles dat zijzelf (nog kunnen) kopen. Die maatregel is het meest realistisch en zal zelfs op korte termijn het meest opbrengen. Daar gaat het tenslotte om: geld in ’t laatje brengen en geen holle woorden. ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Zo kwam het mij ten gehore. _______________________ Op het appartement van MC (rijke industrieel met fictief domicilie in Knokke), waar ik (Irma) op een vrijdagnamiddag, als meneer en mevrouw toekomen voor ’t weekend, poets voor een dienstenchequefirma. In het TV nieuws op Eén wordt duidelijk uitgelegd hoe onze regering de rijken gaat doen meebetalen om onze economie er terug bovenop te helpen. Eindelijk! de professor zegt:: " we gaan de belasting op arbeid verminderen om de economie er weer bovenop te helpen…" ik denk: ik ga als poetsvrouw minder belastingen moeten betalen! de professor zegt: « … en compenseren met een verhoogde belasting op consumptiegoederen (hoger BTW percentage dus). Je kunt het beschouwen als een soort belasting dus op het vele (zeer laag belaste) geld dat de rijken vroeg of laat toch uitgeven en zo een soort uitgestelde inkomstenbelasting erop betalen. Slim gezien nietwaar?” Ik mompel: “ jaja professor, laat die rijken maar meer BTW betalen op hun luxe auto’s, champagne, en nieuwbouwappartementen op den dijk hier” MC, met een grijns om zijn mond en een glas Sangria in de hand: “Juist professor, goed uitgelegd. Dat is tenminste voor iedereen begrijpelijk.” En hij denkt ondertussen bij zichzelf ( hij heeft me gehoord vrees ik), ‘k ga toch moeten oppassen want… ° De verhoogde BTW op onze auto’s, die ik terugtrek omdat ze op mijn vennootschap staan ingeschreven, da ’s geen groot probleem. ° De verhoogde BTW op champagne , idem dito, want dat zijn bedrijfsonkosten. Want die professor, die trouwens mijn persoonlijke fiscaal raadgever is lust geen River Cola, als hij mij jaarlijks zijn factuur komt presenteren. Och ja, ook op die factuur zal de BTW stijgen, maar die is dan wel weer aftrekbaar. Trouwens als hij pp die factuur geen BTW zou moeten aanrekenen zou hij de betaalde BTW op zijn auto niet kunnen aftrekken. Een mens moet de zon in ’t water kunnen zien schijnen . - Hij heeft me wel op het hart gedrukt dat ik er meer moet op toezien dat de inkomsten van de firma hoog genoeg zijn om de onkosten en de afschrijvingen te dekken, anders krijg ik miserie. -Verder heeft hij mij nogmaals erop gewezen dat , als ons Irma nog eens op hare koop gaat in de Kustlaan, ze altijd een factuur moet vragen met daarop “relatiegeschenk”. Want anders heb ik die BTW aan mijn broek en kan ik naar mijn aftrekbare onkosten fluiten. Verdomme toch, dat zouden die verkoopsters toch al lang moeten weten! ° Dat die BTW op nieuwbouw zou stijgen, op zich geen groot probleem want mijn vennootschap trekt die toch terug. Maar ik moet hem wel eerst betalen en het kan zeker drie maanden duren voor ze het geld terugstorten. Heb ik dat extra geld wel in deze vennootschap? Och ja, indien niet dan kan ik het altijd gaan lenen, de interest die ik erop moet betalen is toch aftrekbaar. Al bij al kan ik met die Taks Shift wel leven. Ze hebben hun huiswerk goed gemaakt daar in de Wetstraat. Ik vraag aan MC: “Excuseer meneer C , maar, nu dat ik dat toevallig hoor van die verhoogde BTW en zo die we gaan mogen betalen om de economie er weer bovenop te helpen, u had me beloofd om me eens heel duidelijk uit te leggen hoe ik dat nu juist moet doen om als onze Frans en ik een appartementje zouden kopen in Bredene, om die 21% BTW terug te trekken en later als één van ons komt te overlijden die29% en meer successierechten niet te moeten betalen met een firma of zoiets Als ik dat zo uittel, 21 + 29 = 50% Dat scheelt toch wel een slok op een borrel hé meneer C? MC: Juist Irma, ’t is goed mens. Schenk me maar een borrel uit. Neen van dié fles daar, zonder taks bandje, die ik vorige week meegebracht heb uit Tenerife. Schoon appartement hebben we daar gekocht Irma. Ja en de BTW is daar veel lager dan hier. En ge hebt daar weinig stookkosten in de winter hé. Maar dan ook minder aftrekbare BTW erop natuurlijk ja.. Zo ziet ge maar dat iedereen zijn problemen heeft hé Irma.