Woningcrisis in Brussel: sociaal noodplan gevraagd

Wonen in Brussel wordt almaar duurder. Volgens de Brussels Bond voor het Recht op Wonen (BBRoW) hebben maar liefst 200.000 Brusselse gezinnen geen betaalbare, fatsoenlijke woning. Het is de hoogste tijd dat de overheid investeert in openbare huisvesting om woningen niet in de handen van speculanten te laten.

Sinds 2000 is de gemiddelde huur in Brussel gestegen met 45%. In die tijd is de gezondheidsindex maar met 25% toegenomen. De huur stijgt dus veel sneller dan de kosten voor het levensonderhoud. Volgens het Huurobservatorium mag je in het ideale geval niet meer dan 30% van je inkomen uitgeven aan de huur. Maar in werkelijkheid besteden de 30% armste Brusselaars gemiddeld 40% van hun inkomen aan huur. In sommige gevallen gaat het zelfs om 60%. Er is een zeer grote ongelijkheid tussen de verschillende lagen van de samenleving: het percentage van het inkomen dat wordt besteed aan huisvesting is bij de armste bevolkingsgroep het dubbele van dat van de allerrijksten.

Bovendien is het aanbod van sociale woningen verre van toereikend. Deze situatie is de afgelopen jaren zelfs nog verslechterd. Het aantal gezinnen op de wachtlijst voor een sociale woning blijft stijgen. Vandaag wachten ruim 41.000 gezinnen op een sociale woning in Brussel.

Daarbij wordt nog geen rekening gehouden met het feit dat in Brussel 50% van de bevolking een inkomen heeft dat recht geeft op een sociale woning, ook al doen zij daar geen beroep op.

Tot slot is er nog de verwaarlozing van een groot deel van de beschikbare woningen. Er zijn vochtproblemen, er wonen te veel mensen in één pand… De sociale woningen vormen daarop geen uitzondering, integendeel. Een groot aantal daarvan bevindt zich in een erbarmelijke staat en wacht al jaren op renovatie. De 300 miljoen euro die de gewestregering vrijmaakt voor de periode 2014-2017 is dus goed nieuws, maar waarschijnlijk ruimschoots onvoldoende om tegemoet te komen aan al die gezinnen die in een ongezonde woning leven.

Concrete acties voor een echte verandering

Om iets te doen aan deze dramatische situatie in Brussel vragen we een sociaal noodplan dat het recht op een betaalbare, comfortabele woning opnieuw in het centrum van het politieke debat plaatst. De huidige prijzen dwingen bewoners om te beknibbelen op andere posten, zoals voeding, gezondheidszorg, kleding, vervoer en vrijetijdsbesteding. Door het gebrek aan voldoende kwaliteitsvolle woningen zijn veel Brusselaars verplicht om te leven in onacceptabele omstandigheden.

Nochtans vertonen de politieke antwoorden van de laatste jaren een schrijnend gebrek aan doortastendheid. De hoge woningnood heeft niet geleid tot een hoger aantal sociale woningen dat daadwerkelijk wordt verhuurd. Nee, sinds 2004 is het aantal gedaald met 731 eenheden, als gevolg van het feit dat veel woningen onbewoonbaar zijn verklaard. Gemiddeld zijn er slechts 49 openbare woningen per jaar gebouwd sinds 1998, met een totaal van 685 in 15 jaar. In dat tempo is er 846 jaar voor nodig om alle gezinnen op de wachtlijst een woning te geven.

Niettemin is dit geen onvermijdelijke evolutie. Tot het begin van de jaren tachtig bouwde de overheid veel nieuwe woningen, soms bijna 10.000 eenheden per jaar. Het is dus een bewuste keuze om de vastgoedontwikkeling in de handen van de privésector en speculanten te laten.

Op dit moment is een minister van Ecolo verantwoordelijk voor de huisvesting in Brussel. Die partij had in haar programma van 2009 de huurbegeleiding en de bouw van nieuwe sociale woningen opgenomen. Maar we moeten nu constateren dat van die beloften niets in huis is gekomen.

De PS heeft een nieuwe belofte gedaan van 6.500 nieuwe openbare woningen (waarvan 60% sociale woningen).1 Maar waarom wacht de partij op de vooravond van de verkiezingen om mooie beloften te herhalen, terwijl de PS sinds 1995 drie keer huisvesting in haar portefeuille heeft gehad?

Een ruimere vraag

Het bouwen van woningen is niet alleen noodzakelijk om tegemoet te komen aan de huidige vraag, maar is tevens een gedeeltelijk antwoord op nood aan werk.

Zoals Mathilde El Bakri, kandidate voor PTB-PVDA-go! in het Brussels Gewest, uitlegt: “We hebben een sociaal noodplan nodig dat voorziet in de bouw van 50.000 openbare woningen. Dat is 20% van de huidige woningen in Brussel tegenover 8% op dit moment. Dit moet gebeuren via een openbare woningbouwmaatschappij. Zo kan een groot aantal kwaliteitsvolle banen worden gecreëerd, terwijl tegelijk de woningnood in Brussel wordt aangepakt. Dit project is financieel haalbaar via de miljonairstaks, een eerlijkere belastingverdeling en een grotere solidariteit tussen de gewesten.”

Op zaterdag 22 februari om 14 uur nodigt de PVDA u uit aan de Vlaamsepoort om onze prioriteiten op de politieke agenda te krijgen. Kom samen met ons betogen voor de bouw van 50.000 betaalbare en kwaliteitsvolle openbare woningen.

1. www.psbruxelles.be