(Foto Paul Van Welden / Wikimedia Commons)

Werkgroep Politieke Vernieuwing: kleine overwinning, maar ruim onvoldoende

Als de bevolking druk van onderuit zet, dan komen de zaken in beweging. Twee weken geleden waren alle meerderheidspartijen – de N-VA en de liberalen op kop – nog tegen elke vorm van transparantie. Maar nu hebben ze toch een bocht gemaakt, zij het een flauwe.

De parlementaire werkgroep Politieke Vernieuwing heeft zijn werkzaamheden afgerond en komt met een opvallende maatregel: politici moeten niet alleen al hun publieke en private mandaten bekendmaken, maar ook de vergoedingen die ze ervoor ontvangen. Iets wat de politieke elite steevast geweigerd had. De krant Le Soir noemt het “de meest verrassende maatregel” van de werkgroep.

Veel heeft dan ook te maken met de druk van de bevolking, die de graaicultuur meer dan zat is. Getuige de petitie die de PVDA lanceerde. Die werd in minder dan geen tijd meer dan 10.000 keer ondertekend en droeg er zeker toe bij dat de meerderheidspartijen hun kar keerden.

Teken de petitie tegen de graaicultuur

Al moeten er flinke kanttekeningen worden gemaakt bij zoveel “openheid”. Bij het bekendmaken van de vergoedingen uit mandaten in de privésector zouden om te beginnen al geen exacte bedragen moeten worden vrijgegeven. Er zal gewerkt worden met loonschalen, waarbij politici bij benadering moeten aangeven in welke inkomenscategorie hun vergoedingen vallen.

De transparantie is dus verre van totaal. Door met inkomenscategorieën te werken is er nog veel onduidelijkheid. Vooral met de hoogste vergoedingen stelt zich dat probleem. Hoge en heel hoge vergoedingen worden op één hoop gegooid, terwijl het probleem zich net het meest situeert bij die grootste sommen.

Tweede vraagteken in dit akkoord: er bestaat nu al een federale wet die stelt dat mandatarissen al hun mandaten moeten aangeven, maar heel wat politici doen dat gewoon niet. Hoe de aangifte zal worden gecontroleerd, daarover staat helemaal niks in de conclusies van de werkgroep. En welke sancties voor politici die hun aangifte niet of niet correct indienen? Ook daar geen antwoord. Een efficiënte oplossing zou nochtans zijn dat het publieke mandaat en de bijhorende vergoedingen worden opgeschort zolang een politicus zijn of haar mandatenlijst niet netjes heeft ingediend.

Maar met de “vernieuwing” zijn er geen sancties, en niemand controleert.

Geen transparantie over vermogen

Begin april lanceerde de PVDA elf voorstellen voor echte politieke vernieuwing, gebaseerd op drie pijlers: inkomsten uit politieke mandaten, transparantie en vermijden van belangenvermenging. Slechts op een van die drie pijlers is nu ietwat vooruitgang gemaakt.

Ja, er zal wellicht enige openbaarheid komen over mandaten en vergoedingen, maar transparantie over het vermogen, zoals dat bestaat in andere landen, zit helemaal niet in de aanbevelingen van de werkgroep. De PVDA had voorgesteld om de vermogens van politici openbaar te maken, en om voor die controle een externe instelling voor transparantie en politieke vernieuwing op te richten. Beide maatregelen bestaan al in Frankrijk en leiden daar stilaan tot resultaten.

Ook het cumuleren van mandaten wordt niet aan banden gelegd. En naar maatregelen rond de onverenigbaarheid van sommige publieke mandaten en private mandaten – belangenvermenging à la Siegfried Bracke, zeg maar – is het tevergeefs zoeken.

Pover resultaat

“Voor ons is dit een zware buis”, zegt PVDA-volksvertegenwoordiger Raoul Hedebouw. “Nadat je maanden discussieert over honderden voorstellen, terwijl de bevolking voortdurend oproept om duidelijke maatregelen te nemen, kun je niet met zo’n pover resultaat afkomen. De werkzaamheden waren een circus, waarbij vooral N-VA, Open Vld en MR voortdurend alles geblokkeerd hebben. De burger is hiervan de verliezer.”

De PVDA zet haar strijd voort, want er zijn vooral nog veel punten die níet geregeld zijn in de werkgroep. En de kleine vooruitgang die geboekt is, is nog niet definitief, want het moet allemaal nog goedgekeurd worden in het parlement. De PVDA pleit ook voor een beperking van het parlementair loon tot twee keer het mediaanloon in België, wat neerkomt op een halvering.

Het blijft dus zaak om de druk hoog te houden en aan de politici duidelijk te maken dat de graaicultuur mag stoppen.

Teken de petitie tegen de graaicultuur

Commentaar toevoegen

Reacties

Politieke vernieuwing = PVDA. De rest is oude wijn in nieuwe zakken.
Stop graaien