Foto Solidair, Salim Hellalet

Stakingsaanzeggingen bij bpost :: Overuren, pensioenen, sociale dumping… de emmer van het postpersoneel is vol

Zowel in het noorden als in het zuiden van het land hebben de drie vakbonden een stakingsaanzegging ingediend bij bpost, “om elke actie die mogelijk zal losbarsten, in te dekken”. De postmensen hebben tal van redenen om in actie te komen. De veel te zware werklast bij bpost maakt de pensioenhervorming van de regering ondraaglijk. Bovendien zijn bijkomende regeringsmaatregelen een aanval op zowel de arbeidsvoorwaarden, de werkgelegenheid als de kwaliteit van de dienstverlening bij de post.

“Het postpersoneel staat onder druk. Om hun dagelijkse werk af te krijgen, werken ze langer”, legt Jean-Pierre Nyns van ACOD Post uit. “Ik ken er die ’s morgens om half vijf, vijf uur hun ronde beginnen, terwijl ze eigenlijk pas om 7 uur moeten starten, alleen maar om hun ronde op tijd af te krijgen. Zowel bij de postbodes als in de verdeelcentra merk je de toegenomen werkdruk.”

Hoe kan men dan overwegen om nog langer door te werken als de druk nu al veel te groot is voor heel wat postmensen? Onmogelijk, luidt het antwoord van de vakbonden, die zich opmaken voor acties.

“De nieuwe regering kondigt maatregelen aan voor het einde van de loopbanen. De werkdruk neemt toe en men wil de mensen langer doen werken. Dat is de druppel die de emmer doet overlopen” zegt Marc De Mulder van de liberale vakbond VSOA. Ook ACOD Post gaf een perscommuniqué uit: “Er rijzen veel vragen over de toekomst van bpost. Wij herinneren eraan dat alle maatregelen tegen bpost en zijn personeel beschouwd zullen worden als een provocatie. De ACOD zal voor een gepaste reactie zorgen!”

De vakbonden benadrukken dan ook dat de werknemers van bpost zullen deelnemen aan de aangekondigde nationale actie van het gemeenschappelijk vakbondsfront. De nationale betoging, voorzien op 6 november in Brussel, zou dus wel eens samen kunnen vallen met storingen in de postverdeling.1

Een aanval op de werknemers en diensten van de publieke sector

De hervorming van het einde van de loopbaan treft natuurlijk alle werknemers, maar de steeds zwaardere arbeidsomstandigheden maakt deze voor de postmensen bijzonder moeilijk te verteren. Want naast de maatregelen die het geheel van de werkende bevolking treffen, worden de openbare diensten en de overheidsbedrijven in het regeerakkoord bijzonder zwaar aangepakt. Zowel ten koste van de openbare dienstverlening als ten koste van de verworven rechten van het personeel.

André Blaise van ACV-Transcom klaagt een aantal afdankingen aan “onder meer van contractueel postpersoneel, zelfs ernstig zieke”. Hij is ook niet te spreken over het feit dat de directie steeds meer beroep doet op zelfstandigen

voor sommige taken zoals de levering van pakjes in het weekend, noch is hij het eens met de uitbreiding van het aantal transitpunten, van waaruit de postbodes in de toekomst hun ronde zullen beginnen, wat problemen stelt op het vlak van hygiëne en veiligheid.

 Bovendien zal de wet van 1991 op de overheidsbedrijven gemoderniseerd worden - lees gewijzigd. Deze wet garandeert juist het aantal statutaire werknemers in de publieke sector, en stelt dat contractuele tewerkstelling slechts uitzonderlijk mag voorkomen. Toch is, in tegenstelling tot de beschikkingen van deze wet, bpost nu al een van de grootste werkgevers van “low cost”-banen. Dat is met name het geval voor de “hulppostbodes”, bedienden die het werk van een postbode doen maar met een lager statuut. Door een wijziging van de wet van 1991 worden het statuut en de pensioenen van de agenten van de publieke sector rechtstreeks bedreigd.       

