Trieste primeur: regering geeft psychiatrisch centrum in Gent in commerciële handen

De PVDA eist het stopzetten van de veramerikanisering van de gezondheidszorg. Gezondheidszorg mag geen koopwaar worden.

Terwijl tariferingsbureau LTD3, dat voor dokters onbetaalde facturen moet recupereren, bekendmaakt dat steeds meer patiënten hun bezoek aan de dokter niet meer kunnen betalen, beslist deze regering dat het nieuwe Forensisch Psychiatrisch Centrum in Gent uitgebaat zal worden door twee multinationals: Sodexo en de Nederlandse zorggroep Paranassia. Een verontrustend precedent dat de deur openzet voor meer privatisering en commercialisering in de zorg. nog ontstellender is dat dit gebeurt met steun van de socialistische partijen.

“Het is verbazingwekkend dat zo velen in Europa of in Canada willen experimenteren met vermarkting in de gezondheidszorg, ondanks het feit dat deze vermarkting in de Verenigde Staten overduidelijk een verschrikkelijke mislukking is geworden”, schreef Prof. Marcia Angell, voormalig hoofdredacteur van The New England Journal of Medicine.

Ook professor Allyson Pollock, wereldwijd gerenommeerd voor haar onderzoek naar de gevolgen van de privatisering in de gezondheidszorg, deelt die mening: “De bewering dat privatisering van voorzieningen leidt tot grotere efficiëntie wordt verworpen door robuuste wetenschappelijke bewijsvoering met de ervaring in de VS, waar dit fenomeen het sterkst veralgemeend is, en nu ook met de ervaring in Engeland door de toenemende vermarkting binnen de National Health Service.” Pollock publiceerde hierover ook veelvuldig in toptijdschriften als The Lancet en The British Medical Journal.

Niet alleen in de VS en Groot-Brittannië, maar ook dichter bij huis, in Nederland, richt de vermarkting ravages aan in de toegankelijkheid en in de performantie van de gezondheidszorg. “Een limousinegeneeskunde voor de happy few en een oudefietsgeneeskunde voor al de anderen”, klinkt het in Nederland.

Ongelijkheden

Ongelijkheden eigen aan de gezondheidszorg maken dat marktwerking leidt tot slechte geneeskunde, tot verspilling en vooral tot een geneeskunde van twee snelheden.

Vooreerst de sociale ongelijkheid in gezondheid. Mensen met een lagere sociaaleconomische status hebben het meeste kans op gezondheidsproblemen, zijn langer ziek en hebben het meest nood aan zorg. Het is dan ook bijzonder cynisch van deze regering dat juist geïnterneerde patiënten die behoren tot de meest kwetsbare groepen in de samenleving, als proefkonijnen worden gebruikt voor de invoering van privatisering en commercialisering in de gezondheidszorg.

Vervolgens is er de ongelijkheid in gezondheidszorgbehoeften. In België verbruikt 10% van de bevolking, vooral bejaarde en chronische patiënten, 70% van de uitgaven in de gezondheidszorg. Dit heet een scheve risicoverdeling.

Dus mensen met de minste middelen hebben het meeste behoefte aan gezondheidszorg. Zij vallen in een winstgestuurde gezondheidszorg volledig uit de boot. Meer solidariteit daarentegen betekent aan de inkomstenzijde dat de sterkste schouders de zwaarste lasten dragen, en aan de uitgavezijde dat de beschikbare middelen verdeeld worden naar wie het meeste nodig heeft, én niet volgens wie het meeste kan betalen (koopkracht) of er het meeste aan kan verdienen (winstjacht). Dit vereist transfers: van gezonden naar zieken, van actieven naar niet-actieven, van rijk naar arm en van jong naar oud.

Gezondheidszorg mag geen koopwaar worden

Gezondheidszorg mag geen koopwaar worden en solidariteit is het beste geneesmiddel. Deze ideeën vereisen een paradigmawisseling in het denken over financiering van onze gezondheidszorg. Het staat haaks op deze precedenten van commercialisering. Dit is geen kwestie van ideologie, maar van ‘evidence’. Want er is wetenschappelijk bewijs dat commerciële privatisering leidt tot risicoselectie en  uitsluiting, tot dure geneeskunde met slechte resultaten, tot overconsumptie voor wie veel kan betalen en onderbehandeling voor wie het financieel moeilijk heeft.

Ten slotte veroorzaakt het concurrentie om de meest koopkrachtige en minst behoeftige patiënten aan te trekken in plaats van samenwerking om iedereen op de beste manier voort te helpen.

Ziek zijn voor meer en meer mensen onbetaalbaar

Tariferingsbureau LTD3 ontving in 2013 1,6 miljoen onbetaalde doktersrekeningen, meer dan het dubbele dan in 2010 toen ze 750.000 onbetaalde briefjes binnen kregen. Tegen deze achtergrond van toenemende ontoegankelijkheid van een basisrecht als gezondheidszorg is de beslissing van deze regering des te schandaliger.

Gezondheidszorg moet openbaar blijven, stop iedere commercialisering, voer het universitaire ziekenhuismodel in

De PVDA pleit voor het toepassen van het Nordic model van de Scandinavische landen. Dit realiseert een openbare gezondheidszorg met de hoogste kwaliteit en de beste toegankelijkheid van heel Europa. Het model ontkoppelt het voorschrijfgedrag van de arts van financieel profijt, door de artsen een excellent salaris te geven, met extra’s bij extra werk of extra kwaliteit.

Het model wordt bij ons ook toegepast in de universitaire ziekenhuizen. Maar als specialisten in regionale ziekenhuizen vier keer zoveel verdienen als een universiteitsprofessor in de geneeskunde, zoals prof. Bellemans onlangs nog aan de pers liet weten bij zijn overstap van Gasthuisberg naar een perifeer ziekenhuis, zit het toch wel behoorlijk scheef.

Het is niet normaal dat sommigen van die specialisten, vooral degenen die met machines werken zoals radiologen, klinisch biologen, nefrologen en cardiologen 300.000 tot 600.000 euro per jaar hebben en anderen die vooral met mensen werken zoals psychiaters, geriaters, pediaters het met minder dan de helft moeten doen.

De betaling per prestatie en de supplementen op erelonen zijn de grote boosdoeners in dit verhaal. Schaf deze af en veralgemeen het Nordic model. Stop prestatitis en stop supplementitis want dat zijn zeer besmettelijke ziekten. Gezondheidszorg moet een publieke dienstverlening blijven.

Dirk Van Duppen, huisarts en gezondheidszorgspecialist van de PVDA