Foto Solidair, Karina Breys

Topbaas bereidt nieuwe aanval op de lonen voor, terwijl dividenden nooit zo hoog waren

Pieter Timmermans, de CEO van de Vereniging van (grote) Belgische Ondernemingen (VBO) gedraagt zich als een rotverwend kind dat geen enkele grens meer kent. De reële Belgische lonen* zijn bij de enigen in Europa die de laatste jaren gedaald zijn, terwijl de winstcijfers van de ondernemingen nooit eerder zo hoog waren. En toch wil hij nog meer …

 

Om het winstaandeel van de grote ondernemingen en hun rijke aandeelhouders nog te vergroten, zijn er geen honderd mogelijkheden. Het is simpel: de salarissen moeten omlaag. Dat is een kwestie van communicerende vaten. En dat is precies wat Pieter Timmermans ook van plan is, ondanks de 12,5 miljard euro dividend die in 2017 uitbetaald werd aan de aandeelhouders van de grote Belgische ondernemingen (L'Echo, 31/3/18).

Timmermans heeft het bijgevolg vooral gemunt op de grote kracht van de loontrekkende: hun aantal en hun eensgezindheid. Werknemers die verdeeld zijn en elkaar onderling het licht in de ogen niet gunnen, zijn een spreekwoordelijke vogel voor de opperkat.

Hoe wil hij die eensgezindheid breken? Door de loononderhandelingen zo veel mogelijk te individualiseren.

Uiteraard neemt hij die woorden niet in de mond. Meneer Timmermans verpakt dat in het idee dat hij meer “diversiteit” wil in de loonvorming. Om dat te bereiken, wil hij voortbouwen op de beslissingen die de regering deze zomer heeft genomen.

Een aanval op de loonbarema’s om de lonen te verlagen

Wat betekent dat concreet? De regering heeft deze zomer aangekondigd dat ze de zogenaamde anciënniteitsbarema’s wil afschaffen. Het systeem dus waardoor loontrekkenden meer betaald krijgen naarmate ze ouder worden. Waar willen ze het door vervangen? Door een loonsverhogingssysteem dat gekoppeld is aan productiviteit of “verdienste”, zoals Pieter Timmermans het bestempelt.

Als je meer of beter werkt, krijg je meer betaald. In theorie althans. Oppervlakkig lijkt dat niet meer dan logisch. Als je echter wat grondiger kijkt, zie je dat het een oude werkgeverslist is om te proberen de werknemers tegen elkaar op te zetten (degenen die veel kunnen produceren tegen degenen die dat niet kunnen). Met zulk een systeem ben je overgeleverd aan het evaluatiesysteem dat door de onderneming zelf op poten is gezet. Je staat er alleen voor. Dat opent de deur voor intimidatie. Terwijl het systeem van de loonbarema’s een veilig systeem is, ingevoerd dankzij gezamenlijke strijd, waarbij de willekeur van de werkgever niet telt.

De weg naar eensgezindheid

Het enige verweer dat werknemers hebben tegen al die door werkgevers bedachte listen om verdeeldheid te zaaien (jonge versus oudere werknemers, werknemers versus jobstudenten, arbeiders versus bedienden, productieve werknemers versus minder productieve, mannen versus vrouwen, Walen versus Vlamingen, Belgen versus niet-Belgen …) is terug op zoek te gaan naar eensgezindheid, collectieve akkoorden en gezamenlijke actie en mobilisatie.

Het is vooral via die weg dat we opnieuw kunnen streven naar loonsverhogingen, na al die jaren van loonmatiging. Uiteraard moeten we de regering bij de volgende verkiezingen ook een duidelijk signaal geven, op 14 oktober en in mei 2019. We moeten haar via de stembus laten voelen dat steeds meer mensen een radicaal ander beleid willen, een beleid dat mensen op de eerste plaats zet, niet de winst.

(*) Het reële loon is wat je loon waard is als je rekening houdt met de stijging van de levenskost. Het is natuurlijk fijn om een kleine loonsverhoging te zien op je loonstrookje, maar als tegelijkertijd de prijzen sneller stijgen, heb je daar niet veel aan.

Lees ook: 6 redenen om van 2 oktober een geslaagde actie te maken voor onze pensioenen en eindeloopbanen.