Sommigen vragen zich af of men kost wat kost deze verworvenheden, zoals de hogere pensioenen bij het postpersoneel en bij ambtenaren en mensen van de overheidsbedrijven in het algemeen moet verdedigen. Men moet weten dat in België 22 % van de gepensioneerden onder de armoedegrens leven en dat België daarmee één van de Europese landen is met de laagste pensioenen. In plaats van het te hebben over de zogenaamde “privilegies” van de ambtenaren, zou men er beter naar streven dat de gepensioneerden uit de privésector ook kunnen genieten van het systeem bij de Post of andere openbare diensten. Dan zouden ook zij nog een waardig leven als gepensioneerde kunnen hebben.

Wie bezorgt ons morgen de ochtendkrant? 

“Er zullen belangrijke beslissingen in de postsector genomen moeten worden tijdens deze legislatuur. Het betreft met name de verdeling van kranten en tijdschriften en de aanwijzingsprocedure van de Universele Dienst (waarbij de regering, in beide gevallen, een maximale concurrentie beoogt met het oog op een optimale kwaliteit van de dienstverlening).“ Dat kan men lezen in het regeerakkoord. In klare taal betekent het dat, in overeenstemming met de Europese richtlijnen, een openbare aanbesteding moet plaatsvinden voor de verdeling van kranten en tijdschriften. Bpost zal moeten concurreren met privébedrijven om dat contract in de wacht te slepen. Als bpost het niet haalt staan 3.000 banen op de tocht. En dat in het voordeel van de privésector waar de werkomstandigheden vaak nog slechter zijn dan bij bpost. Lees daarover het artikel ”Komt de postbode uw krant nog brengen?”   

Een georganiseerde sociale dumping dus, bovenop een privatisering van diensten. N-VA, Open VLD, CD&V en MR hebben trouwens hun wens om nog meer delen van bpost, Belgacom en andere overheidsbedrijven te privatiseren niet onder stoelen of banken gestoken. Ook al staat dat niet zwart op wit in het regeerakkoord, die dreiging blijft ons boven het hoofd hangen. In het regeerakkoord lezen we ook dat de regering niet zozeer de kwaliteit van de dienstverlening op het oog heeft maar “een lagere kostprijs voor de begroting” nastreeft. “Zij zal aandacht besteden aan het garanderen van een kwaliteitsvolle postdienst, tegen een lagere kostprijs voor de begroting, door in het beheerscontract zowel flexibiliteit te geven o.a. inzake prijsbepaling en het beheer van de human ressources, als autonomie van de bedrijfsvoering te geven zodat het zich kan aanpassen aan de markt die grondig in verandering is.”

De ervaring van de laatste tien, vijftien jaar bij bpost leerde ons dat deze politiek tot het verlies van 15.000 banen heeft geleid en tot een verslechtering van de dienstverlening, zowel in de postkantoren als bij de uitreiking. Die weg leidt alleen maar naar nog meer afbraak van de dienstverlening. Met zo’n logica zal een publiek postbedrijf zich nog meer als een privébedrijf gaan gedragen. Het streven naar winst gaat dan voor op de dienstverlening en de deur staat zelfs open voor de aanschaf van een ander bedrijf: bpost liet inderdaad al weten 51% van de Roemeense post te willen overnemen (zie kader onderaan). 

Alles digitaal, maar zonder service

“De regering gaat voor een “digitale federale overheid” tegen het einde van de legislatuur. Elke federale overheidsdienst moet af van de papierberg. Overheidsdiensten worden verplicht om een beleid van digitaal informatiebeheer te voeren – waar mogelijk in samenwerking met de private sector. Ze worden hierop geëvalueerd.” Zo kondigt de regering aan dat ze veel intensiever een beroep zal doen op geïnformatiseerde diensten, wat allicht ten koste van bpost zal gebeuren.

Toch zijn de postmensen niet tegen internet of tegen vooruitgang. Ze erkennen de voordelen ervan, ze weten dat de papieren post steeds minder wordt, dat weten zij zeer goed. Maar dat mag de Post niet beletten om als communicatiebedrijf te fungeren.

