Zij die seksuele intimidatie en verkrachting willen culturaliseren, verdedigen een andere agenda

auteur: 

Zohra Othman

Geweld tegen vrouwen komt in alle delen van de wereld voor, aldus Zohra Othman, advocate en districtsschepen voor de PVDA in Borgerhout. “Daders van geweld tegen vrouwen moeten worden gestraft, los van wie ze zijn”, schrijft ze.

Het was een mooi vooruitzicht. Weekendje London. Even weg van de drukte. Terwijl ik mijn bagage aan het pakken was begon mijn gemoed stilaan maar zeker te keren. Neen, niet de treinstaking. Daar was ik op voorbereid. Maar het wel het nieuws over het geweld op vrouwen. Het nieuws over een groep jongeren, van Noord-Afrikaanse origine wordt gezegd, die zich op Nieuwjaarsnacht in Keulen vergrepen aan verschillende onschuldige vrouwen. Geweld tegen vrouwen is barbaars. En zo kwam ik opnieuw in Londen. Want de vele commentaren en aangekondigde maatregelen – die gisteren al hadden moeten genomen zijn –, deden mijn gedachten afdwalen naar een Congres waar ik eind november aan deelnam.

”Globaal gezien gaat de toestand van geweld tegen vrouwen erg achteruit en indien het een epidemie zou zijn, was de noodtoestand uitgeroepen”

Ik nam toen als advocate deel aan het Internationaal Congres on Women’s Rights, georganiseerd door de Haldane Society aan de University of The City of London. Spreeksters uit alle delen van de wereld kwamen er getuigen over de situatie van vrouwen in hun land. Een van de gastspreeksters die mij bijzonder is bijgebleven is de Zuid-Afrikaanse Professor Rasjida Manjoo, die binnen een mandaat van de VN onderzoek heeft gedaan naar mensenrechtenschendingen, meer specifiek geweld tegen vrouwen, in verschillende landen, ook Europese. Haar bilan was bikkelhard: "Geen enkel land kan stellen dat er een substantiële vooruitgang is bereikt. Globaal gezien gaat de toestand van geweld tegen vrouwen erg achteruit en indien het een epidemie zou zijn, was de noodtoestand uitgeroepen.” Haar ambitie is om het mandaat, dat reeds sedert 1993 bestaat, te doen resulteren in erkenning van geweld tegen vrouwen als een mensenrechtenschending op zich. Dit zou overheden verplichten om maatregelen te nemen ter bescherming van vrouwen en op te treden tegen overheden die nalaten schendingen hiervan aan te pakken. En ik dacht: was ik niet naar dit Congres geweest, ik had hier nooit iets van vernomen. 

Ook de getuigenis van de Koerdische oorlogsvluchtelinge Houzan Mahmoud was pakkend. Zij vertelde het aangrijpende verhaal van een klein Koerdisch dorp dat op een vredevolle ochtend, zonder aanwijsbare reden door rebellen werd aangevallen. De oudere vrouwen werden vermoord, de vruchtbare vrouwen verkracht en de jonge meisjes werd ontvoerd om als seksslavinnen te worden verkocht. Dit feit haalde niet eens het nieuws. Ook zij was bikkelhard voor de internationale gemeenschap: "Geen veroordeling, geen bestraffing, geen maatregelen werden afgekondigd om vrouwen te beschermen tegen deze monsterlijke feiten. Geen woord, enkel stilzwijgen ...” Als ik niet aan het Londense vrouwenrechtencongres had kunnen deelnemen, had ik hier nooit iets over vernomen.

Eindeloos. De lijst is eindeloos. Keulen, Zuid-Afrika, Turkije, Groot-Brittannië. En ook bij ons

Maar de nasleep van het Keulse verhaal deed mij nog meer denken aan de juridische procedure die de Britse advocate Nicola Marshall voert voor 23 Keniaanse en 14 Oegandese jonge vrouwen. Ze werden tussen 1999 en 2013 door eenzelfde piloot van British Airways misbruikt. De piloot had dankzij zijn beroep toegang tot de lokale gemeenschap, waar hij veel aanzien genoot en de vrouwen straffeloos kon misbruiken als privéseksslavin. Het was een ngo die de deze praktijk ontdekte, de misbruikte vrouwen bijeenbracht en een advocatenkantoor aansprak om de man en de Britse luchtvaartmaatschappij te laten veroordelen. British Airways weigerde de piloot te ontslaan en ontkent elke verantwoordelijkheid voor deze feiten. Er werden geen algemene maatregelen afgekondigd. Over cursussen voor piloten (“Hoe gedraag ik mij tegenover vrouwen in lokale gemeenschappen, in de periode tussen heen- en terugvlucht”) was geen sprake. En ja, als ik niet als advocate op het congres was, had ik er zelf nooit van gehoord.

