(Foto Solidair, Salim Hellalet)

Waarom bruggepensioneerden langer doen werken? Ons land telt nu al 600.000 werklozen

auteur: 

Kim De Witte

Bruggepensioneerden moeten zich weer beschikbaar stellen op de arbeidsmarkt. Kim De Witte, docent pensioenrecht aan de KU Leuven en pensioenspecialist van de PVDA, begrijpt de boze reacties. “Dat is niet alleen onheus, het is ook in strijd met het recht”, schrijft hij in een opiniestuk in De Morgen (2 maart 2015).

Net voor oudjaar besliste de regering dat bruggepensioneerden (SWT’ers) voortaan tot 65 jaar beschikbaar moeten blijven voor de arbeidsmarkt. Boze reacties vulden de media. De maatregel is al een week inzet van sociaal overleg. Verschillende vakbonden lieten al weten dat ze de beslissing van de regering zullen aanvechten voor de Raad van State.

De boze reacties zijn begrijpelijk. Werknemers hebben voor hun brugpensioen gekozen in de veronderstelling van een aantal spelregels. De overheid wijzigt die achteraf. Dat is niet alleen onheus, het is ook in strijd met het recht. De overheid moet de legitieme verwachtingen van haar burgers respecteren. Dat zegt het rechtszekerheidsbeginsel. De regering lapt dat respect aan haar laars.

Werknemers hebben voor hun brugpensioen gekozen in de veronderstelling van een aantal spelregels. De overheid wijzigt die achteraf

Niet alleen het rechtszekerheidsbeginsel, ook het grondrecht op eigendom beschermt de legitieme verwachtingen van burgers. Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens kwalificeert verworven rechten op werkloosheid en pensioen als eigendom. Men kan die rechten niet zomaar afpakken. Verschillende landen, waaronder België, zijn al op die basis veroordeeld. De overheid moet 'dwingende redenen' hebben om deze rechten te onteigenen. De gevolgen voor de getroffenen moeten bovendien zo beperkt mogelijk zijn.

De maatregel van de regering is ook in strijd met het grondrecht op sociale zekerheid. België verbond zich in verschillende internationale verdragen tot de 'progressieve verwezenlijking' en de 'geleidelijke verhoging' van de sociale zekerheid. Dat zijn geen holle woorden. Het gaat hier over grondrechten, die op zijn minst verhinderen dat bestaande rechten worden afgebroken. In vakjargon: de ‘standstill-verplichting’.

De Raad van State oordeelde in eerdere rechtspraak ook al dat de regering ‘dwingende redenen’ moet hebben om een achteruitgang van de sociale zekerheid te kunnen rechtvaardigen. De gevolgen moeten bovendien zo beperkt mogelijk zijn.

Bruggepensioneerden dragen ook bij aan de gemeenschap: zij zorgen voor kleinkinderen en hulpbehoevende ouders, zijn actief in verenigingen, buurtcomités, samenlevingsopbouw

Zijn er ‘dwingende redenen’ om het brugpensioen af te bouwen? Mijns inziens niet. De kost voor de gemeenschap is beperkt. De aanvullende vergoeding wordt betaald door de ex-werkgever. Bruggepensioneerden betalen daar zelfs belastingen op. Ze krijgen ook een werkloosheidsuitkering. Maar zij maken tegelijkertijd plaats voor jongere werkzoekenden op de arbeidsmarkt. Die moeten dan geen uitkering meer krijgen. De SWT-uitkering die erbij komt wordt geneutraliseerd door de werkloosheidsuitkering die wegvalt. Ons land telt nog altijd meer dan 600.000 werklozen. Waarom bruggepensioneerden nog langer doen werken? De absurditeit van dit pensioenbeleid.

Bruggepensioneerden dragen ook bij aan de gemeenschap: zij zorgen voor kleinkinderen en hulpbehoevende ouders, zijn actief in verenigingen, buurtcomités, samenlevingsopbouw. Dat is misschien niet berekenbaar in koude cijfers, maar wel veel waard in een warme samenleving.

De gevolgen van deze maatregel zijn groot voor de betrokkenen. De levensverwachting in goede gezondheid in België is 65 jaar. Dat is een gemiddelde, dat grote ongelijkheden verbergt. Wie veel nachtarbeid heeft gedaan, met schadelijke producten heeft gewerkt, zware fysieke arbeid heeft verricht, permanente werkstress heeft gekend... zit daar ver onder. Het brugpensioen zorgt ervoor dat iedereen recht heeft op wat rust in goede gezondheid na een leven van intense arbeid. Het afbouwen, is het recht op pensioen afbouwen voor een grote groep mensen. En dat is in strijd met het grondrecht op sociale zekerheid.

Commentaar toevoegen