Daarom heeft de postwerking van de PVDA een alternatief plan uitgewerkt dat vandaag des te actueler blijkt: “De Post is bij uitstek een communicatiebedrijf.  Communicatie is veel eenvoudiger geworden… voor wie een goede computer kan betalen, een beetje op de hoogte is van informatica of zich een informaticus kan veroorloven voor reparaties. Daarom het voorstel om “internetpunten” te voorzien in alle postkantoren tegen betaalbare prijzen voor iedereen, met bedienden die het publiek kunnen bijstaan. Dat betekent ook een ambitieus scholingsprogramma voor de postbedienden. Zo zouden ook postbodes hulp aan huis kunnen brengen om

geïsoleerde, bejaarde of gehandicapte personen te helpen bij het gebruik van e-mail. Het postpersoneel zou daarvoor de nodige opleiding moeten krijgen (tijdens de werkuren) om deze diensten te kunnen aanbieden.”2

In plaats van zoveel dividenden te betalen aan de aandeelhouders van bpost, of geld uit te geven om de Roemeense post over te nemen, zou de directie er beter aan doen om dat geld te investeren in de opleiding van haar agenten!

Bovendien heeft internet ook haar grenzen. Willen wij naar een wereld waar iedereen alles achter zijn schermpje thuis doet, zonder enig menselijk contact met gemeentelijke of federale diensten? Neem bijvoorbeeld de Belastingdienst: als je er niet uitkomt om je aangifte in te vullen kun je nog altijd naar het loket van de Belastingsdienst waar bedienden je helpen. Dat contact moet behouden blijven en het mag zelfs meer worden. Traditiegetrouw is dat ook de rol van de postbode, maar door het voortdurend opdrijven van het werkvolume staat die rol nu onder druk.

Nog niet te laat

Een belangrijke beweging komt nu op gang, een beweging die alle werknemers van alle sectoren verenigt. Dat is de beste manier om gunstige krachtsverhoudingen te scheppen. Als de mensen van de post zich bij die van de andere sectoren aansluiten, zullen ze veel sterker staan om de plannen van deze regering terug te dringen.

De postmannen en -vrouwen van de PVDA roepen dus hun collega’s op om deel te nemen aan de betoging van 6 november en aan het hele actieplan van het gemeenschappelijke  vakbondsfront.

1. Rtbf 17.10.14 • 2. “Een openbare post, waarom?”, September 2013. Studiedienst van de PVDA. Thérèse Michels en Gérard Mugemangango (punt 6).

Geen geld voor het postpersoneel, maar wel om de Roemeense post over te nemen…

In september kondigde bpost de overname aan van 51 % van de Roemeense post. Op 24 oktober raakte ook bekend dat bpost op die datum de enige potentiële koper was. Het verbaast ons niet dat bpost uitbreiding zoekt en een Europese of zelfs mondiale dimensie poogt te verwerven. Dat toont meteen duidelijk aan waarom de druk op het personeel steeds meer wordt opgedreven, waarom postkantoren sluiten en waarom tarieven verhogen. Verre van te trachten een betere positie te verkrijgen tegenover een louter theoretische concurrentie – ze zijn trouwens marktleider in hun sector - , verre van te streven naar een modernisering of verbetering van de dienstverlening, gaat het hier zuiver om winstbejag. Met publieke dienstverlening heeft dit niets meer te maken, ook al is het bedrijf waar de staat een meerderheidsparticipatie heeft, nog steeds een overheidsbedrijf. We kunnen dan ook geen andere conclusie trekken dan dat ook de staat de weg van de maximale winst kiest.

De Roemeense post, met 30.000 personeelsleden en 5.600 kantoren is inderdaad uiterst aantrekkelijk voor kapers op de kust. Die post is nog voor 75 % in handen van de staat. En het is diezelfde Roemeense staat die deze aandelen te koop aanbiedt, met een duwtje in de rug van het IMF. Bpost heeft aangevoerd dat zij meer dan tien jaar ervaring heeft in de omvorming van een traditioneel postbedrijf in een modern postbedrijf. Als de mensen die nu bij Roemeense post werken de situatie in België bekijken, kunnen zij een sociale aanval in regel verwachten.

In plaats van 150 miljoen te investeren in de aankoop van de Roemeense post, zou dat geld, verdiend op de rug van het postpersoneel, prima kunnen dienen om hun werkomstandigheden te verlichten.

Tenslotte nog een vraag: gezien het gemiddelde loon in Roemenië ongeveer 366 euro bedraagt, kunnen wij misschien verwachten dat een aantal postdiensten van hier naar ginder verhuizen? (Gérard Mugemangango)