Eindeloos. De lijst is eindeloos. Keulen, Zuid-Afrika, Turkije, Groot-Brittannië. En ook bij ons, waar een op de drie vrouwen al in aanraking is gekomen met seksuele intimidatie of verkrachting. Al die feiten zijn erg, en als feministe trek ik ten strijde tegen elke seksuele intimidatie of aanranding. De feiten in Keulen zijn net even verwerpelijk als de feiten gepleegd door een Britse piloot op Afrikaanse vrouwen. Ik zie geen enkel verband tussen mezelf en de Britse piloot, evenmin als ik mezelf associeer met de daders van de feiten in Keulen, of de jihadi-salafisten die in naam van een religie vrouwen gebruiken als koopwaar. Ik gruwel van zoveel misprijzen voor de fysieke integriteit van iemand anders, maar plots zijn mijn vader, broers, neven, en mannelijke collega's met een moslimachtergrond opgestaan in een land waar de hele moslimgemeenschap met de vinger wordt gewezen. Mijn vader werd in de jaren 1970 naar België gehaald om te werken op de scheepswerven. Een man met moslimachtergrond, een harde werker. Ik mocht studeren, net als mijn zussen, door zijn hard labeur.

Ook in België is er een groot probleem van seksisme, van seksuele aanranding en van verkrachting

Hij eiste respect voor iedereen, en in de eerste plaats voor vrouwen. Vooral zijn dochters moesten het goed doen, zodat ze nooit van iemand afhankelijk zouden zijn. Mijn moeder zou eigenhandig elke man hebben aangepakt, moslim of niet, die ook maar een verkeerde blik op een van haar dochters had durven te werpen, mijn broers moesten ons als gelijke met respect en zorg behandelen. Waarom dan de feiten per se willen culturaliseren? Ook in België is er een groot probleem van seksisme, van seksuele aanranding en van verkrachting. Dan spreek ik niet alleen over het schandaal dat de kerk jarenlang heeft geteisterd, dan spreek ik niet alleen over betasters zoals Pol Van Den Driessche die nadien gewoon worden opgevist, maar dan spreek ik ook over de dagdagelijkse intimidatie en geweld die veel vrouwen ondergaan. “Ik vraag mij af waarom honderd verkrachtingen per dag in ons land niet dezelfde hoeveelheid verontwaardiging oproepen”, schreef feministe Amelie Mangelschots gisteren. Ze heeft overschot van gelijk.

Zij die seksuele intimidatie en verkrachting te allen prijzen willen culturaliseren, verdedigen een andere agenda. Zij staan niet stil bij de aantasting van de fysieke integriteit. Zij zoeken gelijk welk voorwendsel om de samenleving verder te verdelen. En dat is verwerpelijk. Op het vrouwencongres in Londen werden in november maatregelen voorgesteld die kaderen in een veel globalere internationale context, waarbij geen enkel groep werd gestigmatiseerd. Daders van geweld tegen vrouwen moeten worden gestraft, los van wie ze zijn. De internationale gemeenschap moet hier haar verantwoordelijkheid opnemen, door geweld tegen vrouwen als een universele mensenrechtenschending op te nemen in Internationale Verdragen en zo overheden te dwingen effectief bescherming te bieden aan vrouwen waar ook ter wereld tegen wie dan ook. 
 
Ondertussen ben ik in Londen en mijn gemoed is er toch weer wat op vooruitgegaan. Niet alleen schijnt de zon hier, ik voel me weer dicht bij al die vrouwen die blijven strijden voor echte gelijkheid en rechtvaardigheid. 
 
Zohra Othman, 
Districtschepen Borgerhout, 
Advocate Progress Lawyers Network